El Niño Door de verwachte ‘Super El Niño’ maakt de Mexicaanse badplaats Acapulco zich op voor een zwaar najaar. Door de hoge zeewatertemperatuur „kan een op het oog normale storm zich binnen enkele uren ontwikkelen tot een orkaan uit de zwaarste categorie”.
Mensen op het strand van Acapulco worden gewaarschuwd voor een naderende orkaan Polo op 21 september. Er werd niet verwacht dat de orkaan aan land zou komen.
Het monotone, mechanische geluid van de bouwmachines overstemt het geraas van de golven die stukslaan op het witte zandstrand van de Mexicaanse badplaats Acapulco. Aan de boulevard staat een rij torenhoge witte flats en hotels grotendeels leeg, met kamers zonder ramen.
Alleen in naam herinnert Acapulco nog aan haar glorietijd, toen het als ‘Parel van de Pacific’ toeristen uit de hele wereld trok.
Drie jaar geleden, op 25 oktober 2023, werd Acapulco verwoestend getroffen door Otis, een orkaan van de zwaarste categorie. Hoewel de kuststad gewend was aan orkanen, was niemand voorbereid op de ravage die de zwaarste orkaan uit de Mexicaanse geschiedenis zou aanrichten. Heftige windstoten en enorme regenval veroorzaakten overstromingen en aardverschuivingen. Gebouwen en huizen stortten in, bruggen en wegen werden weggevaagd.
Dat Otis zich destijds in korte tijd ontwikkelde tot een krachtige orkaan die de autoriteiten volledig overrompelde, kwam volgens weerexperts door weerfenomeen El Niño, een terugkerend klimaatverschijnsel waarbij water in de Grote Oceaan zeer warm wordt. Dat leidt tot extreem weer, met verschijnselen als ernstige droogte, bosbranden en overstromingen, zeer veel neerslag en orkanen.
De combinatie van warmere oceanen door klimaatverandering en de hitte van El Niño doet weerexperts vrezen dat er vanaf september zeer extreem weer kan voorkomen. De National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA) in de Verenigde Staten spreekt van een „Super El Niño”.
Voor de westkust van Mexico betekent dat nóg meer regenval dan in een normaal orkaanseizoen, en meer en heftigere orkanen. De herinnering aan het jaar dat Acapulco getroffen werd, dringt zich op: het ongebruikelijk warme oceaanwater, waar orkanen hun kracht uit halen, kan een storm binnen enkele uren laten uitgroeien tot een zware orkaan. Dit jaar lijkt dit effect nog sterker te worden, blijkt uit voorlopige metingen die de NOAA zondag publiceerde.
Het gemeentehuis van Acapulco is een van de vele gebouwen in de stad die drie jaar later nog verre van hersteld zijn. Delen van het hoefijzervormige gebouw zijn afgezet met gele linten vanwege instortingsgevaar. In vrijwel alle muren en plafonds zitten scheuren en barsten. De enige ruimte die enigszins is opgeknapt, is het monitoringscentrum waar zeker twintig beeldschermen hangen. Medewerkers van de rampenbestrijdingsdienst van Acapulco kijken naar cirkelvormige zeestromingen, lichte stormen in de oceaan en grafieken die inzicht geven in de temperatuur van het zeewater.
Directeur Raúl Noyola López wijst met een zorgelijke blik op een kaart van Mexico. Het water voor de kust van Acapulco is rood aangemerkt. „Dat betekent dat de temperatuur van het water een recordhoogte heeft bereikt. Momenteel is het 31 graden, dat is 3 graden hoger dan normaal.” Hij weet wat dat betekent. „Met dit soort temperaturen kan een op het oog normale storm zich binnen enkele uren ontwikkelen tot een orkaan uit de zwaarste categorie. Dat is precies zoals het met Otis ging.”
Ravage aangericht door orkaan Otis in oktober 2023.
Schade aan een jachthaven door de orkaan in 2023.
De snelheid waarmee orkaan Otis zich in 2023 ontwikkelde tot orkaan uit de hoogste categorie overrompelde Acapulco. Volgens officiële berichten kwamen 48 mensen om het leven, al meldden lokale media op basis van gegevens uit mortuaria dat er 350 mensen om het leven waren gekomen.
Noyola López zegt veel zorgen te hebben over wat dit seizoen gaat brengen. „We weten dat we een orkaan van het niveau van Otis niet kunnen stoppen. We kunnen alleen maar zorgen dat de stad en de bevolking zo goed mogelijk zijn voorbereid”.
In de nasleep van Otis richtte de kritiek zich op de autoriteiten, die inwoners van de stad onvoldoende gewaarschuwd zouden hebben. Met name in de armere wijken waren te weinig opvangplekken. In die wijken, die dagenlang zonder eten, drinkwater of stroom zaten, werden winkels geplunderd.
Colonia Libertad is zo’n wijk. De buurt, in de groene heuvels ver achter de toeristische zone aan het strand, was een rampgebied waar autoriteiten vanwege de verwoesting amper toegang tot hadden. Dit jaar probeert de overheid Colonia Libertad, aangewezen als hoogrisicogebied vanwege de smalle straten en krakkemikkige huisjes, beter voor te bereiden.
Armando Miranda is als afgevaardigde van de rampenbestrijdingsdienst verantwoordelijk voor opvangplekken in de wijk. In zijn witte pick-uptruck rijdt hij dagelijks door de buurt, om mensen te informeren en voor te bereiden. Op deze hete dag is hij via een steile weg naar een school gereden, waar in het geval van een orkaan 180 mensen kunnen schuilen.
„Een opvangplek moet aan verschillende eisen voldoen. Mensen moeten er meerdere dagen kunnen verblijven en er moet geen overstromingsgevaar zijn.” De stevig gebouwde Mexicaan klopt op de betonnen muur. „Dit gebouw kan wel wat hebben. Vanwege het tropische klimaat in Acapulco zijn de ramen roosters zonder glas. Dat is beter, want een orkaan blaast glas zo weg.”
Mensen staan in de rij voor voedsel na de orkaan Otis in 2023.
In 2023 wisten mensen niet waar ze konden schuilen. Nu heeft de gemeente op een kaart inzichtelijk gemaakt waar opvanglocaties zijn, en wordt die informatie actief verspreid via QR-codes en posters in de stad.
Vlak bij de school ligt een kanaal, dat vanaf de heuvels van Acapulco naar zee loopt. „Tijdens Otis verstopten al deze kanalen door het vele puin dat erin viel. Daarom waren de overstromingen zo heftig”, legt Miranda uit. Vrijwilligers zijn samen met schoonmaakploegen van de gemeente het hele jaar bezig geweest om afval uit de kanalen te halen. „Daarnaast gaan we bij mensen langs om ze uit te leggen dat ze hun daken moeten verstevigen, loshangende takken uit bomen in hun tuinen moeten verwijderen en zwerfafval in containers moeten stoppen. Met een zware orkaan vliegt dat straks door de lucht en dat is levensgevaarlijk”.
Niet iedereen heeft vertrouwen in de voorbereidingen die de gemeente treft voor het nieuwe orkaanseizoen. Laura Caballero werkte als ambtenaar in Acapulco toen de stad werd getroffen door Otis en raakte gedesillusioneerd over de in haar ogen ,,dramatisch slechte voorbereiding”. Rondrijdend in haar auto wijst ze naar de boulevard achter het strand, waar een kilometerlange file staat. „De evacuatieroutes zijn nergens aangegeven. Als mensen moeten vluchten, staan ze hier vast”.
Caballero voorziet „ongelooflijk zware maanden. Maar er worden amper evacuatieoefeningen gedaan. Het waarschuwingssysteem hangt af van internet. Maar drie jaar geleden zaten we ruim een week zonder stroom door de orkaan. Radiostations waren uit de lucht. Hoe ga je mensen dan informeren?”
Bij restaurant Bambú, verderop aan de boulevard van Acapulco, zijn ze ook niet vergeten hoe Otis drie jaar geleden huishield. Het restaurant, volledig van hout, heeft een spectaculair uitzicht op zee. Juist door die locatie lag het in de frontlinie toen Otis aan land kwam. De houten palen knapten als tandenstokers, vertelt Icaro Reinada, die er op die bewuste avond als ober werkte. „Van ver zagen we al een pikzwarte lucht aankomen. We wisten dat dit zwaarder zou worden dan normaal. Toen de orkaan eenmaal begon, vloog alles door de lucht. Er was niets meer van het restaurant over”.
Het strand van Acapulco is verlaten vanwege veiligheidsmaatregelen in verband met de naderende orkaan Polo. Ook al komt die waarschijnlijk niet aan land, kan die nog wel hevige regenval veroorzaken.
Werknemers verplaatsen een boot in de haven van Acapulco uit voorzorg voor het naderende orkaan.
In de jaren erop hebben de eigenaren de eerste verdieping herbouwd. Het heeft niet geholpen toeristen te overtuigen weer naar Bambú te komen, waardoor er niet genoeg geld is om ook de bovenste verdieping van het restaurant te repareren.
Reinada gaat tussen de losse planken en half gebroken stoelen zitten, terwijl een warme bries de gescheurde tafelkleden laat wapperen. „We vragen ons af hoe vaak we deze plek de komende jaren nog moeten nog herbouwen. En of het wel zin heeft om alles weer te repareren.”
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie