Hoewel haar timing ‘bijzonder onhandig’ was, krijgt minister Letschert brede steun uit de Tweede Kamer voor haar besluit om de licentie van Ongehoord Nederland in te trekken. Zorgen zijn er over haar hervorming van de publieke omroep, die ‘gesloten bastions’ zou kunnen opleveren.
is politiek verslaggever van de Volkskrant.
Martin Bosma (PVV): ‘Ik walg van Ongehoord Nederland, het kan me gestolen worden, ze hebben er een bende van gemaakt.’ Annabel Nanninga (JA21): ‘Het is wanbeleid, geklooi, gepruts.’ En eenpitter Mona Keijzer: ‘Het is bagger wat er bij ON verkondigd is.’
Nee: ook de radicaal-rechtse vleugel van de Tweede Kamer kan niet veel enthousiasme meer opbrengen voor Nederlands meestbesproken omroep. Zeker na het uitzenden – en van opvallend positief commentaar voorzien – van een toespraak van Hitler heeft Ongehoord Nederland het verbruid, bleek donderdag in een debat met minister Rianne Letschert van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap over het omroepbestel – ook bij partijen die het bestaan van een omroep met een uiterst rechts geluid in andere omstandigheden zouden toejuichen.
Na de commotie rond het Hitler-fragment drong de NPO er bij de minister op aan de licentie van ON in te trekken. Dat deed ook het Commissariaat voor de Media, dat de gewraakte uitzending ‘het kantelpunt’ noemde. Na deze steuntjes in de rug maakte Letschert op 8 september bekend de licentie van ON in te willen trekken. De procedure daarvoor loopt nog.
Donderdag is het alleen Pepijn van Houwelingen, Kamerlid voor Forum voor Democratie en in 2019 medeoprichter van ON, die zich volmondig aan de zijde van de omroep schaart, al moet zelfs hij erkennen dat er ‘dingen verkeerd zijn gegaan’. Anderen op de uiterst rechtse flank oordelen scherper over de omroep, maar vinden intrekking van de licentie principieel onjuist (zoals PVV’er Bosma) of een wel erg zware straf (Caroline van der Plas van de BBB).
Nanninga (JA21) steunt die stap wel, en verwoordt daarmee het sentiment van een meerderheid in de Tweede Kamer. Wel noemt zij de timing van de minister ‘bijzonder onhandig’. Door de intrekking aan te kondigen in het heetst van de commotie rond de Hitler-video heeft Letschert ‘de deur opengezet voor ON om in de slachtofferrol te kruipen’, vindt Nanninga. ‘Er was grond om eerder in te grijpen.’ Bijvoorbeeld na de twee eerdere sancties die ON waren opgelegd om belangenverstrengeling en ander bestuurlijk geknoei.
Zelf weerspreekt Letschert dat de intrekking een direct gevolg was van de Hitler-video. Hoewel het Commissariaat die dus ‘het kantelpunt’ noemde, en de NPO slechts dagen voordat de commotie ontstond nog hardop had getwijfeld of er ‘voldoende juridische grond’ was voor het verstoten van ON, had de video er volgens Letschert in werkelijkheid niets mee te maken.
Of in de woorden van de minister: het Hitler-fragment is ‘geen grondslag geweest om iets te versnellen of om anders naar deze feiten te kijken’. Wat onderaan de streep telt, is dat ON structureel de regels niet nakwam, de samenwerking met de andere omroepen was ontwricht én er twee eerdere sancties lagen. ‘Dat dat samenvalt (met de ophef rond de Hitler-video, red.) is heel ongelukkig, maar is ook wat het is. Dat is het eerlijke antwoord.’
Het mogelijke verdwijnen van Ongehoord Nederland valt samen met de hervorming van het omroepbestel die Letschert twee weken geleden presenteerde. In die plannen gaan de bestaande omroepen op in vier ‘omroephuizen’. Die vormen samen een gesloten systeem. Voor nieuwe toetreders, zoals in de laatste jaren ON en Omroep Zwart, is dan geen plek meer.
Een breed gedeelde vrees in de Tweede Kamer is dat in dat gesloten systeem geen ruimte is voor nieuwe geluiden uit de samenleving. ‘Hoe voorkomt de minister dat vier sterke omroephuizen uiteindelijk vier gesloten bastions worden?’, wil CDA’er Harmen Krul weten. ‘Ik ben voorstander van toch in en uit kunnen bewegen’, zegt Erik van der Maas (VVD).
Die zorgen deelt de minister niet. Als de omroephuizen niet functioneren of sommige geluiden niet laten horen, kunnen bestuurders straks ‘naar huis worden gestuurd’. ‘Als een universiteit of een ziekenhuis niet functioneert, sluiten we die ook niet. Dan zorgen we dat daar het goede bestuur komt. Dat is wat we geregeld hebben in deze wet.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant