Voor het eerst sinds 1988 rijden er treinen tussen Finland en Zweden. Voorheen moesten reizigers per taxi of bus de grens oversteken. De nieuwe lijn herstelt de verbinding tussen Finland en de rest van het Europese spoornet.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Maandagochtend rond 06.45 uur reed de eerste passagierstrein in 38 jaar over de rivier de Torne, die de grens vormt tussen Zweden en Finland. Decennialang moesten treinreizigers tussen de twee buurlanden de grens te voet, per taxi of met de bus oversteken.
Vanaf maandag rijdt er twee keer per dag een trein van het Finse Oulu naar het Zweedse Haparanda en andersom. De reis duurt ongeveer een uur en drie kwartier. Geduldige treinliefhebbers kunnen voortaan ook per spoor van Stockholm naar Helsinki reizen: een enkele reis duurt, inclusief minimaal twee overstappen, iets minder dan 24 uur. Het Zweedse spoorbedrijf werkt aan een gunstiger dienstregeling, maar ook daarna zal de trein niet sneller zijn dan de veerboot of auto.
De nieuwe spoorverbinding maakt gebruik van een bestaande spoorbrug tussen de grensplaatsen Haparanda en Tornio. De brug, gebouwd in 1919, is vorig jaar voorzien van bovenleidingen voor moderne treinen. De afgelopen 38 jaar reden er slechts vrachttreinen over de spoorbrug.
De laatste passagierstrein passeerde de Zweeds-Finse grens in 1988, toen de verliesgevende verbinding werd afgeschaft. De terugkeer van de lijn is mogelijk door Finse overheidssubsidies. Door de nieuwe trein is Finland voor het eerst sinds de toetreding tot de Europese Unie in 1995 aangesloten op het Europese spoornet.
Eenmaal in Zweden moeten reizigers overstappen op een Zweedse trein. Doorrijden met Fins materieel is niet mogelijk, omdat Zweden en Finland een andere spoorbreedte kennen. Zweden gebruikt, net als de meeste andere Europese landen, zogenoemd normaalspoor van 1.435 millimeter. Buurland Finland hanteert een iets bredere spoorbreedte, een erfenis uit de 19de eeuw, waarin het land deel uitmaakte van het Russische Rijk.
Om de verbinding tussen Finland en Zweden mogelijk te maken, is in het station van het Zweedse Haparanda ruimte ingeruimd voor een extra spoor met de Finse breedte. Het spoor op de grensbrug is geschikt gemaakt voor treinstellen met beide breedten.
Het traject dat de nieuwe trein aflegt, kent een illustere geschiedenis. Tijdens de Eerste Wereldoorlog was de grens bij Haparanda en Tornio de enige treinverbinding tussen Rusland en zijn West-Europese bondgenoten. De spoorbrug was er op dat moment nog niet, waardoor reizigers per veerboot (in de zomer) of slee (in de winter) over de rivier de Torne werden gezet.
De beroemdste passagier die bij Haparanda en Tornio de grens is overgestoken, is zonder twijfel Vladimir Lenin, die in 1917 vanuit zijn ballingschap in Zwitserland met de trein terugkeerde naar het huidige St.-Petersburg. Daar speelde hij later dat jaar een sleutelrol in het ontketenen van de Oktoberrevolutie.
Voor zo’n 8 euro per persoon kunnen reizigers vanaf maandag in de voetsporen van Lenin treden. Een ticket in de omgekeerde richting kost ongeveer 12 euro. Het Finse spoorbedrijf VR verwacht geen stormloop op kaartjes voor de nieuwe trein, die naar verwachting niet winstgevend zal zijn. Toch is de terugkeer van de spoorverbinding, gesubsidieerd door de Finse overheid, goed nieuws voor ‘de lokale bevolking en voor toeristen die met weinig uitstoot willen reizen’, zegt een directielid van het spoorbedrijf tegen de Finse krant Helsingin Sanomat.
De spoorbreedtekwestie bemoeilijkt ook elders in Europa het internationale treinverkeer. Zo wordt de trein die Roemenië met Moldavië verbindt bij de grens overgeheveld op een ander onderstel. In Oekraïne is bij de grens een kort normaalspoortraject aangelegd, zodat treinen uit Slowakije en Polen de grens kunnen passeren.
Source: Volkskrant