Zwangerschap De medische echo rond dertien weken zwangerschap wordt sinds vijf jaar tijdelijk aangeboden. Maak die mogelijkheid niet zomaar permanent, schrijft de Gezondheidsraad aan het kabinet.
Alle zwangere vrouwen kunnen sinds het najaar van 2021 gebruikmaken van de 13-wekenecho.
De medische echo die vrouwen kunnen laten maken in de dertiende week van hun zwangerschap, levert te vaak foutieve uitslagen op. Tegen dat nadeel wegen de voordelen van de nieuwe screeningsmogelijkheid niet op, schrijft de Gezondheidsraad dinsdag in een advies aan minister Sophie Hermans (Volksgezondheid, VVD). Daarom zou het kabinet de 13-wekenecho niet in zijn huidige vorm permanent moeten maken, volgens het adviesorgaan.
Tot vijf jaar geleden kregen zwangere vrouwen alleen op de helft van hun zwangerschap, rond de twintig weken, een uitgebreide medische echo om ernstige afwijkingen op te sporen. Maar ongeveer de helft van die afwijkingen, zoals een open rug of schedel, kan al veel eerder worden opgespoord, schreef de Gezondheidsraad tien jaar geleden in een advies. Dat zou de vrouw en haar eventuele partner meer tijd geven om zich voor te bereiden op de geboorte van dit kind, of om een besluit te nemen over mogelijke beëindiging van de zwangerschap. Dat mag tot 24 weken.
Nu is de 13-wekenecho nog een tijdelijke mogelijkheid. Alle zwangere vrouwen kunnen er sinds het najaar van 2021 gebruik van maken, als zij instemmen met deelname aan een wetenschappelijke studie naar de voor- en nadelen. De Gezondheidsraad baseert zich nu op de resultaten uit het eerste jaar van die studie. Driekwart van de zwangere vrouwen maakte toen gebruik van de 13-wekenecho.
Het adviesorgaan vindt dat er maar weinig afwijkingen zijn geconstateerd: 531 op ongeveer 130.000 uitgevoerde echo’s (0,4 procent). Zeker als je bedenkt dat een grotere groep van 775 vrouwen (0,5 procent) „ten onrechte ongerust is geweest”, zoals de Gezondheidsraad schrijft. Bij hen bleek in het vervolgonderzoek toch geen afwijking te zien.
Daarnaast zijn 1.164 vrouwen (0,9 procent), achteraf gezien, ten onrechte juist gerustgesteld. Bij hen werden verderop in de zwangerschap alsnog afwijkingen ontdekt. In een op de tien gevallen waren dit afwijkingen die al rond de dertien weken opgemerkt hadden kunnen worden. „Vooral daar tillen we zwaar aan”, zegt Gezondheidsraad-vicevoorzitter Selma Tromp in een toelichting. „In plaats van 531, hadden er 680 afwijkingen ontdekt kunnen worden.”
Toch pleit de Gezondheidsraad niet rechtstreeks voor afschaffing. Het adviesorgaan benadrukt dat er vooralsnog alleen onderzoeksdata zijn van het eerste jaar dat de 13-wekenecho werd aangeboden. En dat die „mogelijk geen goed beeld van de huidige situatie” geven. Echoscopisten hebben inmiddels meer ervaring opgedaan, waardoor er nu misschien minder foute uitslagen zijn. Daar staat tegenover dat er sinds 2023 rond de tien weken een bloedtest (de NIPT) bestaat om genetische afwijkingen op te sporen. Misschien worden er inmiddels nóg minder terechte afwijkingen gevonden, omdat een deel daarvan al bij de NIPT is opgespoord. „Het is onbekend”, zegt Tromp, „wat de resultaten in de huidige situatie zouden zijn.”
En er zijn nog verbeteringen mogelijk, verwacht de Gezondheidsraad. Zo kan onderzocht worden of het aantal foutieve uitslagen verminderd kan worden, bijvoorbeeld door afwijkingen die rond de dertien weken moeilijk te beoordelen zijn, pas bij de 20-wekenecho te bekijken. Ook suggereert de raad om de 13-wekenecho samen te voegen met de ‘termijnecho’ rond de tiende week, waarin onder meer de uitgerekende datum wordt vastgesteld.
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie