Hij: „We zijn met ingang van dit seizoen ook op YouTube te zien, dus we zijn ook te aanschouwen voor wie dat leuk vindt, verdragen kan, of andere emoties daarbij heeft.” Zij: „We weten niet of het aan te raden is, maar het is een optie in elk geval. Wat voor zomer was het?” Hij: „Ja, waar begin je. Klimaatschade, branden, een soort forever war in het Midden-Oosten.”
Maarten Schinkel en Marike Stellinga begonnen vorige week donderdag na de zomerstop weer met hun wekelijkse economische podcast Zo simpel is het niet, en in de eerste minuten kondigden ze twee keer nieuws aan. Ze hadden net de PrinsjesPodcastprijs gewonnen. En, zoals Schinkel zei: Zo simpel is het niet is sinds 17 september niet alleen te luisteren, maar ook te kijken op YouTube, in een decor met een Monopoly-bord.
Redacteuren van NRC zijn steeds meer als persoon te horen en te zien, en dat is een bredere ontwikkeling in de journalistiek. Met podcasts, sinds eind jaren tien, kregen bijna alle NRC-journalisten een stem. Sinds vorig jaar verschijnen sommige collega’s in NRC-video’s. Nu maken de NRC-podcasts de overstap naar beeld: sinds deze maand Zo simpel is het niet en de wekelijkse wetenschapspodcast Onbehaarde Apen, voor Haagse Zaken liggen plannen klaar. Samen met twee podcasts die vorig jaar al begonnen (Het Uur en Wereldzaken) is dan bijna elke podcast, behalve NRC Vandaag, te bekijken op video.
Dat brengt nieuwe mogelijkheden en nieuw publiek, maar het stelt redacteuren die in podcasts optreden ook voor een vraag. Hoe kom je over als journalist in beeld? En hoeveel wil je daarbij van jezelf laten zien? Collega’s hebben daar uiteenlopende opvattingen over, hoorde ik van een tiental redacteuren en chefs. Voor een aantal is zichtbaarheid een grote verrijking, maar er zijn ook collega’s die het liefst „droog papier” maken. Kunnen zij nog wel op de achtergrond blijven?
Redacteur Marike Stellinga hoort bij de eerste categorie. „Ik dacht wel: mijn hemel, wat beweeg je allemaal aan die tafel”, zegt ze over de uitzending van haar eerste videopodcast. Maar voor Stellinga, die ook een wekelijkse column schrijft en al meer dan vijftien jaar optreedt als economie-expert in talkshows, helpt zichtbaarheid juist in haar journalistieke werk. „Ik ga veel naar congressen. Omdat mensen me kennen, willen ze míj iets vertellen.”
Voor NRC is ook het bereik een argument om podcasts op YouTube (inmiddels een van de grootste podcast-platforms) uit te zenden. NRC-podcasts trekken 25 tot 35 procent meer ‘luisteraars’ via de YouTube-uitzendingen: een nieuwe doelgroep. NRC wil zo ook het vertrouwen in het journalistieke werk vergroten, vertelt adjunct-hoofdredacteur Clara van de Wiel. „In deze tijd van AI-journalistiek willen we laten zien dat ons werk door mensen gedaan wordt.”
Ook op het Nederlands Journalistiek Festival, vorige week in Deventer, ging het over de toegenomen zichtbaarheid van journalisten. Tijdens een presentatie over ‘AI en menselijkheid’ liet nieuwssite Nu.nl het effect zien van een simpele ingreep. Het platform plaatst sinds maart portretfoto’s en functieaanduidingen (‘sportredacteur’) bij berichten. Uit tests bleek: het vertrouwen dat lezers in Nu.nl zeiden te hebben, nam met 10 procent toe. Gebruiksonderzoeker van Nu.nl Arie Bart de Vries, die het onderzoek deed: „In tijden van AI moeten we laten zien dat we echt zijn, dat echte mensen die artikelen tikken.”
NRC toont sinds een jaar auteursfoto’s bij online artikelen, maar nog niet alle redacteuren hebben ze. „Van mij hoeft het niet echt”, zegt buitenlandredacteur Hanna Hosman, die sinds drie jaar bij NRC werkt. Ze snapt, zegt ze, dat NRC de zichtbaarheid van journalisten wil vergroten omwille van het vertrouwen. „Maar ik ben bij de krant gaan werken omdat ik wil schrijven, niet omdat ik een mediafiguur wil zijn.”
Ook over optreden in bewegend beeld aarzelt ze. „Over mijn tekst heb ik controle, over beeld niet. En ik hoef ook niet alles van mezelf te laten zien.” Ook andere collega’s noemden die bezwaren: het risico dat fragmenten een eigen leven gaan leiden. En: dat bronnen en het publiek al bij voorbaat een beeld van je hebben. Clara van de Wiel: „Ik snap collega’s die over auteursfoto’s of video zeggen: dat wil ik niet. En dan hoeft het ook echt niet.”
Anna Korterink, plaatsvervangend chef van de podcastredactie, begrijpt de aarzelingen van collega’s bij podcasts op video ook. „Het gevoel dat je zelfbewuster in zo’n studiogesprek zit, dat het uitmaakt hoe je kijkt.” Ze streeft er daarom naar dat de podcasts ondanks de camera’s hetzelfde blijven: mensen pratend in een studio, met beperkte ingrepen omwille van de montage. „Het moet geen televisie worden.”
Tijdens een forumdiscussie in Deventer vrijdagmiddag met tv- en podcastmakers ging het nog over een ander risico van ‘de zichtbare journalist’. Op tv kan een journalist afwisselend kritische interviewer zijn, presentator, en expert aan de talkshowtafel – die, nou je het toch vraagt, ook wel een mening heeft over de corona-enquête of het vrouwbeeld van Donny Roelvink. In het forum was de algemene opvatting dat redacties en journalisten de „grenzen moeten bewaken” tussen rollen van expert, duider (allebei acceptabel zolang je rol steeds duidelijk is), en publiek persoon met een mening (liever niet).
Kan dat? Ja, zegt Marike Stellinga. „Ik ben me daar altijd van bewust. Ik ben daarom ook een heel saaie talkshowgast: ik geef zelden m’n mening over iets anders.” Dát ze een opvatting uit, op basis van journalistiek onderzoek, daarnaar streeft ze juist. „Maar ik probeer, als ik erover praat, heel duidelijk te zijn over die zoektocht. Ik zeg het ook als ik iets niet weet, of als ik twijfel. En ik bedenk van tevoren wat ik echt wil zeggen.” Klinkt als een prima idee, voor tv, voor podcasts – en het echte leven.
„Momenteel zie ik niet alleen van de NRC maar ook andere media [de oproep] om mijn voorkeuren met betrekking tot diezelfde media door te geven aan Google.” Inderdaad: op nrc.nl staat nu onder elk artikel een blok: „Maak NRC jouw voorkeursbron op Google.” De ombudsman kreeg er twee mailtjes over. De ene lezer vond het „geen prettig idee” om Google van nog meer persoonlijke informatie te voorzien. En de ander wilde weten: Waarom staat er niet bij dat dit reclame is voor Google?
Google voerde eind april de optie in om bepaalde nieuwsmedia voorrang te geven in zoekresultaten. Sindsdien is de oproep op zowat iedere grote nieuwssite van Nederland verschenen. NRC zet sinds 14 september een blok onderaan elk artikel op de site, en binnenkort komt daar nog een knop bovenaan elk online stuk bij. Het valt, inderdaad, nogal op.
De reden: voor alle grote nieuwsmedia neemt het online ‘verkeer’ via Google vrij dramatisch af. In één jaar daalde wereldwijd het aantal kliks op nieuwssites via een Google-zoekopdracht met 33 procent, meldde het Britse Reuters Institute in januari 2026. Gebruikers nemen vaker genoegen met de AI-samenvatting die de zoekmachine opdient en klikken niet meer door. Ook het eigen content-platform Google Discover schotelt lezers minder artikelen uit nieuwsmedia voor, na wijzigingen in het algoritme.
Door gebruikers te vragen voorkeursbronnen in te stellen, proberen nieuwsmedia het tij te keren. Wat de ene lezer opmerkt, klopt: het betekent dat lezers alweer een stukje persoonlijke informatie toevoegen aan hun Google-account. En dat het „reclame” voor Google is, zoals de andere lezer opperde, is ook geen rare conclusie: er staat toch prominent een verwijzing met logo bij elk NRC-artikel. De ombudsman vond het wel ironisch om het blok te zien onder een Commentaar, vorige week, over het vasthouden van gebruikers als het verdienmodel van techbedrijven.
„Je ontkomt er niet aan”, reageert adjunct-hoofdredacteur Clara van de Wiel. „Zoekmachines zijn belangrijk voor ons verkeer.” Wie het blok beu is, kan het overigens wegklikken: dan verdwijnt het van elke webpagina.
De ombudsman opereert onafhankelijk; haar oordeel is persoonlijk en niet dat van de (hoofd)redactie. Kijk hier voor de statuten van de ombudsman. Reacties kunt u mailen naar ombudsman@nrc.nl
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie