Justitieminister David van Weel heeft met een tv-interview over drugscrimineel Jos L. oftewel ‘Bolle Jos’ een diplomatiek conflict op scherp gezet met de eerste minister van Sierra Leone, David Sengeh. Sengeh noemt Nederland ‘neokolonialistisch’ en vindt het optreden van Van Weel ‘smakeloos’.
is Afrika-correspondent voor de Volkskrant. Ze woont in Naïrobi.
De diplomatieke rel tussen ‘David versus David’, zoals het in Sierra Leone wordt genoemd, begon met een opmerkelijk interview dat Van Weel woensdag gaf aan het actualiteitenprogramma State of the Nation van de Sierra Leoonse zender AYV Television.
In het interview vertelt Van Weel via een videoverbinding vanuit Den Haag (met als achtergrond het logo van het ministerie van Justitie en Veiligheid) over zijn pogingen om L., die hoogstwaarschijnlijk in Sierra Leone verblijft, in de cel te krijgen. ‘Helaas heeft dat nog niet geleid tot zijn uitlevering.’
L. geldt als een van de machtigste drugshandelaren van Europa. In Nederland is hij bij verstek veroordeeld tot 24 jaar cel. Eerder deze maand werd hij in verband gebracht met een moord in het Gelderse Overasselt, waarbij tientallen verdachten werden opgepakt.
‘Hij probeert jullie land te corrumperen’, zegt Van Weel in de camera. ‘Het is echt in het belang van Sierra Leone om van dit zeer gevaarlijke individu af te komen. We zullen niet rusten voordat dit individu in de gevangenis zit. Elke dag dat dit individu in Sierra Leone is, is een gevaar voor Sierra Leone.’
Van Weel vertelt dat de onderhandelingen moeizaam verlopen en dat Nederland probeert om 325 miljoen euro aan Europese ontwikkelingshulp voor Sierra Leone stop te zetten om langs deze weg de uitlevering van L. te bespoedigen. ‘Nederland heeft het beste voor met de inwoners van Sierra Leone.’
Nadat de presentator in het Nederlands ‘dank u wel’ heeft gezegd tegen Van Weel, verschijnt de een-na-hoogste machthebber van Sierra Leone in de studio: eerste minister David Sengeh, de rechterhand van de president.
Sengeh, achteroverleunend, met een baseballpetje op, noemt het interview met Van Weel ‘onprofessioneel’ en ‘echt smakeloos’. De uitspraken van de Nederlandse bewindsman vindt hij ‘neokolonialistisch’. ‘Hij kan op deze manier tegen zijn eigen onderdanen praten, maar niet tegen ons.’
Sengeh maakt duidelijk dat Sierra Leone óók al jaren een uitleveringsverzoek bij Nederland heeft. Het land wil een politiek activist en journalist van Sierra Leoonse afkomst die in Eindhoven woont, een ‘terrorist’ volgens Sengeh, in handen krijgen. Nederland weigert hierop in te gaan.
Daarnaast stelt Sengeh dat Nederland betrokken is bij de handel in kush, een goedkope synthetische drug waardoor in Sierra Leone de afgelopen jaren duizenden doden zijn gevallen. ‘Een deel daarvan komt uit Nederland.’ Dat een deel van de kush via Rotterdam naar Sierra Leone wordt geëxporteerd, blijkt uit onderzoek van het gerespecteerde Global Initiative Against Transnational Organized Crime in Zwitserland.
Van Weel reageerde donderdag in het actualiteitenprogramma Nieuwsuur op de aantijgingen van Sengeh. Hij noemt de aantijging van neokolonialisme ‘belachelijk’.
In januari 2025 lekten beelden uit via persbureau Reuters en dagblad AD waarop L. te zien zou zijn tijdens een kerkdienst met de presidentiële familie van Sierra Leone. Hij zou verloofd zijn met Agnes Bio, een dochter van president Julius Bio. Vervolgens suggereerden andere filmbeelden dat L. bevriend is met Alesine Kanneh, een tijdlang hoofd van de immigratiedienst in het West-Afrikaanse land.
Sinds februari 2025 vraagt Nederland aan Sierra Leone tevergeefs om de uitlevering van L. De politie in Sierra Leone ontkent dat de drugscrimineel zich in het land bevindt. Na het opduiken van de compromitterende videobeelden is vorig jaar ‘openbronnenonderzoek’ ingesteld naar ‘Omar Sherif’, zoals de man op de filmpjes plaatselijk bekend staat. Maar volgens de autoriteiten staat niet vast dat deze Omar Sherif en L. dezelfde persoon zijn.
First lady Fatima Bio, aanwezig tijdens de bewuste kerkdienst, zei afgelopen voorjaar in een interview met de Britse omroep BBC dat ze ‘geen idee’ heeft wie L. is. ‘Het is: we hebben dit gehoord en dat gehoord’, zei Sengeh woensdag. ‘Met mijn hand op het hart: ik weet het niet.’
Van Weel deed in juni van dit jaar al een publieke oproep aan Sierra Leone om L. uit te leveren, onder meer in het televisieprogramma Buitenhof en op X. De beweringen van de Nederlandse minister ‘werpen een schaduw over een heel land’, aldus de Sierra Leoonse journalist en opiniemaker Mahmud Tim Kargbo.
In oktober stemt de Tweede Kamer over een voorstel om de Europese Commissie te verzoeken om de 325 miljoen euro ontwikkelingshulp aan Sierra Leone te staken. Volgens Nederland is het niet langer ‘verantwoord’ om dit geld te geven aan een overheid die ‘in grote mate ondermijnd wordt en onderdak biedt’ aan L. en zijn netwerk. Onder EU-lidstaten is echter geen ‘overeenstemming’ over dit plan.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant