is journalist en columnist van de Volkskrant, gespecialiseerd in financieel-economische onderwerpen.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Toeval of niet: Giovanni Castellucci, de voormalige directeur van wegbeheerder Autostrade per l’Italia (Aspi), werd op 16 juli veroordeeld tot 12 jaar cel vanwege achterstallig onderhoud aan de Morandi-brug in Genua.
Die was acht jaar eerder ingestort, waarbij tientallen auto’s van grote hoogte in de rivier Polcevera stortten en 43 mensen het leven verloren. Andere betrokkenen kregen 5 tot 11 jaar cel.
Twee dagen na deze veroordeling werd de Merwedebrug tussen Gorinchem en Sleeuwijk gesloten voor vrachtverkeer. En deze week werd de Hardenbergerbrug bij Nijkerk helemaal gebarricadeerd, omdat de betonnen pijlers inmiddels zo broos zijn als luciferhoutjes.
De duizend bruggen die Rijkswaterstaat moet onderhouden, kampen massaal met achterstallig onderhoud vanwege te krappe budgetten. De hoogste baas van Rijkswaterstaat, Martin Wijnen, wil niet zoals Castellucci voor het hekje staan en kiest eieren voor zijn geld.
66 duizend andere verkeersbruggen zijn in handen van gemeenten. Een derde kampt met een onderhoudsachterstand. Om te voorkomen dat er direct een cellentekort ontstaat door een toestroom van lokale bestuurders, heeft een vijfde van de gemeenten bruggen afgesloten.
De overheid heeft het geld niet meer om de infrastructuur in goede staat te houden. Het vernieuwen en onderhouden van bruggen in Nederland zou veel beter privaat kunnen worden gefinancierd. Zo zou een consortium van pensioenfondsen, in plaats van hun geld te beleggen in onhoudbare overheidsschulden, hierin moeten investeren.
De aanbesteding van de nieuwe Van Brienenoordbrug in Rotterdam is deze maand opengesteld. De prijs wordt geraamd op 2 miljard euro. Jaarlijks rijden 83 miljoen auto’s en vrachtwagens over de brug. Als die 2,50 euro per keer betalen, is dat 200 miljoen euro per jaar. Verwacht mag worden dat de brug dertig jaar meegaat, zodat de opbrengst uitkomt op 6 miljard euro. Inclusief een inflatiecorrectie van 3 procent per jaar loopt dat op tot 9,5 miljard euro. Er resteert een winst van 7,5 miljard; een jaarlijks rendement van 5,3 procent. Daar moeten de kosten van onderhoud en beheer nog van af, maar het blijft lucratief en minder riskant dan beleggen in aandelen en obligaties.
Er zijn precedenten. Voor de Zeelandbrug over de Oosterschelde moest na de opening in 1965 bijna dertig jaar tol worden betaald, oplopend tot 3 gulden per oversteek. Ook voor de Prins Willem-Alexanderbrug bij Tiel, de Haringvlietbrug en de Westerscheldetunnel gold een tolheffing. Voor de in 1996 aangelegde Wijkertunnel bij Beverwijk is die er nog steeds, hoewel niemand dit weet. Die werd gefinancierd door ING, Commerzbank en Nationale-Nederlanden, die tot eind dit jaar een schaduwtol van de Nederlandse overheid krijgen.
Tolheffingen zijn door kentekenherkenning en automatische afschrijvingen veel gemakkelijker geworden. En gebruikelijker. Na Zwitserland, Oostenrijk, Tsjechië en Hongarije voert ook België in 2027 een tolvignet in.
Als privaat beheer en tolheffing in Nederland een taboe blijven, zullen steeds meer bruggen en andere kunstwerken buiten gebruik worden gesteld, zoals de Hardenbergerbrug.
Of Nederlandse bestuurders moeten het risico willen lopen om, net als Giovanni Castellucci, twaalf jaar te moeten dammen met moordenaars en verkrachters.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant