is bestuurskundige en filosoof.
De kikker merkt te laat dat hij in een pan met kokend water zit. Europa moet eerst worden bedreigd door bosbranden voordat we beseffen dat klimaatverandering bestaat. Maar wie onderkent dat we op sociaal vlak met een soortgelijke ontwikkeling van doen hebben? Ik doel op de even geleidelijke als kwalijke tendens om van jezelf uit te gaan, waardoor het maatschappelijk klimaat onleefbaar wordt.
Een kwart eeuw geleden vreesde ik dat onze assertieve levensstijl in agressief gedrag zou uitmonden. Later beschreef de filosoof Harrie Kunneman dat als de opkomst van het dikke ik. Inmiddels bezondigen zoveel Nederlanders zich aan grof gedrag dat het zoeken naar beschaving onbegonnen werk lijkt. Leest u even mee.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Medio februari bleek dat het aantal gemeenteraadsleden dat zucht onder intimidatie en geweld in de afgelopen vier jaar ruim was verdubbeld. Aanleiding is vaak de opvang van asielzoekers, maar het kan evengoed om een gewijzigde verkeerssituatie of het sluiten van een zwembad gaan.
Enkele dagen later meldde het CBS dat bijna zes op de tien medewerkers in de gezondheidszorg met agressie worden geconfronteerd. De daders zijn veelal patiënten of familieleden, al maken collega's en leidinggevenden zich eveneens schuldig aan vormen van wangedrag.
Begin maart publiceerde het CNV een onderzoek naar agressie in het onderwijs. Daaruit bleek dat ruim 60 procent van de respondenten in de afgelopen vijf jaar een toename van al dan niet fysiek geweld op school had waargenomen. Zowel leerlingen als ouders maken zich schuldig aan intimidatie van leraren en andere personeelsleden.
Kort daarop vroeg vakbond FNV aandacht voor de verslechterende situatie bij het openbaar vervoer. 'Ons personeel krijgt te maken met schelden, spugen, bedreigingen en geweld', aldus een woordvoerder. Cijfers wijzen uit dat het aantal incidenten al jaren stijgt. Hoogste tijd dat Den Haag hier iets aan doet.
Volgens een NOS-bericht van begin april zien instructeurs dat automobilisten zich steeds vaker ergeren aan lesauto's. Jongeren krijgen tijdens hun rijles te maken met onnodig toeteren, bumperkleven, hatelijke gebaren, scheldpartijen en soms zelfs met geweld.
Begin mei startte supermarkt Albert Heijn een experiment met bodycams. De reden is dat het aantal meldingen van overlast, agressie en geweld maar niet wil afnemen. De maatregelen van twee jaar geleden hebben niet geholpen. Het bedrijf ontvangt elk jaar meer dan duizend klachten van personeel dat geslagen, bespuugd of uitgescholden wordt.
Aan het einde van diezelfde maand bleek dat buurtbewoners in toenemende mate met ingewikkelde conflicten van doen hebben. 'Het is bijna nooit meer een gewone burenruzie. Het zijn complexe zaken. Mensen met verward gedrag en meerdere problemen', aldus een bemiddelaar.
Verder publiceerde de Volkskrant een opiniebijdrage over agressie in huiselijke kring. De auteurs spreken van een nationale crisis: elk jaar worden 1,3 miljoen Nederlanders van 16 jaar of ouder het slachtoffer van huiselijk geweld. Het wordt tijd dat Den Haag dit probleem erkent.
Medio juni verscheen een brandbrief omdat bibliotheken met toenemende onveiligheid kampen. Het bewijst voor sommigen dat onze samenleving harder wordt. Anderen zeggen dat asociaal gedrag van alle tijden is, maar vermoeden wel dat de drempel voor rottigheid sneller wordt overschreden.
Midden juli signaleerden hockeyclubs dat ouders steeds grimmiger reageren op de plaatsing van hun kinderen. 'Ze komen op hoge poten verhaal halen als de indeling niet bevalt.' Om dat tegen te gaan, stellen sommige verenigingen een speciale afkoelingsperiode in.
Betekent dit alles nu dat agressief gedrag inderdaad toeneemt? Het kan ook dat we zelf gevoeliger geworden zijn waardoor we tegenspraak meteen als intimidatie opvatten. Het zou evengoed kunnen dat dit soort incidenten eerder door media of instanties wordt gemeld. Zelf denk ik dat deze drie tendensen elkaar versterken, met als gevolg dat Nederland steeds ruwer wordt. Dat gaat Den Haag niet oplossen – we moeten het zelf doen.
Helaas helpt deze column daar niet langer bij, want dit is mijn laatste bijdrage als opiniemaker in de Volkskrant. De redactie liet weten graag het woord te geven aan een jonge filosoof. Hoewel ik hem of haar die kans van harte gun, zou het dom zijn om voorbij te gaan aan de ervaringen van oudere auteurs. Zij merken eerder of een beschaving in de gevarenzone komt, juist omdat ze al wat langer meelopen. Die ervaring blijf ik elders uitdragen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant