Met de tussentijdse verkiezingen in aantocht distantiëren kwetsbare Republikeinen zich liever van hun impopulaire president. Maar Donald Trump overheerst nog altijd alles, blijkt op de partijconventie in Texas: ‘Doe alsof ik op het stembiljet sta!’
is correspondent Verenigde Staten van de Volkskrant. Hij doet verslag vanuit Dallas.
De eerste keer ontstaat er nog paniek. ‘Dokter!’ klinkt een overslaande stem. ‘We hebben nu een dokter nodig.’ Na uren onder de zinderende Texaanse zon gaat een oudere man tegen de vlakte. Terwijl een hulpverlener toesnelt, wijkt het publiek als vanzelf. Maar dan gebeurt het weer. En nog eens.
In de rij voor de Republikeinse Midterm Convention in Dallas vallen de bezoekers als dominostenen. De een na de ander: ‘Help!’ ‘Dokter!’ ‘Hier ook!’ Tot niemand er meer van opkijkt.
Marjorie Sundquist (69) zakt vermoeid over haar rollator. ‘Geen ventilators of voorzieningen’, hijgt ze. ‘Niets! Dit valt me zó ontzettend tegen.’ Sundquist noemt zich ’s werelds grootste fan van Donald Trump. Al dagen is ze opgewonden om haar president straks met eigen ogen te kunnen aanschouwen. Maar op dit moment voelt die liefde even onbeantwoord.
‘Wij hebben alles voor hem over’, verzucht Sundquist. ‘Dan kan er toch ook wel een beetje voor ons worden gezorgd?’
Dat gevoel leeft deze dagen breder binnen de partij. Met de tussentijdse verkiezingen in aantocht verlangen kwetsbare Republikeinse kandidaten naar afstand tot hun impopulaire president. Een campagne die minder draait om Trump, denken velen, betekent straks méér kans op succes. Maar de president piekert er niet over om opzij te stappen.
Trump moest en zou zijn ‘Midterm Convention’ krijgen. Nooit eerder organiseerde een partij zo’n peperduur, meerdaags spektakel – normaal bedoeld om de presidentskandidaat te nomineren – tijdens een tussentijds verkiezingsjaar. De midterms in november betreffen kandidaten voor de Senaat en het Huis van Afgevaardigden.
Hun campagnes draaien doorgaans om lokale kwesties. En al helemaal wanneer het landelijke boegbeeld kwakkelt.
Joe Biden hield zich bij de midterms in 2022 wijselijk afzijdig. Trump, nu impopulairder dan enige van zijn voorgangers ooit, kiest echter de tegenovergestelde route. Alleen een hoofdrol voor Trump, meent Trump, kan zijn partij nog behoeden voor een nederlaag.
‘Ik vraag jullie om te doen alsof ik op het stembiljet sta’, buldert de president woensdag in Dallas. Op dag één maakt Trump al zijn opwachting op het conventiepodium met een speech van bijna twee uur. ‘Stem gewoon op mij’, zegt Trump. ‘Nog één keertje.’ Het levert hem, inderdaad, het hardste gejuich van de avond op.
Hoewel Trump natuurlijk niet verkiesbaar is, domineert hij deze partijconventie. Het is zijn naam op de merchandise. Beide avonden fungeert hij als laatste spreker. Zwart-witfoto’s van Trump sieren de muren van het stadion. Niet verwonderlijk dus dat bezoekers hier grappen over ‘Trump-a-palooza’, een knipoog naar het muziekfestival Lollapalooza.
Dit is waarom opvallend veel prominente Republikeinen dit partijfestijn besloten over te slaan. Senator Susan Collins bleef campagnevoeren in haar gematigde thuisstaat Maine. Haar collega Mike Rounds deed hetzelfde in South Dakota. Tientallen kwetsbare kandidaten voor het Congres gaven aan ‘verhinderd’ te zijn.
Openlijke kritiek op Trump is binnen de partij nog altijd ongehoord, maar gematigde Republikeinen blijven deze dagen weg van hun verbintenis met de president. Zelfs in het conservatieve Texas, niet zomaar de locatie van de conventie, liet de Republikeinse kandidaat Eric Flores de woorden ‘Gesteund door Trump’ van zijn campagnemateriaal verwijderen.
Een extra drempel voor weifelende Congresleden is dat Trump voor deelname aan deze conventie een eigen bijdrage van 25 duizend dollar eiste. Flink slikken voor lokale kandidaten met een gelimiteerde kas – en voor een associatie die zij liever algeheel vermijden.
‘Natuurlijk is het de vraag of zo’n conventie echt helpt’, zegt Republikein Kurtis Gregory in Dallas. Net heeft de lokale senator uit Missouri op de gang een stuk gefrituurde kip weggewerkt. Trump kan elk moment het podium weer betreden. ‘Zijn populariteit is niet al te best. Maar het spektakel zal ook geen kwaad kunnen.’
Verkiezingen kun je op twee manieren winnen, luidt een wijsheid in Washington: zwevende kiezers overtuigen óf de bestaande achterban motiveren om massaal te komen opdagen. Trump zet duidelijk in op dat laatste. ‘Als je niet stemt, ga je naar de hel’, dreigt de president op het podium in Dallas.
‘Opkomst kan de bepalende factor zijn’, zegt ook Gregory op de gang. ‘En niemand die begaafder is in het opzwepen van de achterban dan hij. En het genereren van aandacht, natuurlijk.’
Dat laatste lukt de president in Dallas glansrijk. Woensdagnacht belooft een grijnzende Trump om alle Amerikanen een uitkering van 5.000 dollar indien Republikeinen hun meerderheid in het Congres behouden. Een illegaal voorstel, reageren critici onmiddellijk. Een vorm van omkoping.
Ze hebben waarschijnlijk gelijk. Een dergelijk plan is, naast financieel onhaalbaar, vermoedelijk onwettig. En toch: de krantenkoppen zijn weer behaald.
Echt nieuw beleid valt deze week in Dallas niet te ontdekken. Grote aankondigingen blijven uit. Trumps speeches bestaan vooral uit het herkauwen van oude grieven en inside jokes die alleen zijn trouwste achterban zal begrijpen. Toch valt er, in de schaduw van de president, wel degelijk een gedeelde strategie te ontwaren.
Nauwelijks een spreker pronkt met recent doorgevoerd beleid. Over de Iranoorlog en boodschappenprijzen wordt nauwelijks gesproken. Geen vergezichten van wat een Republikeinse overwinning voor de toekomst zou betekenen. In plaats daarvan schaart de partij zich achter een duistere waarschuwing voor de ander.
‘Deze verkiezingen gaan niet over Republikeinen tegen Democraten’, klinkt een voiceover. ‘Niet om conservatief tegen progressief. Dit is extreem tegen mainstream.’ Of in de woorden van vicepresident JD Vance donderdagnacht: ‘Dit is niet langer de partij van Bill Clinton. Dit is de partij van de haat.’
Maar wie hóórt het? Trumps eerste toespraak werd op televisie slecht bekeken door een gelijktijdig geprogrammeerde sportwedstrijd. En hoewel de gepijnigde bezoekers de zon eindeloos trotseren – na 3,5 uur zijn slechts enkele tientallen afgedropen – blijkt het stadion bij binnenkomst verre van gevuld.
Door heel de tribune prijken pijnlijke open plekken. Op dag twee blijft de bovenste ring zelfs volledig gesloten. ‘Er staan buiten duizenden mensen die er niet meer bij passen’, beweert Trump doodleuk op het podium. ‘Geloof niet wat de media schrijven. Alle stoelen zijn gevuld.’
Het zal Marjorie Sundquist worst wezen. Zo kon zij dichterbij haar president komen dan ze ooit eerder is geweest. Het lange wachten blijkt na afloop dik vergeven. ‘Trump was geweldig’, zegt ze. ‘Ik weet nu al zeker dat we gaan winnen.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant