De documentaire Naza klokte donderdag de langste ovatie ooit op het filmfestival van Venetië. Die kwam na een film waarin Israëlische militairen vertellen over hoe makkelijk hun leger burgerdoden accepteerde bij aanvallen op Gaza.
is filmredacteur van de Volkskrant. Hij doet deze week verslag vanuit Venetië.
Het moet een record zijn, die 25 minuten staande ovatie voor Naza. In elk geval in Venetië, waar de documentaire over het genocidale geweld van Israël in Gaza donderdagavond in wereldpremière ging, aan het slot van de 83ste editie van het Italiaanse filmfestival.
Het is een wat malle gewoonte van de Amerikaanse filmpers: met de stopwatch in de hand de applausduur bijhouden op ’s werelds meest prestigieuze filmfestivals. Het tot op de seconde geklokte resultaat wordt vervolgens de wereld ingeslingerd als ‘graadmeter’ van succes. Maar dat het schokkende Naza veel losmaakt, is evident. Tegen de festivalvoorschriften in, rolden een aantal bezoekers na afloop van de vertoning ook diverse Palestijnse vlaggen uit in de zaal.
De Israëlische filmmakers Yuval Abraham (31) en Rachel Szor (32) vormen de helft van het collectief achter No Other Land, de met een Oscar bekroonde documentaire uit 2024 over de repressie van de Palestijnen op de Westelijke Jordaanoever.
Voor Naza, bij nacht gedraaid op de daken van Tel Aviv, brachten ze een twintigtal Israëlische officieren en soldaten voor hun camera, uit veiligheidsredenen onherkenbaar.
Ze spreken over het protocol van het Israëlische leger op basis waarvan zij en hun collega’s besloten over raketaanvallen op Gaza en hoeveel burgerdoden daarbij mochten vallen. Door het op basis van AI opgestelde surveillancenet zo wijd mogelijk te maken, kon het ene na het andere appartementencomplex worden gelieerd aan iemand die mogelijk ooit iets te maken had met Hamas, waarna de ‘bijkomende schade’ aan burgerdoden opliep tot wel vijfhonderd voor één te treffen verdachte.
‘Het is belangrijk om te melden dat een deel van wat je in de film ziet al bekend is’, zegt Szor, een dag na de première op de persconferentie. De filmmakers baseerden hun werk op eerdere publicaties van de Britse krant The Guardian en het Israëlisch-Palestijnse tijdschrift +972 Magazine. ‘Maar het was nodig om deze getuigenissen ook in een film te vatten. Het voelt anders als je de mensen die met dit systeem werkten, en het bedachten, ook hoort spreken.’
Sommige van de geïnterviewde militairen praten met trots over hun aandeel in de aanvallen, anderen hebben (achteraf) hun twijfels. Hoewel de documentaire de militairen een stem geeft (zij het dan anoniem), is het de filmmakers niet om het individu te doen, zegt Abraham. ‘Net als in No Other Land proberen we te kijken naar de misdaden van de staat Israël, van een systeem. Een systeem dat op massale schaal mensen doodt.’
Naza werd pas op het allerlaatste moment aan de competitie van het festival toegevoegd. Dat was omdat het digitale proces van het anonimiseren nog niet afgerond was, legt producent Paul Wilson uit, die vorig jaar de Zilveren Leeuw won met The Voice of Hind Rajab, óók over de oorlog in Gaza – en een geklokte applaustijd van 24 minuten.
Naza, vanaf oktober te zien in de Nederlandse bioscoop, maakt in Venetië kans op de Gouden Leeuw. Een andere serieuze kandidaat is Possible Love van meestercineast Lee Chang-dong (o.a. Burning), wiens kalmpjes opgebouwde drama over de kloof in de Zuid-Koreaanse samenleving toewerkt naar een grandioze finale. Of het sterke Deense drama Woman Unknown van May el-Toukhy, over de positie van de vrouw pal na de Tweede Wereldoorlog. Zaterdagavond maakt de jury haar slotoordeel bekend.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant