De moderne Formule 1 strijkt dit weekend voor het eerst met een semistratenrace neer in een Europese wereldstad van het formaat Madrid. De Spaanse hoofdstad ziet de Grand Prix als een mondiaal visitekaartje, maar het evenement stuit ook op verzet.
Wie over het Madring-complex loopt, ziet vooral hoe groot het is. Het circuit is gebouwd rond IFEMA, een beurscomplex dat doet denken aan de RAI in Amsterdam, maar dan nog wat massaler. De uitzonderlijk ruime paddock behoort tot de grootste van de Formule 1-kalender.
Het circuit loopt niet over de Gran Vía of langs Plaza Mayor, maar ligt evenmin op een afgelegen industrieterrein. Rond het asfalt staan flatgebouwen en kantoren. In de verte is Santiago Bernabéu te zien, het iconische stadion van Real Madrid. Met de metro is het centrum binnen twintig minuten bereikbaar en luchthaven Barajas ligt vrijwel om de hoek.
De combinatie van dit alles maakt Madrid aantrekkelijk voor de Formule 1. De hoofdstad van Spanje volgt wereldsteden als Singapore, Miami, Las Vegas en Melbourne. Daar is de Grand Prix niet alleen de locatie van de race, maar verkoopt het evenement ook de complete stad aan bezoekers en televisiekijkers.
Het valt rond het circuit niet te missen dat Madrid trots is op het binnenhalen van de Grand Prix van Spanje. Aan het einde van het lange rechte stuk wappert een gigantische Spaanse vlag en ook elders zijn de nationale kleuren prominent aanwezig. Veel meer dan afgelopen decennia rond de race in Barcelona.
In Europa ontbrak nog een wereldstad die zich op dezelfde manier met de Formule 1 verbond. Voor de eerste editie wordt gerekend op een economische impact van 467 miljoen euro en bijna negenduizend banen. De race moet Madrid wereldwijd in de schijnwerpers zetten. Het eerste Grand Prix-weekend is volledig uitverkocht. Maar niet alle Madrilenen lopen over van enthousiasme.
De weerstand tegen de Grand Prix bestaat sinds de komst van de race in januari 2024 officieel werd aangekondigd. Achter de schermen werd toen al jaren aan het plan gewerkt. In mei vorig jaar verenigden ongeveer dertig bewoners- en milieuorganisaties zich in de actiegroep Stop F1 Madrid. Tegen verschillende onderdelen van het project werden bezwaren ingediend en rechtszaken aangespannen.
Twee weken geleden kregen hun zorgen over geluidsoverlast een concrete aanleiding: tijdens twee testdagen met Formule 3-auto's maten omwonenden volgens het actieplatform geluidswaarden van boven de 100 decibel. "Het is prima dat ze een race willen organiseren, maar we waarschuwen ze al tijden dat hier mensen wonen", stelde de organisatie daarna.
Vooral de ligging van het circuit leidt tot verzet. Omwonenden vrezen naast geluidsoverlast ook voor luchtvervuiling en verkeerschaos, omdat de baan vlak langs hun huizen loopt. Wat ze ook steekt is dat voor de aanleg ruim zevenhonderd bomen moesten worden gekapt of verplaatst.
Dit weekend hebben bewoners van Las Cárcavas een toegangsbewijs nodig om met de auto hun wijk in te komen. Een school vlak naast het circuit liet ouders weten soepel om te gaan met te laat komende of afwezige leerlingen.
Volgens Antonio Ibáñez, woordvoerder van Stop F1 Madrid en zelf woonachtig in Hortaleza, konden sommige bewoners tijdens de Formule 3-test niet thuiswerken vanwege het lawaai. Hij benadrukt dat zijn platform zich niet tegen de sport zelf keert. "We zijn niet tegen de Formule 1, maar tegen een stadscircuit dat zo dicht bij woonwijken ligt", zei hij vrijdag tegen de Spaanse krant El País.
De Spaanse ombudsman nam vorig jaar bijna honderd klachten over het project in behandeling. Officiële onderzoeken voorspelden toen al dat bij enkele woningen de toegestane geluidswaarden zouden worden overschreden. Stop F1 Madrid organiseert zondag tijdens de eerste race opnieuw een demonstratie.
Het stadsbestuur vindt dat er genoeg maatregelen zijn genomen om de hinder te beperken. Zo zijn langs het hele circuit geluidsschermen geplaatst. Extra metro's, treinen en gratis pendelbussen moeten ervoor zorgen dat de drukte beheersbaar blijft.
Volgens de gemeente maakten de Formule 3-auto's tijdens de test bovendien meer lawaai dan de huidige Formule 1-wagens. Maar het valt te bezien of dat een geruststelling is voor de bewoners. In het voorprogramma van de Formule 1 komt ook de Formule 3 weer in actie.
Wethouder Borja Carabante vindt dat Madrid vooral trots moet zijn. "We mogen onszelf feliciteren dat Madrid zo'n belangrijk evenement organiseert", zei hij. "Het plaatst ons in het middelpunt van grote sportevenementen en zet Madrid op de kaart."
Jorge Rodrigo, binnen de regionale regering verantwoordelijk voor onder meer infrastructuur en vervoer, erkent dat de race iets vraagt van de inwoners. Volgens hem is het evenement vanwege de economische opbrengst en internationale uitstraling "een klein offer van ons allemaal waard".
De reuring rond de race in Madrid doet denken aan wat Zandvoort aan het begin van dit decennium meemaakte. Bij de terugkeer van de Formule 1 naar Nederland stonden economische belangen, internationale uitstraling en sportief enthousiasme tegenover zorgen van actiegroepen en bewoners.
In Zandvoort draaide het voornamelijk om de gevolgen voor de omliggende natuur. Organisaties voerden jarenlang juridische procedures over onder meer stikstofuitstoot, beschermde dieren en werkzaamheden in het duingebied. Daarnaast vreesden bewoners dat hun dorp tijdens het raceweekend onbereikbaar zou worden. Sommige procedures lopen zelfs nog steeds.
Tegelijkertijd zijn Zandvoort en Madrid twee totaal verschillende verhalen. Zandvoort is een klein kustdorp met een permanent circuit dat er al bijna tachtig jaar ligt. Madrid is een miljoenenstad die speciaal voor de komst van de Formule 1 een nieuw semipermanente racebaan heeft aangelegd.
Waar Zandvoort een weekend lang volledig werd overgenomen, hoopt Madrid het evenement dankzij de omvang en infrastructuur gemakkelijker aan te kunnen.
De Grand Prix van Nederland groeide al snel uit tot een internationaal geprezen evenement en een jaarlijks volksfeest. De gevreesde verkeerschaos bleef dankzij een inmiddels wereldberoemd verkeersplan uit. Dat betekende niet dat alle kritiek verdween, maar na de eerste editie verdween het maatschappelijke debat wel steeds meer naar de achtergrond.
De Grand Prix in Madrid ligt contractueel vast tot en met 2035. De paddock en het circuit zelf lijken klaar voor een langdurig verblijf in de Formule 1. Maar de komende jaren moet blijken of dat enthousiasme ook overslaat op de bewoners van de omliggende wijken.
Source: Nu.nl sport