is tv-recensent voor de Volkskrant.
Publicist Sander Schimmelpenninck had de Playmobil weer uit de doos getrokken. In het eerste seizoen van Sander en de Kloof (VPRO) onderzocht hij, met behulp van de plastic poppetjes, de vermogenskloof. Nu, vijf jaar later, duikt hij in de politieke polarisatie, waaronder de opkomst van rechts populisme, door Schimmelpenninck graag ‘domrechts’ genoemd – althans in zijn Volkskrant-columns.
De kansenkloof, stelt Schimmelpenninck, houdt het gros van de mensen niet zo bezig. Als je niet weet welke kansen je misloopt, kun je je daar ook moeilijk over opwinden. Maar het idee dat mensen iets (huizen, inkomen, betaalbare energie en boodschappen) wordt afgenomen, maakt mensen wel boos.
Enter ‘de nationale zondebok’. Asielzoekers. In de Rotterdamse havenkantine die hij bezoekt gaat het er al snel over. Vluchtelingen zouden zomaar en met voorrang van alles krijgen, een woning, geld voor een fatbike. Dat geluid is, hoe treurig ook, bekend. Het maakt evenwel nieuwsgierig naar de rest van de serie, en naar het antwoord op de vraag of Schimmelpenninck meer doet dan alleen het tonen van de kloof.
Bij Powned besloten ze, diezelfde donderdagavond, een heel programma, het vierdelige Rutger en de buitenlanders, te wijden aan ‘de nationale zondebok’. Migratie houdt de Nederlandse politiek mateloos bezig; alle reden, leek Rutger Castricum, om in het onderwerp te duiken.
Maar het kijken naar aflevering twee katapulteerde de kijker rechtstreeks terug naar de jaren nul, toen Nederlanders met een hoofddoek of baard ineens niet goed geïntegreerd waren, en iedereen met een migratieachtergrond constant ter verantwoording kon worden geroepen voor het gedrag van individuen.
Waren dit soort (ongeïnformeerde) gesprekken over de islam niet al tot in den treure gevoerd? Hoeveel generaties Nederlanders moeten nog dealen met het stempel ‘buitenlander’? Ook de Marokkaans-Nederlandse Raja (54) had er genoeg van: ‘Dit soort gesprekken wil ik eigenlijk niet meer voeren. Waarom moet ik me telkens verdedigen?’
De eerste aflevering, over alleenstaande minderjarige vluchtelingen (amv’s), bracht wél nieuwe inzichten. Straatcoach Abdou brengt Castricum in contact met Syrische jongeren die samenkomen onder het Bollendak bij Utrecht Centraal. ‘Ik noem ze geen schoffies, en ook geen probleemjongeren. Het zijn jongeren met problemen’, corrigeert Abdou hem.
Het leverde een boeiend en pijnlijk inkijkje in het leven van deze zwaar getraumatiseerde jongeren, die als minderjarigen de tocht naar Europa hadden gemaakt. Vooruit gestuurd door hun ouders, om te zorgen voor gezinshereniging in een veiliger land.
De jongeren worstelen met psychische problemen en stress, wat leidt tot verslaving, geweld, criminaliteit, gevangenisstraffen en een leven op straat. Ze zien er stuk voor stuk doodmoe uit. Het enige wat ze hebben, is elkaar, en daar houden ze zich aan vast, hoe giftig die omgeving ook is.
Source: Volkskrant