is economieredacteur en commentator van de Volkskrant.
Kennis en bewustzijn van de strategie van normalisering zijn niet genoeg – het is de hoogste tijd voor abnormalisering. Juist op rechts.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
In Nederland is, net als in andere landen, rechts-extremisme normaal aan het worden. Daar zit een strategie achter, schrijven de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) en Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) in een deze week verschenen rapport. De groei en verspreiding van het gedachtegoed komen niet uit de lucht vallen.
De veiligheidsdiensten wijzen op de façade die rechts-extremisten optrekken om hun kelder salonfähig te maken. De muffige nazi-rassenleer wordt verpakt in gebazel over een inheemse culturele identiteit die, zo schrijven de diensten, maatschappelijk minder gevoelig ligt.
Hoewel racisme, vreemdelingenhaat, misogynie en witte (mannelijke) superioriteit nog even centraal staan als altijd, weet de moderne rechtsextremist zijn gedachtegoed in deze nieuwe verpakking beter te verkopen. Daardoor duikt dat gedachtegoed steeds vaker op in normale politieke partijen, bij normale demonstraties, in discussies en debatten op heel normale podia.
Als voorbeeld noemen zij het woord ‘remigratie’, dat door rechts-extremisten ‘bewust als eufemisme wordt gebruikt’ voor het uitzetten van mensen met de verkeerde kleur of het verkeerde geloof, ‘omdat termen als deportatie en uitzetting bij veel mensen negatieve associaties oproepen’. Het woord is inmiddels overgenomen door verschillende politieke partijen, mediafiguren en gaat ook in talkshows gewoon over tafel.
Met hun analyse willen de NCTV en de AIVD ‘de kennis en het bewustzijn over de rechts-extremistische strategie van normalisering vergroten, zodat organisaties, instituties en de samenleving de weerbaarheid ertegen kunnen versterken’. Dat is lovenswaardig. Maar deze intentie gaat voorbij aan de actieve rol die deze organisaties en instituties nu al spelen bij de normalisering van extreemrechts.
De geconstateerde strategie kan namelijk alleen slagen als er een ontvangende partij is die daarin meegaat. En dat gebeurt niet alleen uit onwetendheid of naïviteit, zoals de auteurs in dit rapport suggereren. Nee: ook gemakzucht, opportunisme en zelfs latente sympathie kunnen motieven zijn om met die normalisering mee te gaan. De groei van extreemrechts is alleen mogelijk door de medewerking van 'gewoon' rechts, en de podia waarop dat kan acteren.
Kijk bijvoorbeeld naar de manier waarop Tweede Kamerlid Mona Keijzer (1 zetel) bij een talkshow op RTL 4 deze week de dalende homoacceptatie exclusief in de schoenen van moslims wilde schuiven, en daarbij beweerde dat witte mannen het zo zwaar hebben. Twee extreemrechtse stokpaardjes die hier werden verkondigd door een stamgast aan de talkshowtafels. Of neem VVD-leider Dilan Yesilgöz en haar leugen van massale nareis-op-nareis, waar ze nooit op is teruggekomen. Schrikbeelden die bewust worden gebruikt, en bijdragen aan de normalisering van het extremistische gedachtegoed.
Soms, zoals een jaar geleden, normaliseren neonazi’s hun gedachtegoed helemaal niet. Dan brengen ze openlijk de Hitler-groet alvorens het D66-kantoor aan te vallen. Maar dat werd door ‘gewoon’ rechts op eigen initiatief genormaliseerd. VVD’er Eelco Heijnen vond het ‘heftig en onnodig’ van D66-leider Rob Jetten om het geweld ‘gelijk politiek te maken’, en ‘niet de verbinding te zoeken’. Links had het weer gedaan: ook dat is een stokpaardje van extreemrechts.
‘Zowel in de media als in de politiek vond na de rellen discussie plaats over het rechts-extremistische gehalte van het geweld, waarbij sommigen dat niet benoemden of sterk relativeerden’, aldus het rapport. ‘Uitspraken van opiniemakers en politici kunnen van grote invloed zijn op meningen, uitingen en daden van burgers. Het bagatelliseren van rechts-extremistische betrokkenheid bij gewelddadigheden kan bijdragen aan de normalisering van rechts-extremistisch gedachtegoed.’
Kennis en bewustzijn van de strategie van normalisering zijn niet genoeg – het is de hoogste tijd voor abnormalisering. Juist op rechts. Benoem expliciet wat niet door de beugel kan. Neem afstand van extreemrechtse hondenfluitjes. En zoek toenadering tot andere democratische krachten, ook al zijn die van een andere politieke kleur. Dat zou normaal moeten zijn.
Source: Volkskrant