De lezersbrieven! Over de gedaalde prestaties van scholieren, leesplezier, een socialemediaverbod, de 5.000 dollar van Trump, wijnbouw in Engeland, premier Rob Jetten en AI, de verkiezingswinst van de AfD en een nieuw onderkomen voor Poetin.
Leesvaardigheid en ook wiskundeprestaties, het lijkt alsof ze in een valversnelling tuimelen waarvan het eind nog niet in zicht is. Merel van Vroonhoven slaat de spijker op de kop: ‘Tegen de instant dopamineshots van TikTok legt de uitgestelde beloning van geconcentreerd lezen van een boek het snel af.’ Ik ben nu acht jaar gepensioneerd. In mijn laatste tien jaar als biologiedocent slopen telefoons de levens van puberkinderen binnen. Ik zag hoe van jaar tot jaar prestaties daalden. Hoe huiswerk meer en meer kind van de rekening werd. Afgeraffelde schrijfsels, onleesbaar, ook voor de leerling zelf. ‘Zie meneer, ik heb mijn opgaven gemaakt.’ Dat er onzin stond, maakte niet uit.
Dat jongeren daarmee snel genoegen nemen, blijkt ook uit het recente Pisa-onderzoek. De telefoon heeft onze mondiale samenleving tussen haar kaken genomen. Was in 2015 de schermtijd gemiddeld nog twee uur per dag, tien jaar later was dit zo’n vijf uur per dag. Hoe meer telefoontijd, hoe meer geld in het laatje van de grote telefoonjongens. In feite zijn dit gestolen uren, door algoritmische verleidingskunsten aan de jonge breinen ontfutseld. Dag in dag uit zijn dít juist de uren dat er moet worden gewerkt, gelezen, gestudeerd! Het is de hoogste tijd dat wij als samenleving inzien dat wij hier iets mee moeten. En elke volwassene heeft boter op het hoofd. Het is een probleem waar tabaksverslaving magertjes bij afsteekt.
Geert Tomassen, Doetinchem
Onlangs had ik een leuk gesprekje met het kleinkind van een goede vriendin. Hij zit nu twee weken in groep 3 en dat is een enorme stap. Met het leren van allerlei nieuwe vaardigheden en vakken gaat er een wereld voor hem open.
Ik vroeg hem hoe hij het vond om te leren lezen. Ja, heel fijn. Hij had al een maantje: dan leer je korte woordjes. Klasgenootje X had een zonnetje, want hij las al langere woordjes. Dit waren zijn woorden; waarschijnlijk zal de school het anders verwoorden. Maar het maakte mij intens verdrietig.
Na twee weken is hij zich nu al bewust van de verschillen in leesvaardigheid. Niet het grote mysterie van het leren lezen en de werelden die dan voor je opengaan staan centraal. Nee, nu al wordt hij langs de meetlat gelegd, en hij weet het. Hoe kunnen wij op deze manier ooit verwachten dat onze kinderen plezier hebben in lezen? En dat ze vanuit dat plezier hun leesvaardigheid ontwikkelen? De pedagogische en didactische kennis om dit mechanisme te doorbreken, is op iedere school aanwezig, dat weet ik zeker.
Marion Steyger, Haarlem
Ik las met mijn klas het opiniestuk over een socialemediaverbod en paniekpolitiek. Voor mij maakt zo’n verbod niet uit, want ik val waarschijnlijk toch niet binnen de groep over wie het gaat. Het is natuurlijk wel goed om een verbod in te voeren voor jongere kinderen van bijvoorbeeld onder de 12. Een voordeel zou kunnen zijn dat ze dan meer naar buiten gaan en meer sociale contacten hebben met andere kinderen. Dit is ook goed voor hun gezondheid. Maar sociale media zijn ook handig om contact te houden met kinderen van hun eigen leeftijd.
Romano (16), leerling Zaanlands Lyceum
If all else fails, kun je altijd nog stemmen proberen te kopen, moet Trump gedacht hebben: 5.000 dollar voor alle volwassen Amerikanen bij de komende midtermverkiezingen, als de Republikeinen aan de macht blijven in de Senaat en het Huis van Afgevaardigden. Heeft Mark Rutte dat niet ook eens geprobeerd in 2012, met zijn belofte van 1.000 euro voor alle werkende Nederlanders? En wat is daarvan terechtgekomen?
Hein Rollmann, Ellewoutsdijk
In de Volkskrant stond een reportage over wijnbouw in Zuid-Engeland. Deze wijnbouw is mogelijk doordat de gemiddelde temperatuur stijgt, wat gunstige condities voor wijngaarden creëert. De verwondering in het artikel over deze veranderende omstandigheden kan enigszins worden getemperd als we iets verder terugkijken in de tijd. Zo’n achthonderd jaar geleden werd er namelijk ook al op relatief grote schaal wijn geproduceerd in Zuid-Engeland.
Net als nu waren ook toen de klimatologische omstandigheden gunstig omdat Europa een tijdelijke warme periode doormaakte, destijds mogelijk veroorzaakt door variaties in zonneactiviteit en veranderende zeestromen.
In 1086 werd in opdracht van Willem de Veroveraar het zogeheten Domesday Book opgesteld, met daarin een inventarisatie van alle land en bezittingen in zijn koninkrijk. Zo weten we dat er toen 45 wijngaarden in Engeland waren. Dat plaatst de huidige Engelse wijnaanbouw in een mooie historische traditie.
Rogier Gerritzen, Oosterhout
Net als in zijn boek Dit zijn de namen, is iedere zin van Tommy Wieringa betekenisvol, en vol informatie. Dit is waarom iedereen zijn laatste column moet lezen, en natuurlijk Hannah Arendt en Joseph Roth.
Jan Riesthuis, Culemborg
Het stuk over het AI-gebruik van Rob Jetten is interessant. Maar het lijkt mij nog interessanter om Jetten te vragen hoe hij zijn AI-gebruik kan rijmen met de hoeveelheid energie die het verbruikt. Het milieu heeft (of had?) hij toch hoog in het vaandel?
Er mag sowieso weleens meer bekendheid komen over het zeer hoge energieverbruik van AI.
Riek Rozeboom, Houten
De Volkskrant besteedt veel aandacht aan de ontdekking dat Rob Jetten AI gebruikt. Het zou zijn authenticiteit beïnvloeden. Zeggen we dat ook als politici speechschrijvers gebruiken? Obama schreef zijn bewonderde speeches niet zelf. Ik denk dat we nu zien dat Jetten in de maatschappij staat en gebruikmaakt van de nu gangbare middelen. En hij is zeker niet de enige in Den Haag. Met authenticiteit heeft dat weinig te maken.
Annerieke Bosman, Amersfoort
De uitspraak van Ernst Kuipers dat een ‘code zwart-scenario’ (als ‘nergens in Nederland nog capaciteit is’) niet is voorgekomen in coronatijd, staat op gespannen voet met het vervoer van Nederlandse patiënten naar Duitsland, waar wél voldoende ic-bedden en verpleegkundigen waren.
Nick de Bray, Borsele
De alarmistische reacties van veel Volkskrantlezers en het Commentaar op de winst van de AfD missen één belangrijk punt, dat met name begint te wringen als men gaat dwepen met de verworvenheden van de liberale democratie die we dreigen te verliezen. Het is namelijk de liberale democratie zélf die keer op keer fascistische bewegingen en partijen voortbrengt. Het lijkt alsof we denken dat de liberale democratie het enige is dat we hebben als alternatief voor het facistische doemscenario.
Bedenk ook het volgende: volgens het Commentaar weten alleen high-trust samenlevingen in Scandinavië populistisch rechts in toom te houden. Maar als er nou íéts is wat in dertig jaar (neo)liberaal beleid is afgebrokkeld, dan is dat wel vertrouwen. Het onbeperkt najagen van eigenbelang, de meritocratie, absurde niveaus van ongelijkheid, burgers als ‘klanten’ en een overheid die soms meer samen lijkt te vallen met de belangen van het kapitaal dan die van burgers. Het zal erop aankomen onze democratie socialer en rechtvaardiger te maken.
Adam Verhaar, Rotterdam
Het beeld dat op dit moment door rechts wordt gecreëerd van Hans Spekman als onwillige doordrammer strookt volstrekt niet met wat ik tijdens een FNV-avond in Den Helder meekreeg. Hij appelleerde juist aan de vakbondsleden zélf. Daarin gaat het niet om jezelf, maar juist om de ander. Het klassieke en toch vernieuwde solidariteitsverhaal. Dat betekent soms offers brengen, maar altijd met het doel om gezamenlijk – óók met de werkgevers en de politiek – verder te komen. Wat een inspirerende avond!
Aukelien Jellema, Den Helder
Er gaan berichten rond dat Vladimir Poetin zich niet zo veilig voelt in eigen land. Ik zou hem voorstellen naar de gevangenis in Den Haag te komen, waar net een cel is vrijgekomen van die andere oorlogsmisdadiger Mladic. Hij kan daar veilig bivakkeren en zich onderhouden met soortgenoten. Bed en maaltijden gegarandeerd! En wellicht komt Steve Witkoff nog eens op bezoek om herinneringen op te halen.
Jouke van der Weerden, Haarlem
Wilt u reageren op een brief of een artikel? Stuur dan een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Het belangrijkst is dat een brief helder en duidelijk is. Wie een origineel en nog niet eerder verwoord standpunt naar voren brengt, maakt grotere kans te worden gepubliceerd. Een brief die mooi en prikkelend is geschreven, heeft ook een streepje voor. Kritiek op de Volkskrant wordt vaak gepubliceerd, op-de-man-gespeelde kritiek op personen plaatsen we liever niet.
Iedere brief wordt gelezen door een team van ervaren opinieredacteuren en krijgt een kans. En wekelijks worden ongeveer vijftig brieven geselecteerd. Over de uitslag kan helaas niet worden gecorrespondeerd. Wij zijn er trots op dat onze lezers mooie en goede brieven schrijven, waarvan we elke dag een levendige rubriek kunnen samenstellen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant