Meerjarenbegroting Duitsland en Nederland vonden de voorgestelde begroting voor de EU al veel te hoog. Een voorstel voor nieuwe EU-belastingen leidt tot irritaties bij de netto-betalers. „Natuurlijk ergeren we ons aan het feit dat nieuwe eigen inkomstenbronnen worden gepresenteerd als een wondermiddel.”
Voorzitter van de Europese Raad António Costa stelt nieuwe belastingen voor op onder andere tabak.
Gezellig hoeft het niet te zijn. De Duitse minister Gunther Kirchbaum (Europese Zaken) vroeg zich dinsdag openlijk af of EU-president António Costa „inmiddels volledig het contact met de werkelijkheid is kwijtgeraakt”. En toen moest het overleg van EU-ministers over de nieuwe Europese begroting nog beginnen.
Costa blijft de hoop koesteren dat alle EU-landen zich kunnen vinden in een hogere EU-begroting van circa 285 miljard euro per jaar (2.000 miljard euro voor zeven jaar), zei hij dit weekend. Duitsland en Nederland vinden dit veel te veel.
De EU-begroting moet „met meerdere honderden miljarden dalen en financieel houdbaar worden”, zei de Nederlandse ambassadeur, die namens Nederland aanschoof. Ook Denemarken, Finland, Oostenrijk en Zweden willen zo’n verlaging.
Deels is dit de klassieke strijd tussen de netto-ontvangers en de netto-betalers die iedere zeven jaar bij de meerjarenbegroting terugkeert. Toch ligt het strijdperk er dit keer anders bij. Op initiatief van Europese Commissievoorzitter Ursula von der Leyen behelst de nieuwe begroting ook een forse modernisering. Er is minder budget voor boeren en regio’s en meer voor onderzoek, innovatie en concurrentiekracht.
Nederland, Duitsland en de andere haviken zien dit wél zitten. Tegenover hen staat een groep van circa twintig landen, voornamelijk uit Zuid- en Oost-Europa, die pleiten voor een grotere begroting waarin zo veel mogelijk hetzelfde blijft.
Alle 27 landen moeten het over omvang én inhoud eens worden. Dat veel EU-landen krap bij kas zitten, bemoeilijkt de zoektocht naar een compromis. Met haperende groeicijfers en een grote defensieopgave is er weinig ademruimte over.
De netto-ontvangers zijn nu extra gebaat bij hun Europese inkomsten. Maar de ‘zuinige landen’ zijn minder in staat dan voorheen om concessies te doen, zeggen ze. Ook Frankrijk, dat meer betaalt dan het ontvangt uit Brussel maar van oudsher niet bij de club van zuinige landen zit, moet nu elke euro omdraaien.
Daar komt bij dat veel Europese regeringen ook anderszins weinig speelruimte hebben. Zo vecht de Duitse bondskanselier Friedrich Merz na een reeks slechte verkiezingsuitslagen voor zijn politieke toekomst. „Merz staat er zwak voor”, aldus een diplomaat uit een ander EU-land.
Costa wordt met argusogen bekeken door de zes begrotingshaviken. „Hij is een sociaaldemocraat, uit Portugal, natuurlijk is hij bevooroordeeld”, zegt een geërgerde Brusselse diplomaat.
De nieuwste irritatie bij de zes landen komt voort uit Costa’s pleidooi voor nieuwe EU-belastingen. De nationale bijdragen kunnen omlaag als de EU zelf meer geld int uit belastingen op bijvoorbeeld tabak, bedrijfswinsten of gokken, zo redeneert de Portugees. Hij mikt op in totaal 60 miljard van de 2.000 miljard euro.
„Natuurlijk ergeren we ons aan het feit dat nieuwe eigen inkomstenbronnen worden gepresenteerd als een wondermiddel”, zegt dezelfde diplomaat. „Dat is het niet. Het geld komt linksom of rechtsom nog steeds van Europese burgers.”
Tijdens de volgende EU-top, half oktober, is het woord aan de regeringsleiders en staatshoofden. Ierland, de roulerende EU-voorzitter, komt in de eerste week van oktober met een nieuw compromisvoorstel. Daarna mag Costa het oplossen. Hij wil voor eind dit jaar een akkoord bereiken over de begroting, die in 2028 ingaat.
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie