Amper een jaar na de opening verkeert het nieuwe Werelderfgoedcentrum Waddenzee (WEC) al in zwaar weer. De fors hogere bouwkosten hangen als een molensteen om de nek van de voormalige zeehondencrèche.
is regioverslaggever van de Volkskrant in Noord-Nederland. Hij doet verslag vanuit het Werelderfgoedcentrum Waddenzee in Lauwersoog.
Aan Kiko, Nala en Spark kan het niet liggen. ‘Jetzt kommen sie!’, jubelt een Duitse oma tegen haar kleindochter. De peuter duwt haar neus haast door het glas van het bassin, waarin de zeehonden zich wentelen rond zichzelf en elkaar. Een informatiebordje vertelt bezoekers wanneer ze opgevangen zijn en hoe ze heten.
De zeehonden zijn nog steeds een grote trekpleister, ook in Lauwersoog. Ruim een halve eeuw vormden de dieren een twee-eenheid met Pieterburen. Tot twee jaar geleden. Nu herinnert alleen de belettering op de bedrijfsauto’s nog aan de plek waar het in 1971 begon.
De oude zeehondencrèche had fysiek haar beste tijd gehad. Ook de oorspronkelijke missie werd betwist. Toen Lenie ‘t Hart met de opvang begon, waren er nog slechts enkele honderden zeehonden in de Waddenzee. Inmiddels zijn het er duizenden, en hoeven individuele dieren niet meer gered te worden om de soort in stand te houden.
In Lauwersoog moest de missie daarom worden verbreed. Het nieuwe Werelderfgoedcentrum (WEC) zou een ‘ecologisch visitekaartje’ van de hele Waddenzee worden. In een modern onderkomen, ontworpen door de Deense architect Dorte Mandrup.
Het decor is perfect. Meeuwen krijsen zaterdagochtend boven de kotters in de haven. Een stevige westenwind geselt vlaggen en zeilen. Op de achtergrond meert de veerboot aan van en naar Schiermonnikoog, zichtbaar in de verte.
Maar het pand, ‘een parel op de grens van land en Unesco Werelderfgoed’, is nu meer een molensteen dan een blikvanger. De bouwkosten vielen flink hoger uit: niet 26 miljoen euro zoals begroot, maar bijna 44 miljoen.
Die misrekening leidt amper een jaar na de opening tot grote financiële problemen. Zeker omdat het aantal bezoekers het eerste jaar (honderdduizend) achterbleef bij de verwachtingen. Dit voorjaar meldde RTV Noord dat bij de bouw betrokken bedrijven nog forse rekeningen hebben openstaan. Het WEC beloofde meer openheid in juli, bij het verschijnen van het jaarverslag. Dat is nog steeds niet gepubliceerd.
‘Het WEC bevindt zich in een financieel uitdagende situatie’, aldus directeur Bas Wemmenhove, die enkel een schriftelijke verklaring wil geven. ‘Wij werken samen met de betrokken partijen intensief aan een structurele oplossing voor de financiële positie van de organisatie.’ In oktober verwacht de organisatie meer duidelijkheid te kunnen geven.
De schuldenlast bedraagt 2,8 miljoen euro, berichtte de regionale omroep onlangs op basis van een intern memo. Het WEC wil een deal sluiten met de schuldeisers, door hen circa de helft van de vorderingen te laten kwijtschelden. De bedrijven staan voor het blok: komen ze niet over de brug, dan dreigt een faillissement en kunnen ze waarschijnlijk helemaal fluiten naar hun geld.
Extra wrang is dat het gloednieuwe auditorium op de eerste verdieping de naam draagt van bouwbedrijf Dijkstra Draisma uit Dokkum, dat naar verluidt nog minimaal een miljoen euro tegoed heeft. De financiële perikelen zijn de meeste bezoekers van het WEC onbekend. Rodin (10) is er vandaag voor de tweede keer. ‘Ukkepuk herkende ik nog’, zegt de jongen over een van de zeehonden in het bassin. ‘Het zijn echt leuke dieren.’
Zijn zoon wil later bioloog worden, vertelt vader Rob Bouman. Hij vindt het belangrijk dat in het WEC bewustwording wordt bijgebracht over zorg voor de natuur. ‘Daar moet je zo vroeg mogelijk mee beginnen.’
De bouwkosten zouden wat hem betreft niet het einde van het WEC mogen betekenen. ‘Daar hebben ze in Den Haag volgens mij ook last van’, verwijst hij naar de verbouwing van het Binnenhof (ooit begroot op 475 miljoen euro; inmiddels opgelopen tot minimaal 2,7 miljard, red.)
Toch zal het bezoekers niet ontgaan dat het WEC verlegen zit om geld, waarbij de dieren als troef dienen. Met het scannen van een qr-code trakteer je de zeehonden op een portie vis, voor 55 euro kun je ‘symbolisch’ een zeehond adopteren en met 500 euro sponsor je een kubieke meter van het bassin. Naast de achter glas zichtbare zeehondenkliniek staat plompverloren een pinautomaat: ‘Doneer hier een bedrag om ons te steunen.’
Het WEC hoopt dat de provincie Groningen en de gemeente Het Hogeland willen bijspringen. Met name de gemeente zit in een lastig parket. Die betaalde al ruim 3 miljoen euro mee aan de bouw, en staat bovendien garant voor een lening van 9 miljoen die het WEC afsloot bij de Nederlandse Waterschapsbank.
De gemeente wil niets zeggen over de situatie. Raadsleden zijn vertrouwelijk geïnformeerd, op voorwaarde van geheimhouding.
‘Het is een moeilijk verhaal aan het worden’, verzucht Theo Gerdes. Hij is met zijn ouders eigenaar van het naastgelegen restaurant en hotel Schierzicht en voorzitter van Dorpsbelang Lauwersoog. ‘Van geheimzinnig gedoe houden we hier niet.’
Het dorp en de haven vormen een hechte gemeenschap, schetst Gerdes. ‘We zijn niet allemaal vrienden, maar we hebben het gezamenlijke doel Lauwersoog verder te brengen.’
Daar had het WEC een mooie toevoeging in kunnen zijn. Maar de nieuwkomer deed niet echt zijn best te integreren, vindt Gerdes. Contact was er amper. ‘Jullie gaan toch gewoon meer kibbeling verkopen?’, kregen we te horen. Maar op drukke dagen kunnen we het werk nu al bijna niet aan.’
Het WEC is volgens Gerdes vooral een prestigeproject. ‘Als je het ondernemers en inwoners vraagt, zeggen ze: dit kon bijna niet goed gaan.’ Er was kritiek op de hoge prijs voor entreekaartjes. ‘Zeehondjes zien is fantastisch. Maar wie komt daar voor terug?’
Gerdes en anderen willen best meedenken, over hoe het beter kan. Bijvoorbeeld door het pand ook voor andere evenementen te gebruiken. ‘Maar dan moet je wel gevraagd worden. Natuurlijk hopen we dat het alsnog een succes wordt. Want op een leegstaand gebouw zit niemand te wachten.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant