De EU haalt onder druk van Frankrijk en Luxemburg twee Russische oligarchen van de lijst met ongewenste personen. Andere EU-landen zijn verbolgen over deze politieke actie van Parijs en Luxemburg en vrezen voor verdere afzwakking van de EU-sancties tegen Rusland.
is EU-correspondent van de Volkskrant. Hij woont en werkt in Brussel.
Degenen die niet langer voor de EU hoeven te vrezen zijn de Russisch-Oezbeekse zakenman Alisher Usmanov en de Russische bankier Mikhail Fridman. De EU-landen verwijderden het tweetal dinsdagavond van de sanctielijst na weken van intense en verbeten onderhandelingen. Letland verzette zich het langst, maar ook de andere Baltische staten, Nederland, Zweden en Finland uitten hun ongenoegen. De resterende zwarte lijst met circa drieduizend personen werd voor drie jaar verlengd in plaats van de gewoonlijke zes maanden.
Frankrijk lobbyde maandenlang om Usmanov, die zijn fortuin maakte in de staal- en mijnindustrie, van de Europese sanctielijst te krijgen. Volgens de EU onderhoudt Usmanov nauwe banden met Poetin en is het staal uit zijn bedrijven van belang voor het Russische leger in de oorlog met Oekraïne.
Parijs ontkent dat niet, maar hoopt dat het verwijderen van Usmanovs naam van de sanctielijst een geheime deal mogelijk maakt met Azerbeidzjan om Franse gevangenen aldaar vrij te laten. Moskou heeft grote invloed op Azerbeidzjan.
Luxemburg sprong bij Parijs achter op de bagagedrager met een eigen verzoek: haal Fridman dan ook van de lijst. Deze bankier is een arbitrageproces gestart tegen het Groothertogdom met een waarde van ruim 15 miljard euro als wraak voor het bevriezen van zijn tegoeden daar.
Frankrijk en Luxemburg gebruikten de noodzakelijke verlenging van de sanctielijst als breekijzer. Dat besluit vergt de instemming van alle EU-landen. Bij een ‘nee’ van Frankrijk en Luxemburg zou de hele lijst ontbonden worden. Onder die druk gaven de andere lidstaten uiteindelijk toe aan de dwarsliggers. Letland onthield zich van stemming uit protest tegen Franse opstelling.
Sommige EU-ambassadeurs zijn zeer verontwaardigd over de machtspolitiek van met name Frankrijk. Ze spreken over ‘schandalig gedrag’ en ‘het openen van de doos van Pandora’: ze vrezen dat dit de deur openzet naar verdere afzwakking van de Europese sancties. Het zou EU-landen aanmoedigen meer te kijken naar nationale belangen bij het opstellen van sancties tegen Rusland.
Daarnaast maakt het de EU kwetsbaarder voor chantage vanuit Moskou en zijn bondgenoten: die zien dat opgepakte Europeanen een effectief ruilmiddel zijn voor het afzwakken van sancties. ‘Dit past niet in de filosofische vergezichten over de Europese strategische autonomie’, aldus een EU-diplomaat.
De EU heeft sinds de Russische inval in Oekraïne 21 sanctiepakketten tegen Rusland vastgesteld. Naast personen (niet meer welkom in de EU, het bevriezen van hun financiële tegoeden) treffen die economische sectoren via handelsverboden en beperkingen. De Europese regeringsleiders beloven steeds het omzeilen van de sancties aan te pakken.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant