Het Noordpoolgebied ontpopt zich tot een serieus alternatief voor de traditionele scheepvaartroutes. Het Chinese containertransportbedrijf Sea Legend, dat zich richt op de Turkse en Noord-Afrikaanse markt, lanceert deze week de eerste reguliere containerdienst door het Noordpoolgebied.
is verslaggever bij de Volkskrant en schrijft over polarisatie en radicalisering.
Nu het smeltende poolijs de reis tussen Europa en Azië verkort en rederijen op zoek zijn naar manieren om strategische knelpunten op zee te vermijden, zoals de Straat van Hormuz en de zeestraat Bab el-Mandeb, wordt de Noordelijke Zeeroute interessanter.
De wekelijkse dienst van Sea Legend voert langs de noordkust van Rusland, op de route tussen Ningbo aan de oostkust van China en Felixstowe in het Verenigd Koninkrijk, meldt de Financial Times.
Het Chinese bedrijf heeft de dienst de ‘Ice Silk Road’ genoemd, een verwijzing naar de Zijderoute, de handelsroute die China ooit met Europa verbond. Afhankelijk van de omstandigheden in het Noordpoolgebied zal de reis de gebruikelijke vaartijd van veertig dagen tussen de twee havens met ongeveer de helft verkorten.
De nieuwe containerdienst volgt op een recordaantal van 23 doorvaarten via de Noordelijke Zeeroute afgelopen zomer, tegenover 15 in 2024. In de zomer smelt het zee-ijs ver genoeg weg richting het noorden om schepen deze route te laten volgen zonder dat zij over een ijsbreker hoeven te beschikken.
Ondanks de geopolitieke strijd over de controle van het Noordpoolgebied, tonen steeds meer rederijen belangstelling voor de Noordelijke Zeeroute. Die biedt immers een manier biedt om knelpunten zoals de zeestraat Bab el-Mandeb naar de Rode Zee te mijden.
De Houthi’s, een door Iran gesteunde gewapende groep, vormen in die zeestraat sinds kort opnieuw een grote bedreiging voor schepen. Houthi-rebellen zeiden op 23 juli twee Saoedische olietankers in de Rode Zee te hebben aangevallen, waardoor de olieprijs weer boven de 100 dollar per vat uitkwam.
Europese rederijen maakten tot nu toe terughoudend gebruik van de arctische route, uit vrees het kwetsbare ecosysteem van het Noordpoolgebied te beschadigen en de betrekkingen met Rusland te verstoren. De voortdurende spanningen in het Midden-Oosten brengen daar nu verandering in.
De toenemende belangstelling voor de Noordelijke Zeeroute blijkt ook uit het stijgende aantal bestellingen van schepen die geschikt zijn voor varen door ijs. Volgens maritiem databedrijf Veson Nautical werden er vorig jaar 167 van dergelijke schepen gebouwd, het hoogste aantal in meer dan tien jaar. Dit jaar staan er nog eens 164 op de planning.
Het Noordpoolgebied brengt niettemin nog altijd grote uitdagingen met zich mee voor vrachtschepen. De bemanning moet ervaring hebben met het navigeren door ijsvelden, vaak zonder gps – dat zo ver naar het noorden niet altijd goed werkt.
Rederijen moeten zich bovendien houden aan de Polar Code van de Internationale Maritieme Organisatie (IMO), waarin strenge veiligheids- en milieubeschermingsnormen voor schepen zijn vastgelegd.
‘Er bestaat altijd het risico op een olielek of vervuiling, en je bevindt je ver van hulp- en reddingsdiensten’, aldus Malte Humpert, deskundige op het gebied van Arctische scheepvaart, in de Financial Times. ‘Maar je kunt ook betogen dat je de CO2-uitstoot vermindert door de kortere route te nemen.’
Uit een analyse van verzekeraar Allianz blijkt dat er de afgelopen tien jaar meer dan vijfhonderd scheepvaartincidenten in het Noordpoolgebied zijn gemeld. Bijna de helft daarvan werd veroorzaakt door schade aan of het uitvallen van machines.
Volgens een recent onderzoek door wetenschappers van de University of Southampton nam het zee-ijs in het Noordpoolgebied tussen 2024 en 2025 met 5,8 procent af. Dat is de grootste daling ooit gemeten. Dit jaar nam de maximale ijsbedekking iets toe, maar volgens de onderzoekers was die toename de op een na kleinste ooit gemeten.
Source: Volkskrant