Deze zomer had ik eindelijk eens tijd om mijn woning onder handen te nemen. De keukenkastjes die al een jaar schreeuwen om een grote schoonmaak kregen een beurt. De muren kregen een verse lik verf, het balkon een vloer en het nachtkastje dat al maanden in elkaar gezet moest worden, schroefde ik in elkaar. Van tientallen planken en vijf keer zoveel schroefjes, boutjes en ondefinieerbare pinnetjes draaide ik eigenhandig een prachtig kastje in elkaar.
De hele onderneming kostte me een krappe twee weken. Als ik alles had laten uitbesteden, was ik heel wat sneller klaar geweest. Maar was ik dan net zo voldaan in mijn pas geverfde en gedecoreerde slaapkamer in slaap gevallen? Had ik dan net zo trots van een zomers ontbijt op mijn nieuw ingerichte balkon genoten?
Over de auteur
Marijn Ruhaak is freelancejournalist en docent Nederlands op een middelbare school. In de maand september is zij gastcolumnist op volkskrant.nl/opinie.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier meer over ons beleid.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Trots zijn op wat je zelf maakt of creëert geeft je een goed gevoel. Het is een boost voor je eigenwaarde. Misschien is het niet perfect, het ontbrekende hoekje balkonvloer knaagt nog steeds, maar je hebt het zelf gedaan. Toch laten we onszelf dat geluk steeds meer ontnemen.
Voor een professional die je huis transformeert is geld nodig. Voor AI niet. Wel een hele hoop stroom en water, maar dat is gemakkelijk te negeren. En dus besteden we zo veel mogelijk uit aan steeds geavanceerdere chatbots. In veel gevallen is het een uitkomst. Een chatbot is een heerlijk maatje om mee te sparren, een behulpzame eindredacteur, een scherpe beeldverbeteraar en voor sommigen een opwindend seksmaatje. Maar waar we niet bij stilstaan, is dat een AI-verslaving funest kan zijn voor onze eigenwaarde.
Vooral voor jongeren van wie de mentale gezondheid al jaren een duikvlucht neemt, is dat problematisch. De sociale media worden daarbij vaak als grote boosdoener aangewezen. En natuurlijk is het voorstelbaar, hoewel niet bewezen, dat zoveel perfecte levens en lijven op je scherm niet al te best zijn voor je zelfbeeld. Als je een lading botox en fillers nodig hebt om viral te gaan, is het knap lastig om gelukkig te worden van je eigen spiegelbeeld.
Maar het grote probleem is dat we daar nog zo weinig tegenover zetten. Waar jongeren vroeger nog gedwongen werden om al ploeterend tot een eigen kunstwerk, tekst of idee te komen, neemt een snelle chatbot hun het werk uit handen. Daarmee gaat niet alleen de taalvaardigheid met sprongen achteruit, maar krijgt ook hun zelfbeeld een flinke knauw. Want kun je trots zijn op wat je niet zelf hebt gemaakt? Op een prachtig gevonden woordenspel of metafoor? Of voelt het alsof je een orgasme faket en brokkelt je eigenwaarde in rap tempo af?
Wie wil investeren in een gezonde generatie die vol zelfvertrouwen aan het volwassen leven begint, is er niet met nog een les over verantwoord AI-gebruik. We zullen vooral ruimte moeten maken voor iets wat inefficiënt, lelijk en tijdrovend is. Drie lessen op een tekst ploeteren die AI in een fractie van een seconde schrijft. Vijftien schetsen maken voor een ontwerp dat AI met één prompt produceert.
Schrijven, schrappen, twijfelen en herschrijven. Dat kost tijd. Tijd die we ook kunnen besteden aan gerichte examentraining, meetbare leerdoelen en alles wat efficiënt naar een diploma leidt. Maar als we willen dat jongeren straks niet alleen een diploma hebben, maar ook een beetje sterk in hun schoenen staan, moeten we ze nu ruimte geven om te ploeteren.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant