Het Internationaal Strafhof in Den Haag heeft voormalig rebellenleider Mahamat Said Abdel Kani uit de Centraal-Afrikaanse Republiek woensdag veroordeeld voor vier gevallen van misdaden tegen de menselijkheid.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Ze schrijft over Afrika en het Mondiale Zuiden.
De veroordeling van Mahamat Said Abdel Kani (56) komt op een moment waarop het Internationaal Strafhof (ICC) hevig onder vuur ligt. De Amerikaanse president Donald Trump riep dinsdag tijdens zijn toespraak bij de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in New York op tot het boycotten van het in zijn ogen ‘kwaadaardige’ en ‘losgeslagen’ hof, dat het vooral op Amerikanen zou hebben voorzien.
Het ICC laat met deze uitspraak zien waarvoor het is bedoeld: het bestraffen van genocide, misdaden tegen de menselijkheid en oorlogsmisdaden. Said is de veertiende persoon die door het ICC is veroordeeld sinds de oprichting in 2002. Alle veroordeelden zijn tot nu toe afkomstig uit Afrika.
Said stond woensdag terecht voor zijn rol in de burgeroorlog die in 2013 in de Centraal-Afrikaanse Republiek woedde. Said was commandant van Seleka, een coalitie van voornamelijk islamitische rebellengroepen uit het noorden van het land die in maart 2013 kortstondig de macht overnam van toenmalig president François Bozizé.
Said werd verdacht van tien gevallen van misdaden tegen de menselijkheid, gepleegd tussen 12 april en 30 augustus 2013. Hij had destijds de leiding over het Office Central de Répression du Banditisme, een zeer omstreden politie-eenheid met een eigen gevangenis in de hoofdstad Bangui. In die hoedanigheid werd hij verantwoordelijk gehouden voor de opsluiting, vervolging en marteling van aanhangers van oud-president Bozizé.
Het Strafhof achtte de aanklachten tegen Said woensdag in vier gevallen bewezen. Hij werd veroordeeld voor verschillende misdaden tegen de menselijkheid, waaronder foltering. De zes andere vermeende vergrijpen bleken te hebben plaatsgevonden toen Said al niet meer de leiding had.
De rechter stond woensdag uitvoerig stil bij de martelmethoden die werden toegepast onder Saids leiding. De zogenoemde arbatachar-methode, waarbij iemands ledematen op de rug worden vastgebonden, was veel voorkomend. Ook werden gevangenen opgesloten in een cel onder het kantoor van Said dat ‘het gat’ werd genoemd. Volgens de rechter konden de gevangenen er nauwelijk ademen. ‘De vloer lag bezaaid met afval en stonk naar uitwerpselen en urine.’
De staatsgreep van Seleka bleek achteraf gezien het startschot voor een zeer gewelddadige periode in de geschiedenis van de Centraal-Afrikaanse Republiek, die tot 2021 voortduurde. Seleka’s wrede heerschappij ontlokte een tegenreactie van een coalitie van christelijke rebellengroepen. De gevechten over en weer leidden tot honderden burgerdoden en naar schatting meer dan een miljoen vluchtelingen. De huidige regering slaagt er, met hulp van een VN-vredesmacht, Rwandese troepen en de huurlingen van het Russische Wagner Corps, tot op zekere hoogte in de rust in het land te bewaren.
Het Internationaal Strafhof veroordeelde eerder al twee leden van de christelijke rebellencoalitie voor hun rol in de burgeroorlog. Said is de eerste vertegenwoordiger van Seleka die voor het hof terechtstond. De Centraal-Afrikaanse Republiek leverde hem in 2024 uit. Said ontkende tot nu toe iedere betrokkenheid bij misdaden die hem ten laste waren gelegd. Het hof besluit tijdens een volgende zitting welke straf het Said oplegt.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant