Zestig jaar na het historische oprichtingscongres van D66 in de RAI kwam de partij zondag in dezelfde Amsterdamse evenementenhal bijeen voor het jubileumcongres. De toespraak van partijleider en premier Rob Jetten werd kortstondig verstoord door Gaza-demonstranten.
is politiek verslaggever van de Volkskrant.
‘Mijn leven is iets veranderd, zoals jullie net al zagen’, zei Jetten na de hervatting van zijn toespraak. Kort daarvoor stond een aantal mensen in de zaal op voor een stil protest om aandacht te vragen voor het genocidale geweld van Israël in de Palestijnse gebieden. Jetten probeerde de situatie te de-escaleren met begrip voor de zorgen. ‘Ik zie dat jullie aandacht vragen voor de situatie in Gaza en dat snap ik heel goed, want de beelden die we elke dag zien, laten niemand in deze zaal koud.’
Hij herinnerde eraan dat zijn kabinet onder meer de hulp aan de Palestijnen en de VN-hulporganisatie UNRWA heeft hersteld en sancties heeft ingesteld tegen illegale Israëlische nederzettingen. Maar toen de demonstranten van een stil protest overschakelden op het gooien van voorwerpen waar alarmgeluiden uitkomen, moest de beveiliging van de premier ingrijpen en hem van het podium begeleiden.
‘Dit hoort er ook bij’, zei hij over het incident. ‘Zeker in ons land, met vrijheid van meningsuiting en het recht op demonstreren.’
Niet alleen voor D66-leider Jetten is er veel veranderd, ook voor de partij die zestig jaar geleden werd opgericht. Om een eind te maken aan de macht van de christelijke partijen die decennialang een spilfunctie bekleedden en konden bepalen of het landsbestuur over links, dan wel over rechts zou worden ingericht. De partij werd opgericht om met een revolutionaire agenda van democratische vernieuwingen, zoals een gekozen premier en gekozen burgemeester, de politiek dichter bij de kiezer te brengen.
Van de democratische kroonjuwelen is zestig jaar later weinig over en nu is het D66 die de spilfunctie, zij het met veel minder zetels en ook met veel minder macht dan de confessionele partijen destijds, gewillig overneemt. ‘Hadden zij (de oprichters, red.) gedacht dat D66 zestig jaar later richting zou geven aan het landsbestuur?’, sprak Jetten zondag met enige trots tegenover een drukbezocht congres.
Welke richting de D66-premier voor zijn minderheidskabinet in gedachten heeft, zal de komende weken blijken als hij tot afspraken met de oppositie komt over steun voor de rijksbegroting. Jetten is in gesprek met progressieve partijen als Pro en Volt en met de conservatieve SGP en het radicaal-rechtse JA21.
Ideologische keuzes lijken bij D66 ondergeschikt aan het resultaat. ‘Dit is het tijdperk van samenwerken, niet van links tegenover rechts’, zei de premier. ‘Van de optimisten tegenover de pessimisten.’
Jetten herinnerde er in zijn toespraak aan dat zijn kabinet pas in februari is begonnen, maar naar zijn inzicht veel voor elkaar heeft gekregen. Hij verwees naar het stikstofplan van landbouwminister en partijgenoot Jaimi van Essen, dat nog wel door de Tweede Kamer moet worden behandeld, en naar de prognose dat dit jaar zo’n 100 duizend woningen worden gebouwd. ‘Als we dit al in een paar maanden voor elkaar kunnen krijgen, stel je dan voor wat er nog meer mogelijk is de jaren die nog gaan komen, wat er gebeurt als wij met onze golf van optimisme Nederland overspoelen.’
Van zijn congres kreeg hij een aantal ideologische signalen mee. De leden stemden onder meer massaal voor een nieuw kinderpardon en riepen de premier op alles in het werk te stellen om de klimaatdoelen van 2030 te halen.
Luister ook naar onze politieke podcast ‘De Kamer van Klok’:
Source: Volkskrant