Voor alle Kamerleden die nog steeds met spoed de Spreidingswet willen afschaffen, zette de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) de tegenargumenten netjes op een rij.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Het rapport dat de Onderzoeksraad voor Veiligheid maandag publiceerde over de leefomstandigheden van kinderen in de Nederlandse asielnoodopvang is in één opzicht ongebruikelijk. Doorgaans gaat het bij de raad over ongelukken of onveilige situaties die zijn veroorzaakt door technische gebreken, menselijke fouten of nalatigheden. De politiek verantwoordelijken nemen de conclusies in ontvangst, buigen deemoedig het hoofd en beloven beterschap.
Met de situatie in de noodopvang voor asielzoekers is iets anders aan de hand: die is een direct gevolg van bewuste politieke beslissingen. De uitkomst dat zelfs kinderen aan gevaar worden blootgesteld, wordt door een groot deel van politiek Den Haag bovendien als voldongen feit gezien. Van deemoed is in dit geval nauwelijks sprake. Sterker: de situatie is sluipenderwijs genormaliseerd. ‘Ondermaatse leefomstandigheden worden geaccepteerd’, stelt de OVV vast.
De lijst met risico’s is lang. Zevenduizend kinderen kampen met zeer gebrekkige woonomstandigheden (hallen met schotten als kamerafzetting), geluidsoverlast, tekort aan sanitaire voorzieningen en te weinig ruimte waar zij ongestoord kunnen rusten, spelen of huiswerk maken. Privacy en ‘persoonlijke ruimte’ zijn vaak ver te zoeken. Intussen lopen kinderen een aanzienlijk risico om van zeer nabij geconfronteerd te worden met fysiek en seksueel geweld.
Ondanks de inspanningen van vele onderwijzers staat ook de toegang tot het onderwijs onder zware druk. De wachttijden zijn langer dan wettelijk toegestaan en als er dan eenmaal een school is gevonden, moeten kinderen vaak alweer snel weg omdat zij verhuizen naar een andere locatie. De medische zorg voor kinderen met chronische aandoeningen lijdt onder hetzelfde patroon. Er zijn gezinnen die gedurende hun verblijf in de noodopvang tien keer verhuizen. Het risico op ontwikkelingsschade is aanzienlijk.
Dat is alles bij elkaar veel meer dan een beschaafd land van zichzelf zou moeten accepteren. Maar dat gebeurt wel. De Onderzoeksraad had maandag niet bepaald de primeur. De Kinderombudsman, VluchtelingenWerk en diverse inspecties waarschuwen al jaren. Niettemin stak het kabinet-Schoof tot begin dit jaar geen vinger uit om, met behulp van de Spreidingswet, meer normale, structurele asielopvang op te tuigen. Ook het kabinet-Rutte IV schoot daarin tekort. Alles was jarenlang alleen gericht op de komst van minder asielzoekers, heel lang overigens zonder zichtbaar resultaat.
Het kabinet-Jetten probeert die trend te doorbreken. In de onlangs aangenomen nieuwe asielwetten is eindelijk stabiele financiering geregeld voor het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers, zodat dat beter weet waar het aan toe is en samen met gemeenten structurele opvang kan regelen waar de voorzieningen wel op orde zijn. Minister Van den Brink worstelt intussen met de Spreidingswet, maar anders dan zijn directe voorgangers voert hij de druk op weigerachtige gemeenten wel aanmerkelijk op.
Dat wil niet zeggen dat iedereen nu overtuigd is. Vorige week nog, bij de Algemene Politieke Beschouwingen, bleek dat een flink deel van de oppositie later deze herfst Van den Brinks begroting alleen wil steunen als hij de Spreidingswet afschaft. Mochten er in de regeringscoalitie nog mensen zijn die spelen met de gedachte om daarin mee te gaan: veel duidelijker dan de OVV het nu doet kunnen de tegenargumenten niet worden verwoord.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant