In de Noord-Ierse stad Portadown hebben demonstranten een controversiële mars van protestantse Oranjemannen door een katholieke wijk tot stilstand gebracht. Al de hele zondag staan beide kampen lijnrecht tegenover elkaar. Het zorgt ook voor spanningen in de kwetsbare coalitieregering.
is correspondent Groot-Brittannië van de Volkskrant.
Enkele tientallen leden van de Orange Order waren zondagochtend vanuit Drumcree Church, net ten noorden van de stad, richting het centrum vertrokken. Kort na de start van de parade stuitten de Oranjemannen, met hun trommelende en dwarsfluit spelende bands, op demonstranten die de Garvaghy Road blokkeerden. Op deze doorgangsweg door een katholieke wijk hebben Oranjemarsen in het verleden tot dodelijke rellen geleid. Het werd zo erg dat er in 1998 een verbod kwam op deze tocht.
Dat verbod werd vrijdag onder voorwaarden opgeheven door de Parades Commission, een commissie die Oranjemarsen beoordeelt. Deze jaarlijkse optochten worden georganiseerd door de Oranjeorde, een protestantse en pro-Britse broederschap. Deze marsen vinden plaats tijdens het ‘marcheerseizoen’ in de zomermaanden, met 12 juli als hoogtepunt. Door te marcheren herdenken zij de Slag aan de Boyne uit 1690, toen Willem III van Oranje, alias King Billy, de katholieke Engelse koning Jacobus II versloeg en verjoeg.
Het paradecomité bepaalde dat 35 Oranjemannen mochten marcheren, wat op stille wijze diende te gebeuren bij het passeren van een katholieke wijk. Reeds twee dagen na het besluit greep de Portadown District Loyal Orange Lodge No. 1 zijn kans. Het katholieke, nationalistische deel van de Noord-Ierse bevolking ervaart deze triomfantelijke parades als een provocatie, vandaar het protest. Onder meer de eerste minister van Noord-Ierland, Sinn Féin-leider Michelle O’Neill, had zich bij de blokkade gevoegd.
O’Neill kreeg kritiek van de Britse minister voor Noord-Ierse Zaken, Chris Bryant, die het partijcongres in Liverpool tijdelijk had verlaten voor een spoedbezoek aan Belfast. De sociaal-democraat beweerde dat een gekozen politicus niet zou moeten meedoen aan een onwettig protest. Hij riep op tot een vreedzame oplossing voor de patstelling op Garvaghy Road. De leider van de protestantse en pro-Britse Democratic Unionist Party (DUP) zei tegenover de Noord-Ierse pers dat de Oranjeorde weken kan wachten om verder te marcheren.
De politieke situatie draagt bij aan de spanningen rond Garvaghy Road. Zowel Sinn Féin als de DUP, de partijen die een coalitie vormen, staan slecht in de peilingen. In de aanloop naar de verkiezingen dit voorjaar zien deze partijen zich genoodzaakt zich te profileren. De impasse toont aan hoe makkelijk oude wonden opengaan in Noord-Ierland. In 1998 leidde de uit de hand gelopen mars in Portadown tot onrust in heel Noord-Ierland. In Ballymoney kwamen drie katholieke broertjes om nadat hun ouderlijke woning in brand was gestoken.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant