Noord-Ierland Inwoners van een katholieke wijk in het Noord-Ierse Portadown willen – ondanks toestemming van de rechter – een mars van protestantse loyalisten door hun straat blokkeren. De premier van Noord-Ierland zegt dat het toestaan van de mars „vraagtekens zet” bij de Goede Vrijdagakkoorden.
Bewoners blokkeren Garvaghy Road, een katholieke buurt in het overwegend protestantse Noord-Ierse stadje Portadown. Voor het eerst in bijna dertig jaar zou daar zondag een mars van loyalistische protestanten plaatsvinden.
In de Noord-Ierse plaats Portadown lopen de spanningen zondag hoog op, doordat een omstreden optocht van pro-Britse protestanten voor het eerst in 28 jaar weer door een katholieke wijk mag lopen. Katholieke inwoners van de overwegend protestantse plaats willen de zogenoemde Oranjemars blokkeren, en politici van de twee belangrijkste Noord-Ierse partijen beschuldigen elkaar ervan onrust te zaaien. De politie is in groten getale aanwezig.
De Oranjemarsen heten zo omdat ze de overwinning herdenken van de Nederlandse protestantse stadhouder Willem III – destijds tevens koning van Engeland, Schotland en Ierland – op de afgezette katholieke koning James II, bij de Slag bij de Boyne in 1690.
Tijdens de hoogtijdagen van The Troubles, het politieke geweld in Noord-Ierland tussen pro-Britse loyalisten en katholieke voorstanders van een verenigd Ierland, liep de Oranjemars door Portadown regelmatig uit op hevig geweld.
Sinds 1998 wordt de Drumcree March, naar de kerk waar de mars begint, daarom verboden om door de katholieke wijk te trekken. In dat jaar maakten de Goede Vrijdagakkoorden een einde aan het decennia durende politieke geweld.
Sindsdien werden aanvragen om door de katholieke Garvaghy Road te marcheren afgewezen, maar dit jaar maakte de Parade Commissie, die over de aanvragen oordeelt, daarbij een procedurefout. In de nacht van zaterdag op zondag vernietigde een rechter de laatste bezwaren, en mocht de mars onder strenge voorwaarden zijn omstreden route volgen. Er mochten slechts 35 ‘Oranjemannen’ meedoen, zonder fanfare, en de mars mocht maar anderhalf uur duren.
In de hoop de spanningen te verminderen zou de mars bovendien al om 8 uur ’s ochtends plaatselijke tijd beginnen. Maar de Oranjemannen die toen klaarstonden aan het begin van de route bij de Drumcree-kerk werden tegengehouden door de politie, omdat honderden bewoners van de katholieke wijk gearmd Garvaghy Road blokkeren.
De Drumcree-kerk in Portadown is het beginpunt van de omstreden Oranjemars door het Noord-Ierse stadje.
Zondagmiddag duurde de blokkade nog altijd voort en is in de stromende regen van Portadown een patstelling ontstaan. De Britse minister voor Noord-Ierland, Chris Bryant, staat onder druk om de mars alsnog te verbieden, maar zegt dat alleen te kunnen doen op verzoek van de plaatselijke politie. Zo’n verzoek had Bryant, die het congres van de Labour-partij in Liverpool vanwege de situatie voortijdig verliet, zondag nog niet bereikt.
Wel stuurde de politie zondagmiddag onderhandelaars naar de protesterende katholieke bewoners in de hoop de impasse te doorbreken.
De Ierse regering maakt zich „ernstige zorgen over de situatie” en verwijst in een verklaring naar de „vooruitgang en verzoening” die is geboekt sinds de Goede Vrijdagakkoorden. „Onze grootste zorg is voorkomen dat spanningen uit het verleden terugkeren.”
Dat lijkt voorlopig niet te lukken. De premier van Noord-Ierland, Michelle O’Neill, prominent lid van de katholieke en nationalistische partij Sinn Féin, is samen met partijgenoten aanwezig op Garvaghy Road. Ze noemt de geplande mars een „schande” en zegt dat de situatie „vraagtekens zet” bij de Goede Vrijdagakkoorden. „Duistere machten proberen een verenigd Ierland te stoppen, maar daar zullen ze niet in slagen”, zei zij in een toespraak tegen de menigte.
Unionistische politci noemen het ondertussen schandalig dat Sinn Feín-politci de mars willen stoppen. „De rechtsstaat kan niet alleen gelden wanneer de uitkomst Sinn Féin welgevallig is”, zei Gavin Robinson, partijleider van de Democratic Unionist Party. Ook de Britse premier Andy Burnham roert zich. „Ik weet dat het een gespannen situatie is en roep op tot kalmte aan beide kanten.”
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie