Paul Andela van Andela Techniek & Innovatie volgde zijn vader op als landbouwpionier, maar boer werd hij niet. Liever staat hij te sleutelen aan nieuwe machines: ‘Ik vind het niet leuk om iets te maken wat er al is.’
In het onderste puntje van de Noordoostpolder, bij het dorp Nagele, stuurt Bas Andela (29) langzaam zijn Robot Weeder een veldje op, precies tussen de jonge aardappelplanten door. Stamppot zullen de aardappelen in kwestie nooit worden: ze zijn geplant als testobject voor de automatische onkruidwieders die Bas Andela samen met vader Paul (61), moeder Sandra (58) en broer Stijn (24) maakt.
Hun familiebedrijf, Andela Techniek & Innovatie, werd in 2007 opgericht door vader Paul, een nuchtere man die er niet omheen draait. Wat zijn bedrijf doet? ‘Wij maken landbouwmachines die nog niet bestaan.’ Het liefst verzint hij steeds iets nieuws, maar de laatste jaren legt de innovatiedrift van Andela het af tegen het succes van de Robot Weeder en de Elektro Weeder, twee machines die samen onkruid verdelgen.
Dat doen de machines niet met gif, zoals gebruikelijk in de landbouw, maar door ongewenste plantjes te doden met elektriciteit. Daardoor zijn de machines in trek bij biologische boeren. ‘En nu almaar minder middelen toegestaan worden, verkopen we ze ook vaker aan gangbare boeren’, zegt Andela.
De machines werken vooralsnog alleen bij gewassen die in rijen worden geplant, zoals ui of peen. Van de twee doet het ‘domme broertje’, de Elektro Weeder, eerst het grove werk door een strijker, geladen met elektriciteit, langs de gewassen te slepen.
Vervolgens kan de ‘slimme broer’, de Robot Weeder, het onkruid dat nog tussen de gewassen staat weghalen. Daarvoor maakt het apparaat foto’s van de grond, waarna een speciaal getraind AI-model het onkruid herkent. Een aan het onderstel bevestigde elektrische pen stipt het onkruid vervolgens aan en kookt het plantje dood.
Andela houdt zijn handen ongeveer een halve meter uit elkaar: ‘Op zo’n stuk grond, 4 centimeter breed, kunnen zomaar vijftig stukken onkruid staan.’ Met zijn vinger prikt hij snel in het rond. ‘Op dat tempo moet de machine dan schoonmaken.’ Als de Elektro Weeder het voorwerk heeft gedaan, kan de Robot Weeder in elke rij vier onkruidplanten per seconde verwijderen.
De Onderneming
In deze wekelijkse rubriek vertellen ondernemers over hun bedrijf. Vandaag: Andela Techniek & Innovatie in Nagele, opgericht in 2007, met 13 vaste werknemers en een omzet van 4,9 miljoen euro in 2025.
Andela begon tijdens de coronapandemie aan de eerste automatische onkruidwieder. In die tijd konden veel boeren ineens niet meer op de seizoenswerkers rekenen, die doorgaans het precieze werk doen. Voor het eerst werken met software bleek lastiger dan gedacht, waarna zoon Bas het voortouw nam en op eigen houtje de AI ontwikkelde die nodig was om het onkruid te identificeren.
De stelling dat de Robot Weeder niet gelukt was zonder Bas, durft zijn vader wel aan. ‘Ik ben zelf geen computerman’, zegt hij. Maar ze deden het vooral samen. ‘Het is bijvoorbeeld belangrijk dat de foto’s een consistente lichtinval hebben. Bij dag, nacht, lage zon, bij regen. Daar zorg ik dan weer voor.’ Moeder Sandra noemt de twee een gouden combinatie.
‘Bas houdt de boel fris’, zegt ze. ‘Wij hebben nu een gigantische 3D-printer boven staan, omdat hij zei dat je daar goede onderdelen mee kunt maken. Die hadden we zonder hem niet gehad.’ Zijn broer Stijn lijkt volgens haar juist veel op zijn vader. ‘Hij is technisch, kan heel goed met de machines omgaan.’ Dat moet ook, want als het aan de ouders ligt, zullen de zoons het bedrijf ooit overnemen.
Datzelfde was voor Paul Andela niet weggelegd. Zijn vader belandde als pionier in 1941 in de net drooggelegde Noordoostpolder, die met potlood en liniaal in vakken van 800 bij 300 meter was verdeeld. Andela senior kreeg een van die vakken, en stichtte daar zijn boerderij en gezin. Dat zijn broer de boerderij overnam, vindt Paul Andela niet erg. ‘Dat bepaalde mijn vader gewoon. Ik was ook duidelijk de minste boer thuis.’
Gelukkig had hij van jongs af aan een ander talent: techniek. ‘Ik kreeg ooit Pauls oude legodoos’, zegt Sandra Andela, glimlachend bij de herinnering. ‘Hij had allemaal blokjes kapotgezaagd, er zaten overal gaatjes in.’ Haar man vindt dat logisch: ‘Als het niet paste, dan maakte ik het passend. Ik speelde met een boormachine en een zaag erbij.’ Later stapte hij over op ‘groter speelgoed’, zoals brommers en crossauto’s. Toen zijn broer de boerderij overnam, ging Paul Andela daar en bij andere bedrijven aan de landbouwmachines sleutelen.
In 2007 besloot Andela voor zichzelf te beginnen. Omdat hij niet van kantoorwerk houdt, verrichtte zijn vrouw Sandra meteen al ‘alle werkzaamheden die niet in de werkplaats zijn’. Langs de muren van haar kantoor, een oude stal waarin ooit vijf koeien stonden, staan ingelijste foto’s van alle machines die Andela sindsdien heeft gemaakt.
Een rode zelfrijdende uienrooier was de eerste. ‘Dat was toen de grootste ter wereld’, zegt hij. ‘Nog steeds trouwens.’ Toentertijd had hij nog geen schuur om in te bouwen. ‘Ik had alleen een oude Audi en twee gereedschapskisten, dus ik nam alles mee naar de klant en heb hem daar in elkaar gezet.’
Het bouwen van zo’n machine doet Andela op gevoel. ‘Ik begin met een stukje ijzer’, legt hij uit. ‘Dan leg ik er nog een stukje ijzer tegenaan, en las ik dat vast.’ Zo groeit langzaam de machine. ‘En als er een probleem is tijdens het bouwen, dan los ik dat op’, zegt hij. ‘Op een gegeven moment draai je de sleutel om, en dan start-ie. Dat moment blijft altijd fascinerend.’
Het bedrijf werd groter en groter. ‘Ik had uiteindelijk wel een eigen schuur nodig, dus die heb ik toen zelf gebouwd.’ Hoewel hij het consequent ‘een schuur’ blijft noemen, staat er in werkelijkheid een fikse loods van twee verdiepingen. Daar maakte Andela met zijn ploeg de 35 machines die dit jaar werden besteld.
Voor komend jaar staan er zestig op de planning. ‘Maar of die er allemaal gaan komen, moeten we nog maar zien’, zegt Andela voorzichtig. ‘We hebben dit jaar al veel te hard gewerkt.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant