Hij maakte zich hard voor de vervolging van koningin Máxima’s vader, maar streed ook voor Kick Out Zwarte Piet en de Marokkaanse gedupeerden van Geert Wilders. Na een indrukwekkende carrière als hoogleraar internationaal strafrecht en advocaat is Göran Sluiter overleden.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Hij wilde aanvankelijk het podium op als basgitarist. ‘Hoewel ik er niet erg actief of succesvol in was, gold het ook als de manier om leuke meisjes te ontmoeten. Gezien worden. Dat vond ik toen heel belangrijk: iets bewijzen, presteren’, zei Göran Sluiter in augustus in een afscheidsinterview in Trouw.
Als hoogleraar strafrecht lukte het hem zeker om gezien te worden. Geregeld gaf Sluiter duiding in de media, bijvoorbeeld wanneer hij optrad als advocaat in spraakmakende rechtszaken. Ook liet hij zijn licht schijnen over internationale juridische vraagstukken, onder meer in de Volkskrant.
Zich bewijzen deed hij tot op het laatste moment. Sluiters laatste publicatie verscheen medio april in het Nederlands Juristenblad. Hij schreef over de Amerikaanse aanvallen op Iran en de Venezolaanse oud-president Nicolás Maduro. Zulke invallen, betoogde Sluiter, kunnen ook juridische consequenties hebben voor Nederland, als zou blijken dat Nederlandse bedrijven goederen of inlichtingen aan Washington hebben geleverd.
Ten tijde van publicatie was Sluiter al vijf jaar ziek. Op 21 september overleed hij aan de gevolgen van endeldarmkanker.
Voor de hoogleraar internationaal strafrecht leed het geen twijfel dat de aanvallen van de VS en Israël op Iran een schending van het VN-Handvest vormden. De beschouwing weerspiegelt wie hij als mens en jurist was, zegt mensenrechtenadvocaat en hoogleraar Liesbeth Zegveld, die jarenlang met Sluiter samenwerkte. ‘Wetenschappers spreken zich vanuit hun gepercipieerde neutraliteit niet graag uit, maar Göran liet dat achter zich. Hij was niet bang om iets te vinden, hij koos voor zijn principes.’
Göran Sluiter (1970) werd geboren in Kampen en groeide daar ook op. Hij werd opgevoed met ‘liefdevolle ouders’, als jongste van twee kinderen. Maar de ‘strenge, bekrompen’ omgeving, vertelde hij aan Trouw, maakte van hem een recalcitrant kind.
Begin jaren negentig begon Sluiter aan een studie rechten aan de Universiteit Maastricht. Een studiereis naar het net opgerichte Joegoslavië-tribunaal duwde hem definitief in de richting van het internationaal recht.
‘Hij wilde bijdragen aan een beter internationaal strafrecht, niet als doel op zichzelf; maar om daarmee werkelijk gerechtigheid te bereiken voor slachtoffers van internationale misdrijven’, staat in het in memoriam dat op de website verscheen van zijn voormalige werkgever, de Universiteit van Amsterdam. Zijn vrouw ontmoette hij eind jaren negentig op vakantie in Shanghai. Ze kregen twee dochters.
In 2002 promoveerde Sluiter. Zegveld leerde hem in die tijd kennen als een ietwat stugge man die zich doorgaans beheerst opstelde. Samen trokken de juristen in 2011 op in de aangifte tegen Jorge Zorreguieta, de vader van koningin Máxima. Zij vonden dat Nederland de Argentijn zou moeten vervolgen voor betrokkenheid bij misdrijven die waren gepleegd tijdens de militaire dictatuur in het Zuid-Amerikaanse land. Tot een vervolging kwam het uiteindelijk niet. Zorreguieta overleed voordat een proces kon beginnen.
‘In zo’n zaak kijk je naar de kans dat je het Openbaar Ministerie aan je zijde krijgt, de kansen op aanhouding en vergelijkbare zaken. Als je dat allemaal objectief beschouwt, hadden we het moeten redden. Maar publiekelijk was het gevoel: we hebben het over nogal iemand’, aldus Zegveld. ‘Ik weet nog goed dat Göran zei: dit kan gewoon en we gaan het gewoon doen.’
Die instelling tekende volgens Zegveld hoe Sluiter in zijn vak stond: volledig doordrongen van het belang van de internationale rechtspraak. ‘Het is een ingewikkeld terrein, waar onmacht en politiek opportunisme hoogtij vieren. Maar Göran was streng in de leer: als het recht A zegt, pakken we door op A.’
In 2004 begon Sluiter aan de Universiteit van Amsterdam met doceren, twee jaar later werd hij benoemd tot hoogleraar. Gedurende twintig jaar stond hij twintig promovendi bij en zette hij een internationaal masterprogramma op.
Ook op nationaal rechtsgebied liet Sluiter zich gelden. Zo stond hij twaalf Marokkaanse benadeelden bij die excuses van Geert Wilders eisten, na diens ‘minder Marokkanen’-uitspraak. Daarover zei hij later in Trouw: ‘Ik wil de slachtoffers een gezicht geven. Laten zien wat het betekent als je als minderwaardig wordt gezien en je het gevoel krijgt: ik ben een last voor dit land.’
In 2018 trad Sluiter op als raadsman van Kick Out Zwarte Piet in de zaak tegen de ‘blokkeerfriezen’. Het werd een mediastrijd van vooraanstaande juristen: de voorvrouw van de groep, Jenny Douwes, nam advocaat Wim Anker in de arm.
Tijdens een felbekritiseerde aflevering van RTL Late Night waren het Douwes en haar raadsman die in eerste instantie aan de talkshowtafel mochten plaatsnemen. KOZP-voorman Jerry Afriyie en Sluiter werden naar de eerste publieksrij gedirigeerd, op verzoek van de Friezin.
Afriyie zegt over die beruchte uitzending: ‘Göran werd met al zijn kennis en kunde geen woord gegund.’ Hij liet zich er niet door van de wijs brengen, aldus Afriyie die zich Sluiter herinnert als een stille kracht. ‘Hij was betrokken, humaan en meer zoekend naar rechtvaardigheid dan naar de spotlights. Dat Göran er niet meer is, is een groot gemis.’
Naast de zaak tegen Zorreguieta was Sluiter betrokken bij meer grote, internationale zaken. Zo trad hij op in het proces tegen door Nederland opgepakte Somalische piraten. De Nederlandse marine hield de verdachten op internationale wateren aan, waarna ze in Nederland werden berecht voor zeeroof - een voor Nederland unieke zaak.
Ook nam Sluiter zitting in het verdedigingsteam bij het Cambodja-tribunaal. Met twee andere juristen leidde hij het verdedigingsteam van Ao An, die werd verdacht van misdrijven tegen de menselijkheid en genocide tijdens het Rode Khmer-bewind.
Daarnaast wist Sluiter de uitlevering van Rwandese genocideverdachten tegen te houden. Omdat Rwanda geen rechtsstaat is, zo betoogde Sluiter, zouden verdachten in Nederland moeten worden berecht. In alle zaken probeerde hij het internationaal recht ‘te beschermen tegen politiek opportunisme’, zo memoreerde de UvA.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant