In een dorpje in Afghanistan werden kinderen via een luidspreker opgeroepen om naar buiten te komen. Gelukkig stond de fotograaf al klaar.
is schrijver en kunstjournalist
Eerst de feiten. Deze Afghaanse kinderen zijn op weg naar hun poliovaccinatie: twee druppels in de mond per vaccinatieronde voor ieder kind onder de 5 jaar, tijdens een landelijk uitgerolde deur-tot-deurcampagne die vorig jaar begon.
Afghanistan en Pakistan zijn de enige landen waar polio nog veel voorkomt en zich nog altijd verspreidt. Kort gezegd komt dat in Afghanistan door corona, de politieke onrust sinds de Taliban in 2021 de macht overnamen, en een voortdurend aangewakkerd wantrouwen ten opzichte van artsen en vaccinaties. Volgens de laatste berichten van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) werden in Afghanistan vorige week nog twee nieuwe gevallen van polio gemeld, waardoor het totaal nu op 25 staat.
De rubriek ‘Beeldvormers’ onderzoekt hoe een foto onze kijk op de werkelijkheid beïnvloedt.
Deze foto is genomen in Kajpaz, een kleine gemeente in de provincie Zabul. Vooral hier, in het zuiden van Afghanistan, zijn het wantrouwen en de onrust groot. Artsen en vrijwilligers moeten hun uiterste best doen om ouders te doen geloven dat het poliovaccin hun kinderen beschermt tegen onomkeerbare verlamming.
‘Wanneer we tijdens een vaccinatiecampagne op de deuren kloppen, is de man des huizes vaak niet thuis’, zei een anonieme vrijwilliger vorig jaar tegen persbureau AP. ‘Veel mensen vinden het beledigend dat een vreemdeling langskomt en met een vrouw praat.’ Dat maakt het allemaal ontzettend ingewikkeld.
En dan nu de foto – allemachtig, deze foto. Nooit had ik zo veel over polio in Afghanistan gelezen als dit beeld niet bij mij had aangeklopt en me onmiddellijk had ingepakt. Soms moet je verleid worden, ik schrijf het met enige schaamte, maar dat is precies wat er gebeurde. Klop-klop op de deur, ik deed open en sloeg achterover van de schoonheid.
Die gezichtjes, de kleurenpracht, de combinatie van de verschillende stoffen, de compositie tegen de witte muur! Zelfs de associatie met een modeshow schoot door mijn hoofd. Pas daarna ging ik me verdiepen in wat ik eigenlijk zag. Pas daarna kwamen de feiten waarmee ik dit stuk begon.
Ik zocht contact met de fotograaf, die het beeld maakte in een reeks foto’s voor persbureau AFP. Ik wilde weten hoe de serie tot stand was gekomen en eigenlijk ook of hijzelf, als maker van die ene foto, net zo was getroffen door de schoonheid ervan als ik.
Aanvankelijk reageerde hij snel. Hij mailde meteen dat hij zelf in de provincie Kandahar woont en van daaruit het zuidelijke gedeelte van Afghanistan in beeld brengt. Hij schreef dat hij op die bewuste dag, afgelopen dinsdag, onder meer in Kajpaz was geweest om de vaccinatiecampagne te fotograferen. De kinderen waren naar buiten gekomen nadat vaccinatiemedewerkers hen via luidsprekers hadden opgeroepen.
Over deze specifieke kinderen wist hij niets, schreef hij. Omdat het moeilijk werken is in een land waarvan de leiders (foto)journalisten over het algemeen niet welgevallig zijn, neemt hij zijn foto’s doorgaans haastig. Daarna verlaat de fotograaf, wiens naam overigens gewoon wordt vermeld bij zijn werk in het aanbod van AFP, het gebied zo snel mogelijk. Op de vraag of mailen met buitenlandse pers voor hem een gevaar zou kunnen opleveren, gaf hij geen antwoord meer, vandaar dat ik het hierbij laat en hem niet citeer.
Indirect heb ik nu wel antwoord op mijn vraag, al zijn het dan geen vaststaande feiten. Dit is wat ik denk: deze fotograaf is, ondanks zijn haastige werkwijze, zo goed dat hij in een flits zag hoe krachtig en prachtig dit beeld van deze kinderen tegen de witte muur was, en direct de foto nam. Hij weet hoe het werkt: dat je als fotograaf de rest van de wereld soms moet verleiden met mooie beelden om een belangrijk onderwerp onder de aandacht te brengen. Klop-klop, kijk ’s. Hier is Afghanistan.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant