Met dit onvoorstelbaar intieme egodocument richt Kooijmans een volwaardig standbeeld op voor de onvoorwaardelijke liefde.
schrijft voor de Volkskrant over film.
Hij ligt in een ‘gekkenhuis’, zegt kunstenaar Jeroen Kooijmans op een groezelige video-opname. De camera bedient hij zelf, liggend op een bed in een kale kamer. Hij oogt in de war. ‘Het is doodeng.’
Kooijmans zit in een psychose, blijkt achteraf. Maar op dit moment, in New York niet lang na de aanslagen van 11 september 2001, voelt het alsof hij dood gaat. Die opname, zo zal hij ook later zeggen, is bedoeld als een soort videotestament voor zijn naasten. Een bewijs van zijn bestaan in zijn laatste uren. Hij huilt.
Kooijmans begint zijn meeslepende en onvoorstelbaar intieme egodocument Love-22-Love – een wat cryptische titel die onder meer verwijst naar het nummerbord van de camper waarmee hij met zijn grote geliefde Elspeth de wereld in trok – met de angstaanjagendste periode van zijn leven. Van daaruit gaat hij terug naar 1992, toen zijn kunstenaarschap een vlucht nam, om toe te werken naar het hier en nu, waarin hij en zijn naasten zo goed mogelijk hebben leren leven met de af en toe opstekende donkerte in zijn hoofd.
Die innerlijke pijn steekt soms genadeloos de kop op. ‘Ik schaam me dood dat ik met zo veel liefde om me heen toch depressief kan worden’, zegt hij dan, als voice-over.
Ruim drie decennia lang filmde Kooijmans zichzelf, zijn geliefde, vrienden, familie, werk en daarmee ook de diepste krochten van zijn ziel, om daar uiteindelijk een documentaire met een compacte speelduur van 84 minuten uit samen te stellen.
Hij maakte na zijn studie aan de Gerrit Rietveld Academie onder meer furore met zijn zogenoemde videograffitikunst en werd in 1998 bekroond met de NPS Cultuurprijs. Het prijzengeld van 25 duizend gulden en talloze nieuwe kopers voor zijn werk brachten hem op het idee een nieuw kunstenaarsleven in New York op te bouwen.
Daar ging het in eerste instantie goed, tot het misging. Hoe dáár kunst uit te maken, en hoe gevaarlijk zoiets kan zijn, is hier een van de vele beklijvende onderwerpen.
Het zegt veel over de levenslust van de maker, die zijn gefilmde verleden samen met de jonge experimentele filmer Viktor van der Valk (Nocturne) in een helder afgebakend scenario vatte, dat Love-22-Love met name is te bekijken als audiovisuele liefdesbrief aan Elspeth, zelf ook verdienstelijk kunstenaar.
In Kooijmans’ vaak typische bewoordingen (‘ik ben raar verliefd op haar’) richt hij, ondanks alles, met zijn prachtdocumentaire een volwaardig standbeeld op voor de onvoorwaardelijke liefde.
Documentaire
★★★★☆
Regie Jeroen Kooijmans
84 min., in 21 zalen.