NOOTDORP - Francis van Broekhuizen speelt gouvernante Sofja in het muziektheaterstuk 'Kolja', naar de roman van Arthur Japin. De voorstelling van het Haagse Opera2Day en Sono is vanaf volgende week te zien in de Nederlandse theaters. Het verhaal over de Russische componist Tsjaikovski, zijn broer en de dove jongen Kolja raakt de operazangeres uit Nootdorp vooral door het thema 'anders zijn'. Van Broekhuizen weet zelf hoe dat voelt. Het duurde lang voordat ze uit de kast kwam en ook nu vraagt ze zich soms nog af wat anderen van haar vinden. 'Dat gekke van mij is nu mijn kracht geworden.'
Van Broekhuizen is al jaren fan van Arthur Japin. Zijn boeken staan bij haar in de kast, vertelt ze. Alleen Kolja had ze nog niet gelezen toen ze werd gevraagd voor de voorstelling.
Ze begon er meteen in. 'Ik dacht: geweldig mooi van Japin.' Vooral het verhaal en het libretto, door Japin zelf geschreven, spreken haar aan. 'Dan heb je eens een keer een mooi libretto.'
Kolja gaat over componist Pjotr Iljitsj Tsjaikovski, zijn broer Modest en de dove jongen Kolja. Modest wordt naar de jongen gestuurd om hem uit zijn isolement te halen en hem te leren spreken, lezen en schrijven. Van Broekhuizen speelt gouvernante Sofja. Samen met Modest vormt zij volgens de zangeres een soort surrogaatgezin voor Kolja.
Later gaat Kolja, die kan liplezen, op zoek naar de toedracht rond de mysterieuze dood van Tsjaikovski. Brieven, liefdes en de homoseksuele gemeenschap in het Rusland van die tijd spelen daarin een belangrijke rol.
Voor Van Broekhuizen is vooral het 'anders zijn' een belangrijk thema in de voorstelling. 'Anders zijn is het thema. En hoe ga je daarmee om?' Dat raakt ook aan haar eigen leven. Voor Van Broekhuizen duurde het lang voordat ze zelf uit de kast kwam. En ook nu voelt ze zich soms nog anders. Zelfs wanneer ze voor het eerst binnenkomt bij een groep waar ze zich later helemaal thuis voelt, kan de onzekerheid toeslaan.
'O god, wat zullen ze wel niet van me denken. O, daar heb je die schreeuwlelijk weer. Daar heb je dat rare wijf weer. O god, zou ze zo zijn als op tv? Vinden ze me wel leuk? Vinden ze me wel aardig?'
'Dat zit er altijd een beetje in', zegt ze. 'Dat gaat eigenlijk nooit meer weg.' Met het ouder worden heeft ze wel geleerd daar anders mee om te gaan. Ze probeert wat rustiger binnen te komen, kan meer loslaten en het kan haar soms minder schelen wat mensen van haar vinden. Maar helemaal verdwijnen doet het gevoel niet. 'Ik ben natuurlijk een beetje een vreemde eend in de bijt überhaupt.'
Juist daarin ziet Van Broekhuizen een overeenkomst met het werk van Japin. Volgens haar gaat het daarin vaak over iemand die iets moeilijks heeft, maar bij wie dat uiteindelijk juist een kracht wordt. 'Net zoals wat Japin beschrijft. Dat gekke van mij is nu mijn schitterende gebrek eigenlijk.'
Ook de macht van woorden is voor Van Broekhuizen belangrijk in Kolja. Een brief kan anders worden geïnterpreteerd dan de schrijver heeft bedoeld en woorden kunnen tegen iemand worden gebruikt. 'Woorden doen ertoe. Als je iemand uitscheldt, kan dat een begin zijn naar een grotere agressie, kan in geweld uitlopen.'
Vrijheid van meningsuiting noemt ze een groot goed, maar ze vindt ook dat mensen moeten nadenken over wat ze zeggen. Volgens haar worden woorden soms gebruikt 'als een soort wapen om groepen weg te zetten'. Daarom vindt ze Kolja juist nu belangrijk. 'We moeten na blijven denken en empathie moeten houden voor mensen die misschien iets anders zijn dan jij zelf.'
Ook muzikaal is Van Broekhuizen enthousiast. De muziek is geschreven door Bob Zimmerman. Tijdens het instuderen appte ze hem meerdere keren dat ze ervan zat te genieten. Haar eigen partij noemt ze 'innig lyrisch'. Daarnaast zitten er ritmische stukken en feestmuziek in en is ook muziek van Tsjaikovski zelf verwerkt.
Wie bang is voor moeilijk toegankelijke moderne opera stelt ze gerust. 'Het is hele lekkere muziek om naar te luisteren.' Van Broekhuizen is ook blij dat het libretto van Japin in het Nederlands is. Daardoor begrijpt ze tijdens het zingen onmiddellijk wat ze zegt en kan ze direct zoeken naar de emotie die bij een zin past.
Ondanks de betrokkenheid van het Haagse Opera2day is Kolja vooralsnog niet in Den Haag te zien. Van Broekhuizen vermoedt dat dat met de programmering van de theaters te maken heeft.
Maar ze sluit niet uit dat daar verandering in komt als de voorstelling een succes wordt. Wat ze vooral hoopt dat bezoekers daarna meenemen? Dat ze een mooi en spannend verhaal hebben gezien, maar ook dat ze begrijpen 'dat anders zijn niet iets is om bang voor te zijn, maar dat je dat moet omarmen.'
Source: Omroep West Den Haag