Voedsel verspillen is meer dan je bord leeg eten. Het gaat over het hele systeem: de landbouwgrond die ervoor gebruikt is, maar ook het water, de energie, de arbeid en het transport die erin zijn gaan zitten. Allemaal zaken die schaarser worden.
Het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur werkt op dit moment aan een nieuwe voedselstrategie. Een groep leiders uit de voedselsector ontwikkelde het afgelopen jaar een gezamenlijke visie op een duurzaam, gezond en betaalbaar voedselsysteem in 2050. De Tweede Kamer debatteert deze maand over voedselzekerheid. Waar het daarbij echter vaak over gaat, is voldoende produceren. Maar waar we het meer over zouden moeten hebben, is het zo goed mogelijk benutten van wat we al hebben.
Voedselzekerheid lijkt nog geen probleem: onze supermarkten liggen immers vol. Ja, de prijzen stijgen, maar er is geen tekort. En Nederland heeft een heel goed en efficiënt voedselsysteem. Het is alleen ook een complex systeem van internationale handel. Een systeem uit een tijd waarin we eerder te veel dan te weinig water hadden, over genoeg goedkope energie beschikten, het klimaat minder extremen kende en mest nog niet ter discussie stond.
Ons systeem is niet automatisch ook een verspillingsvrij systeem dat tegen een stootje kan. En dat is nodig in deze tijd van geopolitieke onrust en klimaatextremen. Deze zomer is daarvan een goed voorbeeld, met hoge olieprijzen, krappe oogsten en verstoorde invoerketens.
Over de auteurs
Gerda Verburg is voorzitter van de stichting Samen Tegen Voedselverspilling. Tom Middendorp is voormalig Commandant der Strijdkrachten.
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Voedsel verspillen is meer dan je bord leeg eten. Het gaat over het hele systeem: de landbouwgrond die ervoor gebruikt is, maar ook al het water, de energie, de arbeid en het transport die erin zijn gaan zitten. Allemaal zaken die schaarser worden. Voedselverliezen kunnen we ons steeds minder permitteren. Door minder te verspillen worden we minder afhankelijk van schaarse grondstoffen en kwetsbare aanvoerlijnen.
Wat is er logischer dan eerst te kijken hoe we efficiënter kunnen omgaan met wat we al produceren, in plaats van te focussen op meer productie? Want dat is maar de helft van het verhaal: in Nederland gaat nog altijd een vijfde van het voedsel dat we produceren verloren of wordt verspild. Wereldwijd is dat zelfs een derde. Daarin zit de echte oplossing.
Voedsel is een basisvoorziening en daarmee een strategisch goed. We moeten hier altijd over kunnen beschikken. Binnen defensie is dit besef er ook. In militaire operaties kan logistiek het verschil bepalen tussen volhouden en vastlopen. Iedere onnodige vracht, iedere verspilde voorraad en iedere vermijdbare afhankelijkheid in het achtergebied verkleinen de kansen aan de frontlinie. Je moet goed gebruikmaken van wat je tot je beschikking hebt, ook in de voedselvoorziening. Dat maakt je weerbaar. Slim dat de eerste stap van de Koninklijke Landmacht naar een weerbare voedselketen de aanpak van voedselverspilling is.
Minder voedselverliezen maken de hele voedselketen ook wendbaarder. Een organisatie die z’n voedselstromen kent, kan sneller inspelen op verstoringen en weet alternatieven te vinden voor grondstoffen die (even) niet beschikbaar zijn. Dat geeft je manoeuvreerruimte in tijden van crisis.
Dat moet wel samen. Geen enkele partij kan de voedselketen alleen weerbaar maken. Producenten, verwerkers, retailers, overheid en consumenten zijn van elkaar afhankelijk om voedselverspilling te voorkomen. Bijvoorbeeld als er wel reststromen ontstaan. Dit is niet meteen afval. Nederland kent veel innovatieve en inspirerende bedrijven die hierin juist nieuwe grondstoffen zien.
Nederland heeft de kennis en innovatiekracht om internationaal voorop te lopen; dat hebben we immers al bewezen. Bovendien zit samenwerken in onze genen. Veel organisaties (commercieel en maatschappelijk, en van onderwijs tot overheid) laten al zien dat het anders kan. Dat moeten we stimuleren, want er kan en moet meer gebeuren.
De voedselstrategie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur biedt daarom een kans om voedselverliezen en -verspilling niet alleen als duurzaamheidsvraagstuk te behandelen, maar als onderdeel van voedselzekerheid en de weg naar een meer wendbare, weerbare en wederkerige voedselketen. Minder voedsel verspillen is daarbij dé manier om met dezelfde grondstoffen, dezelfde energie en dezelfde inspanning meer voedselzekerheid te realiseren. Laten we daarin investeren.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant