Vier vragen over | camerabrillen De Autoriteit Persoonsgegevens waarschuwt voor het gebruik van zogeheten camerabrillen. Met de brillen kunnen gebruikers vrijwel ongemerkt filmopnames maken, waar ook nietsvermoedende voorbijgangers op kunnen staat. Dat is in strijd met privacywetgeving, stelt de toezichthouder.
Meta-ceo Mark Zuckerberg tijdens de lancering van een van de camerabrillen.
De groeiende populariteit van camerabrillen is reden tot zorg voor de Autoriteit Persoonsgegevens (AP). Met de brillen kunnen gebruikers vrijwel ongemerkt videobeelden maken van nietsvermoedende voorbijgangers. Daarom waarschuwde de toezichthouder dinsdag voor het gebruik van de brillen: zonder toestemming van degene die wordt gefilmd is de gebruiker per definitie in overtreding van de privacywetgeving.
Met de camerabrillen kunnen gebruikers bellen, filmen, muziek luisteren, navigeren en vertalen. Op het brillenframe is een kleine camera geïnstalleerd die op afstand niet makkelijk herkenbaar is. De brillen van Meta worden aangestuurd door middel van spraak.
Het bedrijf zegt in 2025 bijna zeven miljoen brillen verkocht te hebben in samenwerking met brillenmerken Oakley en Rayban. Dat is een flinke stijging ten opzichte van eerdere jaren: tussen 2023 en 2024 werden er ongeveer twee miljoen verkocht. Andere techbedrijven, zoals Google en Apple, hebben ook aangekondigd dat zij in de brillenmarkt willen stappen. De goedkoopste bril van Meta kost 309 euro, maar online zijn er camerabrillen te koop van minder bekende merken voor een paar tientjes.
Gebruikers van camerabrillen weten weinig over de regels omtrent het maken en delen van videobeelden, schrijft de toezichthouder. Bovendien is het filmen van mensen zonder hun toestemming vrijwel altijd verboden, ook als het gaat om toevallige voorbijgangers op straat. Die moeten volgens de toezichthouder „vrij over straat kunnen gaan zonder bang te hoeven zijn dat iemand hen ongemerkt filmt en de beelden vervolgens deelt of op internet zet”.
De toezichthouder maakt zich ook zorgen over de software van de brillen. De content die gebruikers met de brillen maken wordt namelijk gebruikt om AI-modellen te trainen. Dat levert volgens de AP weer nieuwe privacy-vraagstukken op.
Ook adviseert de organisatie ondernemers om een verbod in hun huisregels op te nemen op het dragen en gebruiken van de brillen. Poppodium TivoliVredenburg deed dat een jaar geleden al. Sommige plekken moeten extra alert zijn op de aanwezigheid van camerabrillen. In ziekenhuizen, rechtbanken en religieuze gebouwen is het volgens de toezichthouder nog belangrijker dat bezoekers niet het gevoel hebben dat zij in de gaten gehouden worden.
Een woordvoerder van de AP legt telefonisch uit dat de organisatie geen tegenstander is van de technologie achter de brillen, maar dat die technologie vooral geschikt is voor sectoren als de gezondheidszorg of voor mensen die slechtziend zijn. De woordvoerder vreest dat de camerabril, die nu nog enigszins herkenbaar is, pas het begin is. „Er komen steeds meer verborgen systemen in zogeheten draagbare devices. Die worden steeds kleiner en steeds sluwer.”
De AP wijst in haar waarschuwing op de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG). Hoogleraar ict en recht aan de Radboud Universiteit Frederik Zuiderveen Borgesius legt per mail uit waarom die verordening van toepassing is. „Als je videobeelden maakt waarin mensen herkenbaar in beeld komen, dan ben je persoonsgegevens aan het verzamelen. De AVG eist onder andere dat degene die persoonsgegevens verzamelt anderen duidelijk informeert dat hij die gegevens verzamelt en waarvoor.” Hij noemt het lampje dat Meta op de brillen heeft geïnstalleerd om aan te geven dat het apparaat een opname aan het maken is, niet voldoende. De lampjes zijn volgens hem niet duidelijk genoeg en bovendien kunnen ze worden gemanipuleerd.
De AVG kent uitzonderingen voor het verzamelen van persoonsgegevens voor persoonlijk of huishoudelijk gebruik. Dat kan volgens de hoogleraar een grijs gebied opleveren. Maar, in het geval van de camerabrillen, is het volgens de hoogleraar duidelijk. De gegevens die worden verzameld met de brillen worden ook gedeeld met de bedrijven achter de brillen. „Dan is het argument over puur huishoudelijk gebruik niet heel sterk meer.”
De European Data Protection Board (EDPB), een samenwerkingsverband van Europese privacytoezichthouders, werkt aan een richtlijn voor hoe de AVG kan worden toegepast op camerabrillen. Hoogleraar Zuiderveen Borgesius ziet eigenlijk maar één optie om te voldoen aan de AVG. „De AVG eist een ‘grondslag’, de enige grondslag die hier voldoet, is de expliciete toestemming van mensen die gefilmd worden.”
Er is qua wetgeving geen verschil tussen het filmen met een camerabril en het filmen met een telefoon. Dat laatste gebeurt nu ook veelvuldig zonder toestemming, alleen is dat voor een voorbijganger nog enigszins herkenbaar. „Dat is toch een wezenlijk verschil,” vindt Zuiderveen Borgesius. Hij ziet overigens dat de sociale normen omtrent het filmen met een telefoon beetje bij beetje aan het verschuiven zijn. Bijvoorbeeld in nachtclubs die de camera’s van bezoeker afplakken.
Sommige organisaties geloven überhaupt niet dat de brillen kunnen voldoen aan wetgeving, mede vanwege de handhaafbaarheid. De Consumentenbond pleit daarom, net als digitale burgerrechten organisatie Bits of Freedom, voor een verbod op de huidige Meta-brillen.
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie