Boekenweek 2027 De schrijver van „ogenschijnlijk gewone en alledaagse verhalen” schrijft het geschenk 55 jaar na haar debuut ‘Bleekers zomer’. Bij het thema ‘menselijk gedrag’ levert NRC-columnist Japke-d. Bouma het Boekenweekessay.
Mensje van Keulen
Wie moet volgend jaar het Boekenweekgeschenk schrijven? „Mensje van Keulen”, vond schrijfster Hanna Bervoets, een van de 27 ‘kopstukken’ uit de Nederlandse literatuur die de Volkskrant dit voorjaar ondervroeg. „Er is een hele generatie vrouwelijke auteurs overgeslagen en dat is die van Mensje van Keulen.” De naam werd vaker genoemd.
Altijd heeft Mensje van Keulen zich in het centrum van het literaire leven bevonden. Of dat nu was in de boekwinkel, waar haar romandebuut Bleekers zomer (1972) uitgroeide tot een moderne klassieker die een vijftigste druk behaalde, of op literaire feestjes in de jaren zeventig en tachtig, waar ze als een van de weinige vrouwen ‘one of the boys’ was. Maar net zo gemakkelijk keek het lang door mannen gedomineerde literatuurwereldje langs haar heen, als het ging om de vraag wie de grote of belangrijke schrijvers waren. Of: wie er gevraagd moet worden voor een van de eervolste klussen in de Nederlandse literatuur.
Komend jaar is het dan eindelijk zover, zo maakte de Stichting CPNB dinsdag bekend: Van Keulen schrijft het Boekenweekgeschenk 2027. Het Boekenweekthema werd ook bekendgemaakt – menselijk gedrag – evenals de auteur van het Boekenweekessay: schrijver en NRC-columnist Japke-d. Bouma. Van Keulen zegt dat het verzoek om de geschenknovelle te schrijven haar „verraste”, aldus het persbericht. „Het schrijven van fictie is doorgaans een onzeker avontuur. Ik zei dan ook erover na te willen denken. Dat duurde nog geen vijf minuten. Het was of een personage in een verhaal waar ik ooit nog aan wilde beginnen, me aanmoedigde: dit is het juiste moment, doen!”
Op het Boekenbal dit voorjaar, de avond na de Volkskrant-publicatie, werd de eerste historische correctie al gemaakt, toen Mensje van Keulen op het podium een oud dagboekfragment voordroeg. Op 6 april 1978 schreef ze over de liederlijk verlopen verjaardag van Hugo Claus in Gent, waar ze naartoe reisde met Cees Nooteboom, die zich daar steeds hardop afvroeg wat de mensen toch zouden denken, „van jou en mij”. Aan het eind van de avond belandden ze in een hotel: „Ieder een eigen kamer godzijdank. Cees klopte aan, in pyjama. Welterusten, Cees!”
In enkele woorden zette Van Keulen zo, tot plezier van het Boekenbalpubliek, de toenmalige cultuur en mores én haar positie daarin haarscherp neer.
Om haar trefzekere stilistische vermogen is ze vaker geprezen – Van Keulen werd niet alleen maar over het hoofd gezien. „Al haar verhalen zijn met precisie en fijnzinnigheid gecomponeerd”, betoogde de jury van de Constantijn Huygens-prijs 2018, een van de drie oeuvreprijzen die ze ontving. „Ogenschijnlijk zijn ze gewoon en alledaags, maar de typische Mensje-van-Keulenverbeelding geeft er steevast een verrassende lading of onverwachte wending aan.” Ze publiceerde romans zoals Liefde heeft geen hersens (2012) en Schoppenvrouw (2016), bekroonde kinderboeken als Tommie Station (1985), maar ook non-fictie als Geheime dame (1992), over de dameskleding van Maarten ’t Hart, en Olifanten op een web (1997), over haar moeder.
Het bekendst, en ook haar eigen favoriet, zijn haar korte verhalen, zoals in Een goed verhaal (2009) en het bekroonde Ik moet u echt iets zeggen (2020). Het afgelopen decennium publiceerde ze bovendien, in vooralsnog vier delen, haar oude dagboeken: haar leven tegen het decor van het culturele leven in Amsterdam in de jaren zeventig en tachtig.
Japke-d. Bouma
Dat verbindt haar ook aan het thema van de Boekenweek 2027 – menselijk gedrag, waarover Japke-d. Bouma het Boekenweekessay zal schrijven. Bouma, die jarenlang werkte als NRC-verslaggever, schrijft sinds 2012 columns voor de krant, die gebundeld als boek meerdere bestsellers opleverden – over eigenaardige taal, de microkosmos van het kantoor en de typische, daar heersende politiek, hiërarchieën en jargon. Tegenwoordig schrijft ze over menselijk gedrag in brede zin, in specifieke situaties. „Waar Japke-d. Bouma van buitenaf met een scherpe en humoristische blik menselijk gedrag en de gevestigde orde beschouwt, doet Mensje van Keulen dat juist van binnenuit: in haar romans en dagboeken verkent ze op persoonlijke en indringende wijze wat mensen beweegt en hoe zij zich tot hun omgeving verhouden”, aldus de CPNB.
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie