Tweede Kamerleden dienden in het afgelopen parlementaire jaar alweer meer moties in. Het past binnen de trend: het aantal ingediende moties per vergadering is in de afgelopen achttien jaar verdubbeld. Kan dat niet een tandje minder?
In het parlementaire jaar 2025-2026 dienden alle Tweede Kamerleden samen 4.570 moties in, berekende EenVandaag woensdag. Dat is net iets minder dan in het jaar daarvoor, maar door de verkiezingen en de formatie telde de Kamer het afgelopen jaar twintig vergaderdagen minder.
De discussie over de motie, het instrument waarmee Kamerleden het kabinet om informatie kunnen vragen, beleid kunnen bijsturen of het vertrouwen in de regering kunnen opzeggen, is allesbehalve nieuw. Tussen 2008 en 2026 steeg het aantal verzoeken aan de regering per vergaderdag van veertien naar dertig. Ook de tijd die het kost om erover te stemmen, verdubbelde.
Vorig jaar kwam CDA-leider Henri Bontenbal met het voorstel om een maximum in te voeren van 150 moties per jaar per partij, plus het aantal zetels van de fractie. Daarnaast zou ieder Kamerlid nog maar twee moties per debat mogen indienen. Maar de Kamer stemde tegen zijn voorstellen.
Hoogleraar parlementaire geschiedenis Bert van den Braak ziet enkele oorzaken voor de stijging. ‘Het gaat tegenwoordig vaker om het maken van een politiek statement dan om het bereiken van resultaat.’ Partijen proberen zich aan de hand van moties te profileren. Ook speelt de politieke versplintering een rol: ‘Meer partijen betekent ook meer moties.’
Het leidt wekelijks tot ellenlange stemmingen en een hoop moties die bijna niets veranderen aan het beleid, vindt Bontenbal. Van den Braak ziet dat ook. ‘In het verleden waren er meer moties met politiek gewicht. Nu zie je dat de coalitie met veel moties al heeft ingestemd of dat er in de Kamer juist nauwelijks draagvlak voor is.’
Uit de analyse van EenVandaag blijkt dat moties vaker worden aangenomen. Of dat een positieve ontwikkeling is, betwijfelt Van den Braak. ‘Door die enorme brij aan moties kan het kabinet ze makkelijker negeren. Dan moeten Kamerleden op een gegeven moment zelf aan de bel trekken.’
Volgens de hoogleraar biedt het Reglement van Orde, waarin de werkwijze van de Kamer is vastgelegd, ruimte om het aantal moties terug te dringen. ‘Het Reglement bepaalt bijvoorbeeld ook de spreektijd van Kamerleden. Een quotum is misschien wat rigoureus, maar een maximumaantal moties per debat zou best kunnen.’ Met zo’n voorstel wil Bontenbal nu komen, schrijft EenVandaag.
Of partijen daar dit keer wel mee instemmen, blijft de vraag. Het zijn vooral oppositiepartijen die veel moties indienen. In verhouding tot het aantal zetels staan de SP en Denk bovenaan. SP-Kamerlid Sarah Dobbe ziet niets in een aanpassing van de huidige regels. ‘Het zou betekenen dat we worden beperkt in het controleren van het kabinet. Als er slecht beleid wordt uitgevoerd, moeten wij dat als volksvertegenwoordigers kunnen bijsturen.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant