Marcia Luyten is journalist en columnist van de Volkskrant.
Terwijl de club van Jetten bleef draaien rond een ANWB-paddenstoel – rechtsaf, links of zigzaggend vooruit? - werden in Straatsburg aardplaten verlegd. Weer toonde Europese Commissie-voorzitter Ursula von der Leyen leiderschap in een grote internationale crisis. De verlammende vijandelijkheid van Europa’s allesbepalende bondgenoot pareert ze met het uitzetten van een nieuwe hoofdweg: een langdurige liefdesrelatie met Canada.
Het eerste twee dagen live op tv, de uitzending van de Algemene Politieke Beschouwingen. De Europese State of the Union was voor goede zoekers online te volgen. Waar beschouwers over het jaarlijks belangrijkste politieke debat van het Binnenhof zeiden: ‘geen millimeter opgeschoven’, noemde een commentator Von der Leyens uitnodiging aan de Canadese premier Carney ‘stratosferisch’.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Eerder zette de Duitse politica – econoom, gepromoveerd arts en moeder van zeven – zevenmijlsstappen tijdens corona. Ze tilde Europese solidariteit naar een hoger plan, door als EU gezamenlijk vaccins in te kopen. Zo zouden Europese landen elkaar niet beconcurreren en de prijs opdrijven. Later gingen EU-landen met het coronaherstelfonds voor het eerst gezamenlijk schulden aan. Op de Russische invasie in Oekraïne volgde een historische stap: de Europese Unie leverde gezamenlijk wapens aan een land in oorlog. Woensdag lanceerde ze het project Feyja, om bij het uitblijven van patriots samen met Oekraïne luchtverdedigingsraketten te ontwikkelen.
Wie Von der Leyens daadkracht houdt voor kil of onpersoonlijk, mist haar menselijk en waardegedreven leiderschap, haar nabijheid tot wie door oorlog en lot wordt getroffen. Ze reisde elf keer naar Oekraïne, direct na de ontdekking van de bloedbaden in Boetsja stond ze daar: ‘Onze menselijkheid is hier aan gruzelementen geslagen.’ Ik zag haar in 2024 zwaar aangeslagen Theater aan het Vrijthof binnenkomen, toen ze, op weg naar haar eerste grote verkiezingsdebat, op straat door pro-Palestina-demonstranten was uitgejoeld voor moordenaar.
Net zo ferm en menselijk was het leiderschap van de Nieuw-Zeelandse premier Jacinda Ardern. Vrijdag was ze in Amsterdam en vertelde hoe bij haar aantreden in 2017 mannelijke politici vroegen hoe zij als vrouw, zwanger ook nog, het land kon leiden. Toen Nieuw-Zeeland werd getroffen door de grootste terreuraanslag in zijn geschiedenis – in Christchurch werden moskeeën beschoten en vielen 51 doden en veertig gewonden – stond Ardern tussen nabestaanden met wie ze huilde en knuffelde. Tien dagen later loodste ze een wet door het parlement die per direct alle semiautomatische wapens verbood. Hoe? Zo dus: met indrukwekkende daadkracht, en warme, waardengedreven menselijkheid.
Harder kan het contrast niet zijn met het oprukkend hysterisch masculiene leiderschap dat zich voorstaat op zijn viriliteit, maar in werkelijkheid enkel chaos en oorlog oogst. Dat is overigens geen toeval; de puinzooi dient de kleine groep die zich verrijkt en alsmaar meer macht grijpt.
Hoe een ‘geassocieerd EU-lidmaatschap’ van Canada eruitziet, weet niemand. Hoewel er aan beide zijden van de oceaan opgetogen is gereageerd op zo’n verbintenis – Ja! We bouwen aan een nieuwe wereldorde van vrije landen –, weet Von der Leyen dat ze een nieuw pad zal moeten kappen, dwars door ook aarzeling en weerzin van sommige van de 27 lidstaten.
Dat vraagt visie, moed en onverzettelijkheid, zoals Churchill bijna twee jaar lang Roosevelt bewerkte, voordat die eind 1941 zijn onwillige land in een nieuwe Europese oorlog stortte. Maar de EU-president weet: er is geen andere weg.
Intussen draaide het kabinet-Jetten zich dol voor het op gang kwam, vast in het taaie slib van de tweede partij, die met onafgebroken campagnepolitiek de zaak verlamt. Linksaf, rechts of zigzag alle kanten uit? De CEO van een groot bedrijf trok na het gesprek met Ardern een duidelijke conclusie. Wie de macht heeft om het land vooruit te helpen en niks doet, pleegt machtsmisbruik.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app. Klik op het belletje naast de auteursnaam.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant