De paus bezoekt dit weekend bedevaartsoord Lourdes, waar hij honderdduizenden gelovigen toespreekt. In Frankrijk neemt het aantal jonge katholieken opvallend toe. ‘Het is geen toeval dat Maria juist hier zo vaak verscheen.’
is correspondent Frankrijk van de Volkskrant. Ze doet verslag vanuit bedevaartsoord Lourdes.
Alsof het een popster betreft: binnen een uur waren de 80 duizend kaartjes voor de avonddienst met paus Leo XIV uitverkocht. En dat alleen voor jongeren. In het Stade de France, even buiten Parijs in de voorstad Saint-Denis, ging hij vrijdagavond voor in een speciale dienst voor 17- tot 35-jarigen.
Terwijl de katholieke kerk in Frankrijk al decennialang aan invloed inboet en het aantal Franse katholieken in totaal blijft slinken, groeit het aantal jonge katholieken. Van alle nieuwe bekeerlingen is 80 procent jonger dan 40 jaar, zo onderzocht de Franse bisschoppenconferentie. De trend is overal terug te zien: van het platteland tot in de grote steden, en in alle lagen van de samenleving.
In het Zuid-Franse bedevaartsoord Lourdes, waar de paus dit weekend arriveert, ervaren jonge katholieken hoe het geloof richting geeft. In zorgcentrum Accueil Notre-Dame, recht tegenover de grot waar Maria meermaals zou zijn verschenen, rent Tanguy (15) af en aan van de keuken naar de eettafel om een groep senioren van stokbrood te voorzien. Hij is op ‘spirituele reis’ naar Lourdes met zijn klasgenoten van de katholieke school in Châteauneuf-de-Galaure, een dorp in de Drôme.
Dienstbaar zijn is daarbij belangrijk: de jongeren begeleiden een groep ouderen op hun pelgrimstocht naar Lourdes. Ze serveren ontbijt – zorgvuldig wordt met vier man sterk een kop koffie uit de automaat getoverd – en vergezellen de pelgrims in speciale wagens naar de mis.
In Lourdes, een klein dorp in de Pyreneeën, ervaren de jongeren Frankrijks speciale band met God. ‘Het is geen toeval dat Maria juist hier zo vaak verscheen’, zegt Tanguy. ‘Ze houdt van Frankrijk en heeft het beste met het land voor’, beaamt zijn klasgenoot Gabriel (16).
Het geloof helpt ze de juiste keuzes te maken. Dat is hard nodig, merken de jongeren. Ze zien naar eigen zeggen hoeveel mensen verslaafd zijn aan hun telefoon, aan porno, en op zoek zijn naar richting in hun leven. ‘Dit jaar hadden we een record aan nieuwe bekeerlingen in onze parochie’, zegt Tanguy.
Dat het katholieke geloof juist op jongeren zo’n aantrekkingskracht uitoefent, heeft volgens historicus Charles Mercier alles te maken met de zoektocht naar zingeving die past bij die levensfase, en bij deze tijd die voor velen angstig voelt. ‘En de kerk verliest aan invloed als het gaat om het bepalen van de normen en van wetgeving. Daardoor boezemt het katholicisme ook minder angst in.’
Mercier doet onderzoek naar de link tussen jongeren, religie en globalisering. ‘Migranten, of ze nou katholiek of moslim zijn, zorgen in de multiculturele voorsteden voor een nieuwe interesse in religie. En in veel parochies in de regio Parijs zorgen katholieke jongeren uit Azië, Afrika en de Franse overzeese gebieden voor een nieuwe dynamiek.’
Lourdes is wat dat betreft een buitencategorie; de meeste jongeren die je hier ziet, zijn er omwille van oudere, hulpbehoevende gelovigen. Het bedevaartsoord heeft een speciale plek in het hart van veel katholieken. In 1858 zou Maria hier achttien keer zijn verschenen aan de 14-jarige molenaarsdochter Bernadette Soubirous bij de grot van Massabielle.
Miljoenen mensen komen hier jaarlijks naartoe om te bidden voor troost en genezing, en om jerrycans te vullen met het water uit de bron die Bernadette op Maria’s aanwijzing zou hebben ontdekt. Elke avond van april tot en met oktober lopen gelovigen met brandende kaarsen in een avondprocessie van grot naar kerk, in navolging van Bernadette die volgens de overlevering met een kaars naar de grot kwam.
Zondagavond loopt de paus hier voorop, als afsluiting van zijn tweedaagse bezoek aan Lourdes. Het is het eerste officiële staatsbezoek in achttien jaar, en Fransen staan te springen. Om in Lourdes het gebed, de openluchtmis of de fakkeltocht met de paus mee te maken, raadde de organisatie liefhebbers aan zich op voorhand in te schrijven. Dat was aanvankelijk niet verplicht, maar de belangstelling bleek zo groot dat de inschrijving al gauw sloot. Alleen bezoekers met een (gratis) kaartje kunnen de ontmoetingen met de paus bijwonen, 150 duizend mensen per keer.
Hoewel president Emmanuel Macron een groots onthaal had voorzien, koos de paus voor een relatief sober bezoek. Voor de privérondleiding en ontmoeting met de restaurateurs van de Notre-Dame in Parijs bedankte hij, evenals voor de bekroning met een Légion d’Honneur, de belangrijkste Franse onderscheiding. De Franse president zal bij geen van de misdiensten aanwezig zijn; paus Leo XIV wil de nadruk leggen op de religieuze betekenis van het bezoek.
Misschien past daar de relatieve soberheid bij die Lourdes enkele dagen voor de komst van de paus uitstraalt. Voor de gelegenheid zijn op weg naar het heiligdom talloze dixi’s geplaatst. De rijen winkeltjes liggen zoals gebruikelijk vol Maria-parafernalia; van waterkannen en handwaaiers tot kaarsen in alle maten, zowel van Italiaanse als Chinese makelij. Maar de paus moet het doen met hier en daar een banner.
De jongens van de middelbare school in Châteauneuf-de-Galaure zullen tijdens het bezoek van de paus alweer terug zijn in de Drôme. Maar, zo zeggen ze stralend, zij hadden het geluk de ‘nieuwe’ paus vorig jaar al te ontmoeten tijdens hun schoolreis naar Rome – inclusief selfie.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant