• Wereldleiders en diplomaten zijn deze week in New York voor de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties. Het is 81ste keer dat de bijeenkomst wordt gehouden. De leiders van grootmachten China, Rusland en India zijn dit jaar niet aanwezig. Volg hier het laatste nieuws.
In zijn toespraak bij de VN-top vandaag heeft de Palestijnse president Mahmoud Abbas gezegd dat het Palestijnse volk ‘een van de gevaarlijkste periodes in zijn geschiedenis’ doormaakt. Volgens Abbas heeft Israël ‘alle basis levensbehoeften getroffen’ in de bezetting van de Westelijke Jordaanoever en de oorlog in Gaza. De stoelen van de Israelische delegatie bleven tijdens Abbas’ toespraak leeg.
Abbas sprak de lidstaten van de VN toe via een vooraf opgenomen video vanuit zijn kantoor in het Palestijnse Ramallah. De VS hadden hem en zijn Palestijnse delegatie voor het tweede jaar op rij geen visum verstrekt voor de vergadering in New York. Abbas reageerde in zijn toespraak fel op dat besluit, volgens hem ‘een schending van de verplichtingen van de VS als gastland’. Hij riep Washington op ‘deze sancties en beperkingen in te trekken’ en ‘terug te keren naar dialoog en wederzijds respect’.
Ook richtte Abbas zich tot landen die Israël van wapens blijven voorzien. ‘Hoe lang blijven sommige landen nog zwijgen over Israël of het wapens leveren die het tegen ons volk gebruikt?’ Volgens Abbas moet de internationale gemeenschap optreden om de Palestijnen te beschermen en ‘de tweestatenoplossing in te voeren.’
Uma Kagenaar
De derde dag van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties gaat om 15.00 uur Nederlandse tijd (9.00 uur in New York) van start.
Een belangrijk onderwerp vandaag is de oorlog in Gaza. De president van Palestina, Mahmoud Abbas, zal via videoverbinding spreken. Later houdt de Israëlische premier Netanyahu zijn toespraak. In de Amerikaanse middag zal de Nederlandse premier Rob Jetten spreken.
Palestina
De Verenigde Staten, het gastland van de VN, weigerden een visum te verstrekken aan de hooggeplaatste delegatie van Palestina. Daardoor kan Mahmoud Abbas geen toespraak geven in het hoofdkwartier van de VN in New York.
Als gastland zijn de Verenigde Staten eigenlijk verplicht visa te verstrekken aan vertegenwoordigers van alle deelnemende landen. Zij mogen de reis van of naar het hoofdkwartier van de VN niet bemoeilijken. Een vertegenwoordiger van de VS verklaarde dat de Palestijnse autoriteiten ‘terrorisme’ tegen Israël zouden steunen en sponsoren.
Verschillende lidstaten spraken zich uit tegen het buitensluiten van Palestijnse leiders. Vorige week stemden 152 lidstaten ervoor om Abbas via een vooraf opgenomen video toch de VN toe te laten spreken. Alleen de Verenigde Staten, Israël en Paraguay stemden tegen, vier lidstaten onthielden zich van de stemming.
Israël
Benjamin Netanyahu, de Israëlische premier, is vandaag aangekomen in New York om zijn toespraak te geven. Naar verwachting zal hij snel daarna ook weer vertrekken. Het is een sterk contrast met de volle week die de Israëlische staatsman vorig jaar rondom de Algemene Vergadering besteedde en toont hoe onpopulair hij inmiddels is geworden. Zelfs de Amerikaanse president Trump heeft geen tijd voor hem gemaakt.
Negen wereldleiders willen hem wel nog ontmoeten, onder wie vijf van Zuid-Amerikaanse landen. De traditionele Europese bondgenoten zijn ontevreden over de oorlog in Gaza en de uitbreidingen van de nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever.
Nederland
Later op de dag zal minister-president Rob Jetten spreken namens Nederland. Deze week is het een belangrijk doel van hem om verdere sancties tegen het Internationaal Strafhof in Den Haag te voorkomen.
Lees verder: In New York zit bijna niemand op Netanyahu te wachten: ultrakort bezoek Israëlische premier aan VN en ‘Jetten wist zeker dat gezamenlijke druk op Trump sancties tegen ICC heeft voorkomen’
Lisa Belt
Leiders van prominente AI-bedrijven hebben woensdag de VN-Veiligheidsraad woensdag toegesproken over de risico's en veiligheid rond AI, nu AI-systemen steeds krachtiger worden. Zo beloofde topman Dario Amodei van Anthropic, bekend van chatbot Claude, dat het bedrijf 'zoveel zal vertragen als nodig is om ervoor te zorgen dat elke volgende AI-technologie die we uitbrengen ook echt veilig is'.
De afgelopen tijd hebben berichten over hacks door AI-systemen wereldwijd een debat ontketend over de toenemende risico's van kunstmatige intelligentie en de maatregelen die nodig zijn om deze te beperken. Amodei riep AI-bedrijven onlangs al op om het tempo waarin ze de capaciteiten van AI-modellen uitbreiden bewust te matigen. Die oproep werd gesteund door onder meer OpenAI-topman Sam Altman en Elon Musk, eigenaar van onder meer sociale mediaplatform X.
Altman sprak de vijftien leden van de Veiligheidsraad ook toe. De baas van het bedrijf achter chatbot ChatGPT zei dat de huidige fase in de ontwikkeling van AI 'vraagt om uiterste voorzichtigheid'. (ANP)
De Iraanse president Masoud Pezeshkian heeft tijdens zijn toespraak een foto van omgekomen Iraanse scholieren getoond. Zij kwamen kort na het begin van de Amerikaans-Israëlische oorlog in Iran om bij een bombardement op een school. Volgens Iran zitten de Amerikanen achter de aanval. Ook een onderzoeksorgaan van de Verenigde Naties heeft onlangs gezegd dat er ‘gegronde redenen’ zijn om aan te nemen dat de VS achter de aanval zitten.
Pezeshkian, die als eerste leider van een land dat in oorlog is met de VS spreekt tijdens de Algemene Vergadering, toonde daarnaast ook een foto van de door de Amerikanen en de Israëliërs gedode opperste leider van Iran, Ayatollah Khamenei. Pezeshkian zegt dat Iran de aanvallen van de VS en Israël beschouwt als terrorisme. De Amerikaanse delegatie heeft de zaal verlaten toen Pezeskhian het woord nam. Eenzelfde tafereel vond dinsdag plaats, toen Iraanse diplomaten de zaal verlieten op het moment dat president Trump het woord nam.
Over de Iraanse blokkade van de Straat van Hormuz zei Pezeshkian dat ‘het niet zo kan zijn dat iedereen van de straat profiteert, terwijl wij geen toegang krijgen tot de waterweg’. De Amerikanen hanteren ook een blokkade rondom de straat en weerhouden Iraanse tankers ervan gebruik te maken van de handelsroute.
Yassin Boutayeb
In New York gaat vandaag de tweede dag van de jaarlijkse Algemene Vergadering van de Verenigde Naties van start, om 15.00 uur Nederlandse tijd. Bij de top zijn zo’n 130 staatshoofden aanwezig, naast ministers en andere hooggeplaatste functionarissen.
Gisteren werden al meerdere toespraken gehouden, waaronder die van de Amerikaanse president Donald Trump. Ook zijn er in de marges verschillende onderhandelingen gevoerd.
Vandaag staan toespraken van leiders uit verschillende geopolitieke brandhaarden op de agenda. Hierbij de belangrijkste verwachte toespraken en onderhandelingen op een rijtje.
Iran
De Iraanse president Masoud Pezeshkian spreekt de VN vandaag voor het eerst toe sinds het uitbreken van de oorlog met de Verenigde Staten en Israël. Zijn toespraak komt een dag na die van zijn Amerikaanse collega Trump, die toen onder andere dreigde met vernietiging van Iran.
Ondertussen lijkt de deur voor diplomatiek overleg tussen de twee landen geopend, en hebben de twee delegaties elkaar gisteren ontmoet. Vooralsnog blijft het onbekend of Pezeshkian en Trump direct met elkaar zullen spreken.
Oekraïne
In de Algemene Vergadering zal er ook gesproken worden over de oorlog in Oekraïne. De Oekraïense president Zelensky houdt vandaag een toespraak.
Gisteren had Zelensky al een ontmoeting met Trump. Daar toonde Zelensky onder andere bereidheid om het opschorten van aanvallen op energiedoelwitten af te spreken. Rusland heeft daar nog niet op gereageerd. Wel zouden er vandaag mogelijke gesprekken plaatsvinden tussen de Russische minister van Buitenlandse Zaken, Sergej Lavrov, en zijn Amerikaanse ambtgenoot Marco Rubio. Lavrov zal de VN pas zaterdag toespreken.
Venezuela
De interim-leider van Venezuela, Delcy Rodríguez, zal vandaag ook spreken. De Venezolaanse oppositieleider María Corina Machado ontbreekt bij de top. Zij verblijft in ballingschap in Panama.
Gisteren heeft Rodriguez Trump voor het eerst ontmoet sinds de VS in januari Venezuela binnenvielen en de autoritaire leider Nicolás Maduro ontvoerden. De twee zouden onder andere hebben gepraat over het versterken van de relatie. De Amerikaanse regering heeft geen details over het gesprek naar buiten gebracht.
Uma Kagenaar
België en Rwanda hebben de diplomatieke betrekkingen hervat, achttien maanden nadat de banden waren verbroken vanwege een geschil over het conflict in het oosten van de Democratische Republiek Congo.
Dat melden de buitenlandministers van beide landen op X. De twee landen zetten in maart 2025 elkaars diplomaten uit toen de betrekkingen verslechterden door het conflict in het buurland van Rwanda.
De AFC/M23-rebellen hebben grote delen van de provincies Noord- en Zuid-Kivu in handen na hun opmars begin 2025, waarbij ze de steden Goma en Bukavu in Oost-Congo innamen. De VN en westerse regeringen stellen dat de groep wordt gesteund door Rwanda, iets wat Kigali ontkent.
Rwanda stelt dat het zich verdedigt tegen de dreiging van een Hutu-militie, die volgens het land zij aan zij vecht met het Congolese leger.
In 1994 werden in Rwanda ongeveer 800.000 mensen gedood door extremistische Hutu’s. Zij hadden het voornamelijk gemunt op leden van de Tutsi-minderheid.
De DR Congo en Rwanda zijn beide voormalige Belgische koloniën. (ANP)
De Britse premier Andy Burnham wil tijdens het Britse voorzitterschap van de G20 in 2027 veiligheidsnormen opstellen voor kunstmatige intelligentie (AI). Dat heeft hij dinsdag aangekondigd tijdens de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in New York.
'We zullen werken aan een akkoord over een reeks principes en normen die de transparantie en toegang garanderen die we nodig hebben om ons voor te bereiden' om met de nieuwe mogelijkheden van de technologie om te gaan. De afspraken moeten 'ervoor zorgen dat de ontwikkeling van AI veilig verloopt', verklaarde de leider van de Labour-regering.
Volgens Burnham zal AI centraal staan tijdens het Britse voorzitterschap van de G20. Maandag pleitten leiders van een twintigtal landen, waaronder Canada, Australië en Duitsland, al voor internationaal toezicht op AI. De afgelopen weken klonk de roep om de ontwikkeling van de technologie te vertragen steeds luider.
De Amerikaanse president Donald Trump liet juist weten niks te zien in het reguleren van AI - hij vertelde de Algemene Vergadering dat de ontwikkeling van AI wat hem betreft enkel aangemoedigd zou moeten worden.
Burnham in zijn speech dat het Verenigd Koninkrijk en de VS werken aan een samenwerking om AI in te zetten om kritieke infrastructuur te beschermen tegen cyberaanvallen. (Belga/Redactie)
De Verenigde Staten hebben de de facto leider van Soedan, generaal Abdel Fattah al-Burhan, geen visum gegeven om naar New York te reizen en daar de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties (VN) toe te spreken. Dat meldt het Franse persbureau AFP op basis van twee diplomatieke bronnen.
Een van die bronnen noemde de Amerikaanse weigering om een visum af te geven een 'duidelijke schending van de overeenkomst tussen de VN en de Verenigde Staten'. Een andere bron verklaarde dat de Verenigde Staten 'de afgifte van het visum hadden gekoppeld aan de voorwaarde dat Burhan een wapenstilstand van drie maanden zou aanvaarden'.
Het leger van Al-Burhan is sinds april 2023 in een gewelddadig conflict verwikkeld met de paramilitaire Rapid Support Forces (RSF). De generaal zou deze week de Verenigde Naties toespreken.
Volgens het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken vertegenwoordigen noch de Soedanese strijdkrachten, noch de RSF een legitiem, grondwettelijk bestuur voor Soedan. (Belga/Redactie)
De Franse president Emmanuel Macron vroeg zich vandaag tijdens zijn toespraak in de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties af in hoeverre de internationale gemeenschap nog geloofwaardig kan worden geacht ‘als we inactief blijven in Gaza’. Ook stelt de president dat het toenemende door Israëlische kolonisten gepleegde geweld op de Westelijke Jordaanoever ‘het bestaansrecht van de Palestijnen ondermijnt’.
Macron zei daarbij dat ‘sommigen’ van mening zijn dat er vrede is bereikt in Gaza, ‘maar dat heeft geen humanitaire leveranties mogelijk gemaakt’. Dat noemt de president ‘beschamend’.
Zijn Amerikaanse ambtgenoot Donald Trump had eerder in zijn toespraak juist gezegd dat ‘we de oorlog in Gaza hebben beëindigd' en dat ‘talloze levens’ zijn gered. Ook bedankte Trump de VN-Veiligheidsraad voor het goedkeuren van het ‘twintigpuntenplan’ van de president. Dat plan zou de wederopbouw van Gaza mogelijk moeten maken. Echter is daar in de praktijk nog weinig van terechtgekomen. Israël doodt nog dagelijks Palestijnen in Gaza.
Yassin Boutayeb
De secretaris-generaal van de Verenigde Naties, António Guterres, heeft in zijn laatste toespraak tijdens de Algemene Vergadering van de VN gezegd dat het Israëlische beleid op de bezette Westelijke Jordaanoever ‘het schrikbeeld van een etnische zuivering’ oproept. Volgens Guterres is Israël door onder meer het uitbreiden van Israëlische nederzettingen op de Westoever bezig de weg naar vrede ‘plat te walsen’. Ook noemde Guterres de situatie in Gaza ongekend. ‘Dit is verwoesting op een schaal die ik in mijn tijd als secretaris-generaal niet heb gezien.’
‘We kunnen niet toestaan dat de tweestatenoplossing voor onze ogen verdwijnt’, ging Guterres verder. Hij benadrukte daarbij dat alle landen zich aan internationale afspraken moeten houden en noemde specifiek het genocideverdrag. Verschillende landen hebben Israël aangeklaagd bij het Internationaal Gerechtshof, omdat het land dat verdrag zou hebben geschonden door zijn handelen in Gaza en op de Westoever.
Guterres opende met zijn toespraak de Algemene Vergadering. Het was zijn laatste toespraak als VN-chef tijdens een Algemene Vergadering van de VN. Guterres treedt aan het einde van het jaar af. Het is nog niet duidelijk wie hem opvolgt als secretaris-generaal.
ANP/redactie
We houden u hier op de hoogte van de laatste ontwikkelingen tijdens de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in New York.
Source: Volkskrant