Oud-voetballer en Ajax-assistent Hassie van Wijk (1939-2026) was het brein achter de beroemde penalty in tweeën van Johan Cruijff en Jesper Olsen. Een rampzalig ongeluk maakte abrupt een einde aan zijn leven in het voetbal. En dat was onverteerbaar.
Het leven van de deze zomer op 87-jarige leeftijd overleden Hassie van Wijk bestond in feite uit twee delen: een vóór en een na 29 januari 1984. Daarvoor: een technisch begaafde middenvelder bij De Volewijckers, ADO, Telstar en AZ. Trotse eigenaar van een sigarenzaak in Amsterdam-Noord. Geliefd in de voetbalwereld, niet in de laatste plaats vanwege zijn Jordanese humor en getrouwd met zijn grote liefde Fien.
De Volkskrant profileert regelmatig bekende en onbekende, kleurrijke Nederlanders die onlangs zijn overleden. Wilt u iemand aanmelden? postuum@volkskrant.nl
Natuurlijk kende hij ook tegenslagen, maar in het licht van het drama dat hem later zou overkomen, waren dat slechts rimpelingen. Een afgeketste transfer naar PSV, een klusongeluk waarbij hij het zicht in zijn linkeroog verloor en een opeenstapeling van blessures, waardoor hij op 31-jarige leeftijd noodgedwongen moest stoppen als profvoetballer.
Aan de andere kant bood hem dat de kans om al op jonge leeftijd als trainer aan de slag te gaan. Via AZ, Ajax en amateurclub De Spartaan in Amsterdam-West belandde hij begin jaren tachtig opnieuw bij zijn grote liefde Ajax, als jeugdtrainer. Hij werkte er met Marco van Basten, voordat hoofdtrainer Aad de Mos hem vroeg als assistent.
‘Met één rake opmerking kon hij precies duidelijk maken wat hij ervan vond’, zegt De Mos. ‘Overwoog ik bijvoorbeeld een nieuwe speler op te stellen, dan zei hij: dat had ik twee weken eerder al gedaan als ik jou was. Binnenskamers kritisch, naar buiten toe altijd loyaal. Beter krijg je ze bijna niet.’
De Mos typeert hem als ‘een voetbaldier’, iets wat ook Johan Cruijff, destijds speler van Ajax, in Van Wijk herkende. Op een van de talloze avonden op trainingskamp konden de twee de slaap niet vatten en filosofeerden ze onder het genot van een sigaretje – beiden waren verstokte rokers – over een penalty in tweeën. Van Wijk werkte het idee verder uit en werd zo de regisseur van de legendarische strafschop van Johan Cruijff en Jesper Olsen tegen Helmond Sport, in december 1982.
Iets meer dan een jaar later, Van Wijk was toen 44 jaar oud, regelde De Mos een oefenwedstrijd bij HMSH in Den Haag. Aanvankelijk zou dat duel worden afgewerkt op het kunstgrasveld, zonder dug-outs, maar op het laatste moment bleek het hoofdveld toch bespeelbaar. Tijdens de wedstrijd klommen steeds meer kinderen op het dak van de dug-out van Ajax, tot ergernis van trainer De Mos. Maar herhaalde verzoeken aan het bestuur van HMSH om de jongens daar weg te halen, leverden niets op.
En toen sloeg het noodlot toe. Aan het begin van de tweede helft begaf het betonnen dak van de dug-out het onder het gewicht van de kinderen. De plaat brak doormidden en kwam precies op Van Wijk terecht: eerst op zijn rug, daarna op zijn voeten. De Mos zag direct dat het mis was met zijn assistent, een vermoeden dat in het ziekenhuis door de artsen werd bevestigd. Tijdens een spoedoperatie moesten vijf tenen bij Van Wijk worden geamputeerd. Ook bleek zijn rug gebroken.
Ondanks jarenlange revalidatie keerde Hassie van Wijk nooit meer terug als trainer. Jarenlang lag hij op bed, geteisterd door depressies en angsten. ‘Alleen om te eten kwam hij nog beneden’, vertelt zijn zoon Dennis, eveneens voetbaltrainer. De sigarenzaak moest worden verkocht, omdat de zorg voor Hassie alle tijd en energie van Fien opslokte. In een zeldzaam interview met Het Parool vertelde hij in 2020: ‘Je wordt vergeten of mensen denken dat je dood bent.’
Pas toen Dennis op een dag met een golfset thuiskwam, kwam hij weer mondjesmaat onder de mensen. Het golfen gaf hem iets van zijn leven terug, maar helemaal de oude werd Hassie van Wijk nooit meer. Daarvoor had die ene dag, 29 januari 1984, zijn leven te ingrijpend veranderd.
Source: Volkskrant