De leesvaardigheid is de afgelopen jaren slechts in een handjevol landen gestegen en de scores voor wetenschap, lezen en rekenen waren nog nooit zo laag. De Pisa-scores van 2025 schetsen een somber beeld over onderwijs in de Oeso-landen.
is datajournalist van de Volkskrant en analyseert en schrijft over het nieuws in cijfers.
De afnemende leesvaardigheid baart de onderzoekers de meeste zorgen. In 23 Oeso-landen is de gemiddelde leesscore sinds 2018 met 27 punten gedaald; dat is het equivalent van ruim een jaar leesonderwijs. De 15-jarigen van nu lopen dus meer dan een jaar achter op die uit 2018.
In Nederland dalen de scores nog sneller. Daar is het verschil tussen 2018 en 2025 44 punten.
De onderzoekers kunnen niet met zekerheid een oorzaak aanwijzen, maar vermoeden dat snel digitaal lezen en scrollen op sociale media invloed hebben. Zij zien namelijk dat een steeds groter deel van de vragen supersnel, maar onjuist wordt beantwoord. Dat percentage is sinds 2018 verdubbeld naar 9 procent. In Nederland is dit zelfs 14 procent.
Hoewel de coronapandemie veel invloed heeft gehad, is dit zeker niet de enige oorzaak van de afnemende leesvaardigheid. De trend was, blijkt uit soortgelijk onderzoek onder 12-jarigen in 2019, al eerder ingezet.
De kloof tussen arm en rijk wordt kleiner, maar dat is in dit geval geen goed nieuws. De scores van de meest welgestelde studenten hollen harder achteruit dan die van de armste studenten.
Ook op landniveau is dat te zien. De landen met de grootste stijging van leesscores sinds 2018 zijn Zambia, Cambodja en de Filipijnen. Landen als Noorwegen, Finland en IJsland zien juist een grote daling.
Pisa is het driejaarlijkse onderzoek naar lees-, reken- en wetenschapsvaardigheden onder ruim 760 duizend 15-jarigen dat al sinds 2000 wordt uitgevoerd. Inmiddels doen 91 landen en regio’s mee.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant