Uit het hele verrassingspakket aan sociaal-economische maatregelen dat zijn weg vond naar het coalitieakkoord van D66, CDA en VVD, was alleen de verkorting van de WW-duur overgebleven als een idee dat misschien de moeite van het overdenken waard was.
Maar deze week verscheen de evaluatie van de WW-plannen door het Centraal Planbureau (CPB), opgesteld op verzoek van minister van Sociale Zaken Hans Vijlbrief (D66). En deze doorrekening is voor de goede verstaander tamelijk vernietigend.
Verrassingspakket? Ja, de coalitie nam een viertal bezuinigingsplannen op in het coalitieakkoord dat pardoes uit de lucht kwam vallen. De AOW-leeftijd sneller verhogen? In strijd met het breedgedragen pensioenakkoord. Reeds afgeschoten en ingetrokken.
Over onze columns
Frank Kalshoven is econoom en publicist. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen. Reageren? E-mail: frank@frankkalshoven.nl
Het maximumdagloon in de sociale zekerheid verlagen? Afgeschoten, ook door de eigen coalitiepartijen. Fors bezuinigen op de arbeidsongeschiktheidsuitkeringen? Dat het anders moet met de WIA, daar is zelfs Pro het mee eens, maar om dat goed te doen moet er misschien zelfs geld bij.
Bleef over: de WW.
Het CPB richt zich in zijn doorrekening van het coalitieplan op de harde arbeidsmarkteffecten. Het maakt een cijfermatige vergelijking tussen de huidige werkloosheidsverzekering en de vormgeving die Vijlbrief voor zich ziet. De coalitie wil de maximale uitkeringsduur verkorten van twee naar één jaar. De WW-uitkering in de eerste twee maanden zou omhoog gaan van 75 naar 80 procent van het laatstverdiende loon.
Natuurlijk schrijft het CPB netjes op dat door een duurverkorting ‘de financiële druk toeneemt om sneller een baan te aanvaarden’. Dat is in deze plannen het werkzame bestanddeel. Maar het economisch effect ervan is zeer gering. De toename van de structurele werkgelegenheid ‘komt overeen met ongeveer achtduizend voltijdbanen’. En dit is dan ook nog eens het maximaal haalbare, want het CPB houdt in zijn som geen rekening met mogelijke reparatie-afspraken in cao’s die de financiële prikkel (deels) teniet kunnen doen.
Hoe dat effect zo klein kan zijn? De werkloosheid in Nederland behoort tot de laagste in Europa: in totaal ontvingen eind augustus slechts 195 duizend mensen een WW-uitkering, volgens uitvoeringsorganisatie UWV. Maandelijks zijn er tienduizenden nieuwe uitkeringen en worden er ook tienduizenden beëindigd. WW-uitkeringen die langer lopen dan twaalf maanden? Dat zijn er minder dan dertigduizend, meest verstrekt aan 55-plussers.
De kortere WW is wel gunstig voor de schatkist: het levert zo’n 1,3 miljard euro op, berekent het CPB. Een klein deel hiervan is een besparing omdat langdurig werklozen eerder werk vinden en dus arbeidsinkomen ontvangen. Zij gaan er dus mogelijk in inkomen op vooruit. Maar het grootste deel van de schatkistbesparing is domweg inkomensverlies voor de huishoudens van langdurig werklozen. Geen WW-uitkering meer? Dan is er misschien een partner met inkomen. Of een huishouden belandt in de bijstand.
De lagere inkomensbescherming van werknemers, schrijft het CPB, ‘vergroot het risico op een snelle inkomensterugval en verschuift het risico naar de bijstand en naar het individu’. Wat je dan krijgt? Meer betalingsproblemen en schulden. Een hoger armoederisico. Meer inkomensongelijkheid. Dat zijn van die dingen die je later op andere posten op je begroting gaat terugvinden.
Dus? Ieder moet zijn eigen afweging maken van voor- en nadelen van de WW-duurverkorting. Maar ik zou denken dat het sop de kool niet waard is.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant