Bij de Marokkaanse verkiezingen van woensdag is de Parti Authenticité et Modernité (PAM) op ruime afstand de grootste geworden. Dat betekent een wisseling van de wacht: niet eerder leverde deze koningsgezinde en tamelijk liberale partij de premier van Marokko.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Ze schrijft over het Middellandse Zeegebied en migratie.
De opkomst bij de verkiezingen was slechts 38 procent (van de kiezers die zich hebben laten registreren), het laagste percentage sinds 2007. Een grote meerderheid van de Marokkaanse kiezers heeft geen vertrouwen in het parlement en de regering, vanwege corruptie en vanwege het feit dat de belangrijkste beslissingen door de koning en zijn adviseurs worden genomen.
PAM bezet straks 97 zetels van het 395 zetels tellende parlement. De Rassemblement National des Indépendants (RNI), die de afgelopen tijd de premier leverde, lijdt een fors verlies. Toch eindigt die partij als tweede, met 66 zetels.
Ondertussen maakt de islamitische Parti de la Justice et du Développement (PJD) een comeback: haar zeteltal stijgt van 13 naar 54 zetels.
De verkiezingen stonden in het teken van de ontgoocheling, die vooral Marokkaanse jongeren ervaren. Zij organiseerden vorig jaar grootschalige Gen Z-protesten. Hun belangrijkste aanklacht: dat er grote investeringen worden gedaan in voetbalstadions voor het WK van 2030, maar dat er weinig geld is voor het verbeteren van het onderwijs of de gezondheidszorg.
Toen tienduizenden Marokkaanse jongeren eind juli de grens met de Spaanse exclave Ceuta overstaken, bleek opnieuw hoe pessimistisch ze zijn over een toekomst in eigen land.
In de Marokkaanse grondwet is vastgelegd dat de premier wordt benoemd uit de partij die als grootste eindigt bij de verkiezingen. Een van de namen die nu rondgaat is die van Fatima Ezzahra El Mansouri. De 50-jarige burgemeester van Marrakech is de huidige leider van PAM. In de afgelopen regeerperiode was ze daarnaast minister van Ruimtelijke Ordening, Stedenbouw, Huisvesting en Stedelijk Beleid. Nu maakt ze kans om de eerste vrouwelijke premier van Marokko te worden.
Ook Fouzi Lekjaa (56), de voorzitter van de Marokkaanse voetbalbond, geldt als een kanshebber voor het premierschap. ‘Lekjaa heeft charisma en is geliefd onder de Marokkanen vanwege de successen van het nationale voetbalteam’, zei Nadia Bouras, docent geschiedenis van Marokko aan de Universiteit Leiden, eerder deze week tegen de Volkskrant. ‘Hij is pas kort geleden lid geworden van een politieke partij, van PAM. Hij lijkt zich nu warm te lopen voor het premierschap.’
Maar Intissar Fakir, onderzoeker aan het Middle East Institute in de Verenigde Staten, zei dat ze ‘verbaasd’ zou zijn als Lekjaa premier zou worden. ‘De volgende regering wordt sowieso de wereldbekerregering’, zegt zij. ‘Maar Lekjaa is nodig waar hij nu is, als voorzitter van de voetbalbond.’
WK voetbal
Marokko heeft 17,5 miljard euro uitgetrokken om de infrastructuur te verbeteren voor het WK voetbal. In hoog tempo wordt er gebouwd aan nieuwe wegen en spoorwegen, luchthavens, stadions en modernisering van de steden. De nieuwe regering zal moeten toezien op de laatste fase van de bouw – en op de organisatie van het wereldkampioenschap zelf.
PAM werd in 2008 opgericht door Fouad Ali El Himma, een jeugdvriend en vooraanstaand raadgever van koning Mohammed VI. Een van de doelstellingen was om een tegenwicht te vormen tegen de conservatief-islamitische PJD, die in het vorige decennium bijna tien jaar lang aan de macht was.
Omdat geen enkele partij een absolute meerderheid heeft in het parlement, zullen verschillende partijen de komende tijd een coalitie moeten vormen. PAM heeft uitgesloten opnieuw te regeren met de RNI; de twee partijen beschuldigen elkaar van het falende sociale beleid in de afgelopen periode.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant