Elke maand tipt Volkskrant magazine een culturele bestemming die duurzaam bereikbaar is en nog niet is platgelopen. Ditmaal: dwalen door de Deense geboortestad van ’s werelds beroemdste sprookjesschrijver.
is reisjournalist voor de Volkskrant.
Er was eens, lang geleden, een schilderachtig stadje met slingerende kasseienstraatjes en kleine houten huisjes. Hier woonden een schoenmaker en zijn wasvrouw. Zij kregen een zoontje dat opgroeide van een verlegen buitenbeentje tot de beroemdste schrijver van het land – van een lelijk eendje tot een prachtige zwaan. Hij schreef klassieke sprookjes als De kleine zeemeermin, De prinses op de erwt en De nieuwe kleren van de keizer. Hans Christian Andersen is al anderhalve eeuw dood, maar leeft voort op talloze plekken in zijn geboortestad Odense. Hier zijn de twaalf leukste plekken – plus als bonustip een sprookjeskasteel.
Hans Christian Andersen werd geboren op 2 april 1805 in Odense en groeide op in een klein geel vakwerkhuisje. Vader Hans had hier zijn schoenmakersatelier, moeder Anne Marie werkte als wasvrouw bij de wasplaats aan de rivier. Het is nu een huismuseum.
• H.C. Andersens Barndomshjem, Munkemøllestræde 3-5, dinsdag-zondag 11.00-16.00 uur, hcandersenshus.dk
Het metershoge bronzen standbeeld van Hans Christian Andersen staat al sinds 1888 in Odense. In 1949 werd het verplaatst naar de Sprookjestuin, die ook aan de schrijver is opgedragen. Verspreid over de stad verbeelden vijftien monumenten sprookjes als De kleine zeemeermin, De standvastige tinnen soldaat en Duimelijntje.
• Eventyrhaven, altijd open, gratis entree
Naast de Sprookjestuin staat de middeleeuwse Dom van Odense, alias de Sint-Knoetkerk, waar Hans Christian Andersens ouders trouwden, drie maanden voor zijn geboorte. Vader Hans overleed op 33-jarige leeftijd en werd hier begraven. Drie maanden later ontving Hans Christian Andersen in deze kathedraal zijn vormsel.
• Sankt Knuds Kirke, Klosterbakken 2, dagelijks 10.00-16.00 uur, odense-domkirke.dk
In hetzelfde stadhuis waar zijn grootmoeder ooit in de kelder gevangen zat omdat ze als ongehuwde moeder drie kinderen kreeg, beleefde Hans Christian Andersen ondanks zijn kiespijn een geluksmoment: op 6 december 1867 werd hij uitgeroepen tot ereburger van Odense. Het huidige gotische gebouw met torentjes en kantelen dateert uit 1881.
• Odense Rådhus, Flakhaven
Hans Christian Andersen groeide op in het kleine gele huisje in armoede, vooral na de vroegtijdige dood van zijn vader. Zelf was hij liever naar de Latijnse school bij de kathedraal gegaan, zo weten we uit zijn autobiografie. In plaats daarvan ging hij naar de armenschool, zoals een plaquette aan de gevel memoreert.
• Paaskestræde 3
Dit middeleeuwse klooster deed lang dienst als ziekenhuis en gesticht – als kind luisterde Hans Christian Andersen gefascineerd naar de verhalen van de broeders, maar hier werd ook zijn opa opgenomen als krankzinnige en overleed zijn moeder aan een alcoholontwenningsdelier.
• Graabrødre Kloster, Gråbrødre Plads 1
Over het privéleven van Hans Christian Andersen is veel onduidelijk. Hij bleef zijn leven lang ongehuwd, maar schreef romantische brieven aan zowel vrouwen als mannen. Het (al dan niet door hemzelf gefantaseerde) gerucht gaat dat niet Hans Andersen zijn vader was, maar dat hij een bastaardzoon was van kroonprins Christiaan Frederik, de latere koning Christiaan VIII.
Ondanks zijn povere afkomst voelde Andersen zich thuis in adellijke kringen en was hij kind aan huis in veel kastelen op het eiland Funen. Zoals het zeven eeuwen oude kasteel Broholm in Gudme, op een uur van Odense, dat hij beschreef in zijn roman Alleen een violist uit 1837. Hier had hij een eigen kamer, met een geheime deur naar de woonvertrekken van kasteeldame Edel Marie Sehested.
Het kasteel is nu een hotel met negentien kamers, een uitstekend restaurant en een uitgestrekte tuin. Alleen een rondleiding kan ook, maar blijf liever een nachtje slapen, want dat is een sprookjesachtige ervaring.
• Broholms Slot, Broholmsvej 32, Gudme, tweepersoonskamer vanaf € 225 incl. vijfgangendiner en ontbijt, broholmslot.dk
Hans Christian Andersens moeder was een hardwerkende, arme wasvrouw die kampte met een alcoholverslaving. Dagelijks stond ze in alle seizoenen tot haar knieën in het water van de rivier de Odense Å om kleding en lakens te wassen. Over haar schreef hij in 1852 het sprookje Zij deugde niet.
• Vaskepladsen ved Odense Å, Paaskestræde 20
De slingerende kasseienstraatjes met kleine huisjes ademen nog de sfeer van de sprookjes van Hans Christian Andersen. De grootste zoon van Odense wordt hier geëerd met een 12 meter hoge muurschildering van straatkunstenaar Don John.
• H.C Andersen Vægmaleri, Bangs Boder 24
In het oudste theater van de stad, Odense Comediehuus, ontdekte Hans Christian Andersen zijn liefde voor het toneel en betrad hij voor het eerst de bühne als figurant. Het gebouw is verdwenen; er resteert nog slechts een gedenksteen. Op woensdag- en zaterdagochtend is er markt op het middeleeuwse plein.
• Sortebrødre Torv 1
Hans Christians moeder werkte ook hier als wasvrouw en nam geregeld haar zoon mee. Op de binnenplaats speelde hij met kinderen van andere bedienden, maar ook met prins Frits, de latere koning Frederik VII. Het oorspronkelijk als klooster gebouwde paleis is alleen van buiten te bezichtigen.
• Odense Slott, Nørregade 36
Pal naast het paleis staat de gotische Johanneskerk, waar Hans Christian Andersen als baby van 10 dagen oud werd gedoopt. Hij huilde zo hard dat de priester boos uitriep: ‘Hij krijst als een kat!’ Andersen wordt in de kerk met een plaquette herdacht.
• Sankt Hans Kirke, Sankt Hans Plads 2
Het lekkerste komt als laatste: het nieuwe Hans Christian Andersen-museum is een sprookje op zich. De Japanse architect Kengo Kuma liet zich inspireren door het sprookje De tondeldoos en bedacht een deels ondergronds ensemble van ronde paviljoens van glas en houten rasters, met op het dak een golvende groene tuin als hommage aan de fantasie. Binnen wordt het nog betoverender: de bezoeker wandelt door het leven van Andersen, in chronologische volgorde van kindsbeen af tot na zijn dood, en zijn sprookjes worden op wonderlijke wijze gevisualiseerd.
• H.C. Andersens Hus, dagelijks 10.00-17.00 uur, € 22, hcandersenshus.dk
Heenreis
Odense is vanuit Nederland per trein bereikbaar in ongeveer tien uur met twee overstappen: per ICE naar Osnabrück, overstappen op de ICE naar Hamburg en dan per Eurocity Express naar Odense. Enkele reis vanaf € 59, reisplanner: bahn.de/nl
Odense
In Odense is alles op loopafstand. Broholms Slot is bereikbaar per bus in een uur met één overstap.
Accommodatie
Hotel Comwell H.C. Andersen is centraal gelegen, heeft 157 kamers en een eigen standbeeld van Andersen voor de deur. Tweepersoonskamer vanaf € 125 inclusief ontbijt, comwell.com
Meer informatie
visitdenmark.nl, visitodense.com
Dit is een artikel uit Volkskrant Magazine. Wilt u alle verhalen, columns en rubrieken uit het nieuwste nummer lezen? Dat kan hier.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant