Zes winnaars van de Nobelprijs voor de Economie hebben zich in een open brief achter een plan voor miljardairsbelasting in Californië geschaard. Het voorstel voor een eenmalige vermogensbelasting van 5 procent voor miljardairs staat begin november op het stembiljet in ‘The Golden state’. Daar leidt het al tot een vurig debat.
Het groepje vooraanstaande Amerikaanse economen spreekt in de brief van een ‘eerste kans om de macht van miljardairs aan banden te leggen’. Ook zou hiermee een begin kunnen worden gemaakt met een beweging om ook in andere staten en andere landen ‘de vermogens van superrijken te belasten.’
Mocht het plan in november worden aangenomen, dan zou dat een primeur zijn, schrijven zij: de eerste miljardairsbelasting ter wereld. En: ‘Californië is de juiste plek om deze historische stap te zetten’, aldus de economen, onder wie Joseph Stiglitz, Paul Krugman en Esther Duflo.
In Californië wonen tweehonderdvijftig miljardairs, met een geschat gezamenlijk vermogen van 2,3 biljoen dollar. Samen zouden zij door de miljardairsbelasting de schatkist met 100 miljard dollar kunnen spekken. Dit is te vergelijken met wat de 40 miljoen overige Californiërs met 5 procent inkomstenbelasting opbrengen.
Het referendum is geinitieerd door zorgvakbond SEIU-United Healthcare Workers West. Die verzamelde 1,6 mljoen handtekeningen voor het initiatief. De vakbond wil dat de opbrengst van een miljardairstax worden geïnvesteerd in de zorg, om zo de schade van Trumps ‘One Big Beautiful Bill Act’ te herstellen. Vorig jaar kondigde Trumps regering met die wet grote bezuinigingen aan op Medicaid, een overheidsprogramma dat Amerikanen met een laag inkomen voorziet van een zorgverzekering.
Tegenstanders van de miljardairsbelasting, claimen dat maatregel de staat juist geld gaat kosten. Bedrijven en rijke inwoners zouden uit de staat vertrekken wanneer die wordt ingevoerd. Hierdoor zou de staat 25 miljard dollar aan inkomstenbelasting kunnen mislopen, blijkt uit onderzoek van Stanford University. Dit komt onder meer omdat veel veel miljardairs Californië al hebben verlaten in aanloop naar het referendum.
Het zal zo’n vaart niet lopen, denken de zes Nobelprijswinnaars: ‘Het belasten van miljardairs zal niet de ondergang van Silicon Valley betekenen, integendeel.’ Ook met de eenmalige belasting blijft Californië de populairste bestemming voor investeerders in Amerika, aldus de economen. Californië zag vorig jaar een aanzienlijke stijging in investeringen, mede door de populariteit van AI-bedrijven Anthropic en OpenAI. Sind het belastingplan er ligt heeft de staat ‘80 procent van al het nieuwe durfkapitaal in de VS aangetrokken.’
De miljardairs laten het er niet bij zitten. Verschillende tech-entrepreneurs staken onder leiding van Google mede-oprichter Sergey Brin, ruim 194 miljoen dollar in een tegencampagne. Onder de noemer ‘Building a Better California’ lanceerden zij offensief van reclamespotjes en initieerden zij twee tegenvoorstellen.
Of de miljardairsbelasting er komt, blijft spannend. Volgens peilingen van Politico en Public Policy Institute of California, zal 45 tot 52 procent van de Californiërs vóór de belasting stemmen. Als één van de twee concurrerende voorstellen wordt aangenomen, komen de miljardairs alsnog met de schrik vrij.
Source: Volkskrant