De Duitse minister van Buitenlandse Zaken Johann Wadephul heeft zaterdag zijn Russische ambtsgenoot Sergej Lavrov gewaarschuwd dat Rusland moet ophouden met escaleren. De ministers spraken elkaar in de wandelgangen van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties (VN) in New York.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Eerder was hij correspondent in Oost-Europa en Zuidoost-Azië.
Het was de eerste ontmoeting van topdiplomaten uit de twee landen sinds de Russische invasie in Oekraïne, begin 2022. De betrekkingen waren sinds de invasie bevroren. Ze verslechterden dit jaar verder door de ontdekking van een met explosieven geladen drone op het Duitse vliegveld Leipzig/Halle, begin augustus. Duitsland beticht Rusland van het incident, en volgens Wadephul heeft hij Lavrov gewaarschuwd tegen ‘verdere escalatie’.
De Duitse minister sprak van een ‘intens gesprek’ met Lavrov. Tegen omroep ZDF zei hij dat hij Lavrov ‘een laatste kans’ had geboden te ‘de-escaleren’. ‘Ik heb hem een duidelijke waarschuwing gegeven. Ik heb hem gewaarschuwd niet op dezelfde weg door te gaan’, zei Wadephul tegen ZDF.
Hij zou Lavrov daarna dreigend hebben gezegd: ‘We kunnen onszelf verdedigen. We kunnen terugvechten, en dat zullen we ook doen.’ Wadephul voegde daaraan toe dat zijn waarschuwing kennelijk ‘aan dovemansoren’ was gericht.
Lavrovs commentaar wees ook in die richting. De Russische minister schamperde dat hij van zijn Duitse collega niets had gehoord wat niet al was gezegd in officiële bekendmakingen van Berlijn. CNN citeert Lavrov: ‘Ik zei hem (Wadephul) eerlijk... Je zou net zo goed hebben kunnen bellen om te zeggen: ‘Lees mijn verklaring’.’
Van Russische kant werd na afloop nauwelijks iets gezegd over de inhoud van het gesprek. Volgens The Guardian fulmineerde Lavrov wel over het feit dat Duitsland een van de hoofdsponsors is van Oekraïne, en dat het zelf weer een militaire grootmacht wil worden in Europa: ‘Weet Berlijn dan niet meer waar dat toe kan leiden?’ En: ‘Hebben ze dan niets geleerd van de Tweede Wereldoorlog?’
Het onaangekondigde gesprek tussen de twee hoge vertegenwoordigers van Rusland en een Europese Navo-lidstaat lag uiterst gevoelig bij de bondgenoten van Duitsland. Vooral de Baltische staten en Polen zijn een tegenstander van dit soort bilaterale besprekingen. Wadephul was voorstander van een gesprek om niet ‘de hele communicatie over te laten aan de Amerikanen’, zei hij volgens The Financial Times, daartoe aangezet door ‘meerdere collega’s’ uit andere landen.
Wadephul gaf na afloop via persbureau Reuters een boodschap aan de bondgenoten, waarin hij uitlegde dat hij de gelegenheid van de VN-vergadering had gebruikt om te praten, onder meer over een onmiddellijk staakt-het-vuren, over afspraken over graanexporten via de Zwarte Zee en over energie-infrastructuur.
Volgens door CNN anoniem aangehaalde ambtenaren die bij het gesprek aanwezig waren, hebben de ministers ook gediscussieerd over de oorlog in Oekraïne. Wadephul zei Duitslands onvoorwaardelijke steun aan Oekraïne te hebben benadrukt, en Lavrov te hebben opgeroepen ‘zich voor te bereiden op onderhandelingen’.
Enige overeenstemming werd niet bereikt. Zelfs over de vraag wie nu eigenlijk wie had uitgenodigd, bestond achteraf onenigheid: volgens de Russische woordvoerder van Buitenlandse Zaken, Maria Zacharova, was het Wadephul geweest die had gevraagd Lavrov te mogen spreken. Wadephul zelf zei tegen ZDF echter dat het omgekeerd was: hij had ingestemd met een gesprek nadat Lavrov ‘via tussenpersonen’ had laten weten daar wel voor te voelen.
De twee ministers beëindigden het gesprek na een halfuur met een handdruk.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant