De Amerikaanse president Donald Trump, de Deense premier Mette Frederiksen en de premier van Groenland, Jens-Frederik Nielsen, tonen documenten tijdens de ondertekeningsceremonie van een trilateraal veiligheidsakkoord over Groenland, dinsdag op het VN-hoofdkwartier in New York.
Van minuut tot minuut hielden de Deense en Groenlandse pers het bij: de ondertekening van het Groenland-akkoord door de leiders van de VS, Denemarken en Groenland. Zou de Amerikaanse president Donald Trump doorhebben dat het verdrag erg veel lijkt op dat van 1951 en alsnog van leer trekken?
Dat leek niet het geval. De ceremonie verliep gezellig en in het akkoord gaat het andermaal om militaire aanwezigheid van de VS, niet om grondstoffen die Trump wil hebben. Bekend werd dat de VS twee nieuwe bases gaan bouwen naast de ene die ze er al hebben in het noordwesten. Ze mogen alleen op de aangewezen militaire zones opereren en niet zonder overleg ergens anders.
Via een livestream was alles te volgen, ook hoe vertegenwoordigers en pers zaten te wachten op hét moment. Om het wachten wat te verlichten werd er muziek gedraaid, zoals ‘One More Night’ van Phil Collins en ‘Be my Baby’ van The Ronettes. Direct na ‘Send in the Clowns’ (de klassieker, bekend geworden door de versie van Frank Sinatra), kwamen Trump, de Deense premier Mette Frederiksen en de Groenlandse premier Jens-Frederik Nielsen binnen om plaats te nemen achter de tafel.
Trump, Frederiksen en Nielsen tekenen de veiligheidsovereenkomst.
„Het is een fantastische reis geweest met geweldige mensen,” zei Trump, die als eerste de zaal toesprak. Zijn dreigementen om Groenland militair binnen te vallen, was hij vergeten. Hij benadrukte de goede relatie tussen de VS met Groenland en Denemarken die al decennia bestaat, en dat veel presidenten al een „soortgelijke” overeenkomst hadden willen sluiten.
Ook Frederiksen benadrukte dat dit een geweldig akkoord was, waarbij ze Trump prees om zijn bezorgdheid om het arctische gebied: „Ik ben er trots op te kunnen zeggen dat de Verenigde Staten in Denemarken een vriend hebben op wie u altijd hebt kunnen rekenen”, zei ze. Het akkoord was wat haar betreft een „grotere en betere overeenkomst” dan dat van 75 jaar geleden, omdat het goed was voor de veiligheid van de VS, Groenland, Denemarken en de hele NAVO. Ze zegde toe dat bondgenoten in het arctische gebied actief zullen blijven omwille van de veiligheid.
Het opvallendst was het optreden van Nielsen, die Trump bedankte voor zijn betrokkenheid bij het gebied, maar ook duidelijk was over de rol van Groenland. Groenlands grondgebied was altijd al belangrijk voor de Noord-Amerikaanse en Trans-Atlantische veiligheid, zei hij. „We brengen het akkoord van 1951 naar 2026. De wereld is veranderd sinds 1951. Daarom hebben we constructief meegewerkt aan dit verdrag en nemen we onze verantwoordelijkheid. De NAVO doet ertoe en met dit akkoord laten we zien waar onze loyaliteit ligt: bij de VS en de westerse bondgenoten.”
Hij benadrukte eveneens dat het grote verschil erin zit dat dit akkoord mét Groenland tot stand was gekomen. En dat is ook terug te lezen in het akkoord zelf, waarin duidelijk de Groenlandse identiteit ter sprake komt en waarin het recht op zelfbeschikking wordt genoemd. Het akkoord erkent dat „het noodzakelijk is het ongerepte milieu van Groenland te beschermen”, en dat geldt ook voor de rechten van de Groenlandse bevolking. Hun „economische, sociale en culturele rechten” worden erkend, waarbij expliciet de manier van leven wordt benoemd als het gaat om „de jacht, de visserij en andere traditionele, culturele, historische en toekomstige activiteiten en ontwikkelingen”.
Wat de Amerikaanse rechten betreft: die gaan over militaire aanwezigheid op Groenland en de garantie dat geen enkel niet-NAVO-lid er militair iets te zoeken heeft. Daarnaast worden ook samenwerkingen uit het verleden benoemd op „wetenschappelijke en educatieve” vlakken, en „uitwisseling, samenwerking op het gebied van delfstoffen, economische ontwikkeling en bedrijfsbevordering, alsmede culturele en lokale partnerschappen met Groenland”.
De overeenkomst sluit investeerders van buiten de NAVO en de EU uit van gevoelige sectoren. Daarbij moeten de Amerikaanse autoriteiten geïnformeerd worden als buitenlandse partijen in Groenland willen investeren. Op de vraag of dit niet haaks stond op de soevereiniteit van Groenland, antwoordde Nielsen tijdens een persconferentie dat het ging om investeringen door landen waarmee Groenland „dezelfde waarden deelt”. Dat duidt erop dat Chinese investeringen onmogelijk lijken – maar daarvan was al geen sprake omdat eerdere investeringsplannen van Chinese bedrijven niet voldeden aan de Groenlandse wettelijke regelingen, waardoor vergunningen werden ingetrokken of niet werden verstrekt. „We hebben ervoor gezorgd dat er pas actie wordt ondernomen als we als samenleving onze goedkeuring hebben gegeven”, aldus Nielsen. En dat is inderdaad een aanvulling op het akkoord van 1951.
Het akkoord moet nog door zowel het Deense als Groenlandse parlement worden behandeld voordat het definitief is goedgekeurd.
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie