nieuwsbriefNRC Voorkennis
NRC Voorkennis Oktober is van oudsher geen maand voor beleggers met zwakke zenuwen. Nu is de blik gericht op de onrustige obligatiemarkt.
Het is de tijd van het jaar. Ook al is de aanleiding alweer lang geleden, oktober is van oudsher een wat nerveuze maand voor de beurzen. In 1929 vielen de drie ergste dagen van de beurskrach, donderdag 24, ‘zwarte’ maandag 28 en dinsdag 29, in die maand. De krach van 1987 brak los op (wederom ‘zwarte’) maandag 19 oktober. En de naschok, de minikrach van 1989, begon eveneens in oktober. Op een heel toepasselijke dag trouwens: vrijdag de dertiende.
Niet dat grote calamiteiten op de beurzen altíj́d in oktober plaatsvinden: het leeglopen van de internet-zeepbel begon in maart 2000. Het failliet van de Amerikaanse zakenbank Lehman Brothers, dat de acute fase van de grote financiële crisis inluidde, was in het weekeinde voor maandag 15 september 2008, toen de markten daar in paniek op reageerden. Wél een maandag dus, geen oktober. Maar vlak in de buurt.
Dit is een ingekorte versie van de NRC Voorkennis-nieuwsbrief. Twee keer per week schrijft de economieredactie van NRC daarin over economische ontwikkelingen die op de redactievloer tot opwinding leiden. Inschrijven (voor Plus-abonnees) doe je hier:
Inschrijven voor NRC Voorkennis
Ook dit jaar zijn de financiële markten aan de nerveuze kant. Dat geldt vooralsnog niet direct voor de aandelenbeurzen, maar wél voor de obligatiemarkt, waar staatsleningen en bedrijfsleningen worden verhandeld. Beleggers verkopen al een tijdje Amerikaanse staatsleningen, waardoor de rente op die leningen stijgt (als de koers van een obligatie daalt, stijgt de effectieve rente op die obligatie).
De effectieve rente op de toonaangevende tienjarige Amerikaanse staatslening stond 27 februari van dit jaar nog op 3,9 procent – de dag voor de Amerikaans-Israëlische aanval op Iran. Vorige week belandde die rente, na een nieuwe sprong omhoog, op 5,2 procent. Dat is een zeer forse stijging, die in andere delen van de wereld navolging kreeg. Ook in Europa. De rente op Nederlandse tienjarige staatsleningen ging tussen februari en nu van 2,7 procent naar 3,7 procent. En dat zie je bijvoorbeeld terug in de rente op langlopende hypotheken. In februari was die nog zo’n 3,25 procent. Op dit moment is daar al meer dan een vol procentpunt bij.
De boosdoeners voor die rentestijging, die vooral vanuit de VS wordt aangejaagd:
Aandelenmarkten houden niet van oplopende rentes: van januari 1987 tot de krach van oktober dat jaar steeg de rente op tienjarige Amerikaanse staatsleningen met maar liefst 2,8 procentpunten, van 7,1 procent naar 9,9 procent. Zo ver is het nog ditmaal nog niet. Maar het toont wél de gevoeligheid van de beurzen, waar tech-aandelen nu zeer hoog staan.
Loopt de Amerikaanse inflatie op, en houdt de economie daar zó veel vaart dat er extra opwaartse druk op de prijzen ontstaat? We gaan het deze week zien. Dinsdag komt de Amerikaanse Conference Board, de belangrijkste organisatie van het bedrijfsleven, met de jongste cijfers over het consumentenvertrouwen. Woensdag volgt de prijsindex van de Personal Consumption Expenditures (PCE). Dat is een inflatiemaatstaf waar de ‘Fed’, de centrale van de VS, het meeste waarde aan hecht.
Economen in de financiële sector verwachten een ‘kern’- inflatie, zonder energie en voedingsmiddelen, van 3,3 procent – hetzelfde als in augustus. Alles wat hoger is, kan voor onrust zorgen op de obligatiemarkt – en de aandelenbeurzen. Dat geldt ook voor de PCE inclusief voeding en energie. Die stond over augustus op 3,7 procent, en het kan zo maar dat die over september, nu de olie- en gasprijzen en die van benzine en diesel weer zijn gestegen, nog hoger uitvalt.
En dan volgt twee dagen later de traditionele klapper. Elke eerste vrijdag van de maand publiceert het Bureau of Labor Statistics (BLS) de zogenoemde non-farm payrolls, die aangeeft hoe veel banen er bijgekomen zijn. Dit cijfer is nogal wispelturig en wordt met grote regelmaat later fors herzien, maar de financiële markten kunnen er doorgaans heftig op reageren.
De verwachting is dat er 120.000 banen (landbouw niet meegerekend) zijn bijgekomen. Wordt het méér, dan wordt dat als teken gezien dat er een flinke vaart blijft in de Amerikaanse economie, de inflatiedruk toeneemt en de ‘Fed’ de rente verder opschroeft. Spannend dus. Maar aan de andere kant: wat is een beurskrachje nou nog, in het licht van de eindtijd?
Bent u bezorgd over de oplopende rente op obligaties? En verwacht u dat de aandelenkoersen gaan dalen?
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie