De twee Amerikaanse toponderhandelaars Steve Witkoff en Jared Kushner hebben dit weekeinde een eerste stap gezet om de vredesbesprekingen tussen Rusland en Oekraïne vlot te trekken. Zaterdag spraken ze in Moskou met Vladimir Poetin, en zondag in Kyiv met Volodymyr Zelensky.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Eerder was hij correspondent in Oost-Europa en Zuidoost-Azië.
Wat er uit de gesprekken is gekomen, blijft vooralsnog geheim. Uit de schaarse mededelingen die naar buiten zijn gekomen kan weinig worden opgemaakt. Hooguit dat de situatie ‘ingewikkeld is’.
Steve Witkoff en Trumps schoonzoon Jared Kushner vlogen zaterdag eerst naar Moskou, waar ze ‘drie uur en tien minuten’ spraken met de Russische president in een sfeer die door Poetins buitenlandadviseur Yuri Ushakov werd omschreven als ‘betekenisvol, constructief, extreem openhartig en vol vertrouwen’.
Zondag arriveerden ze in Kyiv, per trein vanuit Polen, nadat Rusland in de nacht van vrijdag op zaterdag de twee vliegvelden van de Oekraïense hoofdstad had gebombardeerd.
Toen de onderhandelaars aankwamen, was het opvallend rustig in de Oekraïense hoofdstad: president Poetin had zaterdag als een gebaar van goede wil een driedaags staakt-het-vuren voor Kyiv afgekondigd. Vanaf zaterdag 12.00 uur lieten de Russische raketten en drones de Oekraïense hoofdstad met rust.
In ruil had Zelensky beloofd dat Oekraïne tot en met maandag niet op Moskou zou schieten. De beperkte duur van de staakt-het-vurens gaf aan dat de weg naar vrede nog lang is.
De Amerikaanse president Donald Trump liet weten dat ‘de komende weken’ misschien meer naar buiten zal komen, maar gaf geen hint over wat en wanneer. Ushakov zei zaterdag wel dat de onderhandelaars deze keer beter waren voorbereid. Ditmaal bespraken ze ook ‘behoorlijk gedetailleerd’ economische kwesties, en ‘potentieel omvangrijke, wederzijds winstgevende Russisch-Amerikaanse projecten’, zonder verder in details te treden.
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky verwelkomde Witkoff zondag met een amicaal ‘It’s good to see you, Steve’, maar dat kon niet verhullen dat noch Witkoff noch Kushner ooit eerder in Kyiv was geweest. In Moskou waren ze na meerdere bezoeken duidelijk op bekend terrein. Poetin sprak over ‘warme banden’ met Washington, en gaf een boodschap aan Trump mee: ‘Sta me toe mijn beste wensen en woorden van dankbaarheid over te brengen.’
De twee Amerikaanse gezanten zeiden in Kyiv te hopen op ‘even productieve gesprekken’ als in Moskou zonder daar uitleg bij te geven. Media speculeerden dat het uitgangspunt van de gesprekken het Amerikaanse 20-puntenplan zou kunnen zijn, dat eind vorig jaar al op de gevoelige punten was afgeschoten door zowel Oekraïne als Rusland.
Het gevoeligste punt was toen de verdeling van grondgebied en de vraag of Oekraïne bereid zou zijn het oostelijk deel van het land over te dragen aan Rusland. Het antwoord daarop was nee.
Persbureau AP concludeert dat Amerika zijn momentum in Oekraïne is kwijtgeraakt. Toen de vorige onderhandelingen in december op niets uitliepen, heeft Trump zijn aandacht verlegd naar de oorlog met Iran. Nu die op zijn beurt in het slop is geraakt, richt Amerika zich weer op Rusland en Oekraïne. De besprekingen in Moskou en Kyiv lijken daarom opnieuw bij nul te beginnen.
Ondanks de twee staakt-het-vurens voor de Amerikaanse gasten is de oorlog dit weekeinde gewoon doorgegaan. Kyiv genoot wel van de rust, al klonk regelmatig het luchtalarm, maar elders in Oekraïne bleef het Russische drones en raketten regenen. Daarbij vielen zaterdag zeker acht doden, en zondag één. Oekraïne op zijn beurt bestookte onder meer de olieraffinaderij van Ryazan en het vliegveld van Rostov aan de Don.
Dit is symptomatisch voor de stand van de oorlog: Rusland maakt gebruik van het feit dat Oekraïne een tekort heeft aan afweerraketten en bombardeert het land met alles wat het heeft. En Oekraïne zet zijn langeafstandsdrones in om Rusland te treffen waar ook de Russen het merken: diep in eigen land, bij raffinaderijen zodat er geen benzine is, en bij magazijnen van webwinkels.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant