is politiek verslaggever van de Volkskrant. Hij schrijft over veiligheid, diplomatie en buitenlands beleid.
Vorige week riep de Franse president Macron de Franse politieke elite nog bijeen om te waarschuwen voor Rusland, deze week bezorgt hij het Kremlin zelf een belangrijke overwinning.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
‘Et tu, Brute!’
Deze woorden heeft de Oekraïense president Volodymyr Zelensky ongetwijfeld niet uitgesproken toen hij dinsdag in New York zijn tête-à-tête had met zijn Franse collega Emmanuel Macron – daarvoor heeft hij Frankrijk en alle andere internationale partners veel te hard nodig.
Maar hij had er alle reden toe, want de Oekraïners voelen zich door Frankrijk verraden – net als Julius Caesar, die bovenstaande woorden richt tot zijn vriend Brutus in Shakespeares toneelstuk, voordat Caesar door hem en anderen wordt vermoord in de Senaat.
Hoewel de individuele sancties tegen ‘meer dan drieduizend’ Russen nu zijn verlengd, overheerste in Kyiv en andere Europese hoofdsteden het bittere besef dat de Europese Unie Rusland een onverwacht cadeau in de schoot had geworpen door twee bekende oligarchen van de sanctielijst te schrappen. Dat gebeurde op aandringen van Parijs, dat hiervoor ‘nationale veiligheid’ als reden gaf. Zwaar Frans geschut dus, maar helaas gericht op bondgenoten en het gezag van de EU – zaken waarover juist Macron zo eloquent en gepassioneerd kan spreken.
Wie zijn Alisjer Oesmanov, die Frankrijk van de lijst wilde, en Michaïl Fridman, die er op last van Luxemburg ook afging? Het volstaat hier om te citeren wat de EU zei toen beiden op de sanctielijst terechtkwamen.
Oesmanov, geboren in Oezbekistan, is een ‘leidende pro-Kremlin zakenman’ met ‘bijzonder nauwe banden met Vladimir Poetin’. Hij dirigeerde ook ‘financiële stromen’ die ‘afhankelijk waren van de wil van de president’ en zou als dekmantel hebben gediend voor Poetins zakelijke belangen ‘en zijn zakelijke problemen hebben opgelost’, en kocht media op om ze een toontje lager te laten zingen. Oesmanov ontkent dit allemaal, ook dat hij als staalmagnaat gelieerd zou zijn aan de Russische oorlogsindustrie. Maar het verbaast niet dat het hoogste Europese hof zijn aanklacht over de sanctielijst afwees.
Over Michaïl Fridman zei de EU dat hij ‘sterke banden heeft ontwikkeld’ met het Kremlin en ‘een topbankier uit Poetins naaste kringen’ werd genoemd. Ook zou hij erin zijn geslaagd ‘staatsbedrijven te bemachtigen middels connecties in de overheid’.
Maar goed, Fridman had ook een claim van 15 miljard dollar neergelegd bij Luxemburg, dus de Luxemburgers – die zich in dit geval niet kunnen verschuilen achter hun calimero-diplomatie – besloten dit probleem op te lossen ten koste van het grotere goed. De Fransen hadden hun eigen motieven: vrijlating van twee Fransen die vastzitten in Azerbeidzjan – en ja hoor, woensdag kwam de eerste vrij.
Sinds Viktor Orbán van het toneel is verdwenen, is duidelijk geworden dat – van knikkende Belgische knieën tot egoïstische Grieken en ronduit pro-Poetinisten als de Slowaak Fico – de zogenaamd ferme Europese houding tegen de aanstichters van Europa’s grote oorlog soms heel wankel en broos is. Hierbij speelt een rol dat veel Europeanen het onderling steeds minder eens zijn over de weg vooruit.
Vorige week riep Macron nog de Franse politieke elite bijeen om te waarschuwen voor Russische hybride campagnes, deze week bezorgt hij het Kremlin zelf een belangrijke symbolische overwinning. En om boze Letten te paaien, belooft hij hun meer nucleaire samenwerking. Het oogt als geopolitiek paniekvoetbal dat Poetin extra zal motiveren om, zo mogelijk, nog een tandje bij te zetten in zijn oorlog tegen Oekraïne.
Source: Volkskrant