Opeens stond midden in de nacht een groep gemaskerde mannen bij drie witte busjes in de buurt van de Britse luchtmachtbasis Fairford. Wat was er aan de hand? Dat is na een weekeinde vol verwarring nog steeds de vraag.
is correspondent Groot-Brittannië van de Volkskrant. Hij doet verslag vanuit de omgeving van luchtmachtbasis Fairford.
Waar zich normaal gesproken vliegtuigspotters bevinden, staat maandag pers. Camera’s staan op een zonnige maandagmiddag gericht op de luchtmachtbasis Fairford, die in het weekeinde het doelwit zou zijn geweest van een ‘verijdelde terreuraanslag’. Twee agenten blokkeren de weg naar Whelford, het dorp in de verte waar alle 85 huishoudens zondagochtend uit voorzorg zijn geëvacueerd.
Een oude man uit Kempsford, een gepensioneerde luchtmachtpiloot die zijn naam liever niet bekendmaakt, komt polshoogte nemen. Bezorgd is hij niet, nieuwsgierig wel. ‘Op de televisie zeggen ze dat vijf man zijn opgepakt, maar uit beschrijvingen van de ooggetuige leken het er meer te zijn. Ze kwamen dan ook in drie busjes. Mogen de bewoners om die reden nog niet terugkeren?’
Die ooggetuige was een plaatselijke boerin die in de nacht van zaterdag op zondag terugkwam van een feestje en stuitte op drie witte busjes met een ‘grote groep’ gemaskerde mannen. Ze probeerde via een noodlijn het ministerie van Defensie te informeren en toen dat niet lukte, belde ze de politie, die binnen tien minuten ter plaatse was om de vijf Londenaren te arresteren.
Er ontstond al snel verwarring over de vraag wat de autoriteiten wel en niet wisten. Volgens de politie was de ontmaskering van het vermeende plot een toevalstreffer, maar vanuit Amerika liet Donald Trump zondag weten dat de inlichtingendiensten op de hoogte waren van een geplande bomaanslag. De president zei dat de mannen ‘grote schade wilden aanrichten’.
Ook de Britse minister van Defensie Wes Streeting gaf tijdens het Labour-congres in Liverpool een hint in die richting, toen hij zei dat de heroïsche boerin geen volledig beeld had. Inwoners van Kempsford waren er al bang voor. De oud-luchtmachtpiloot vertelt dat er enkele uitgangen van de basis pas geleden waren gebarricadeerd met betonblokken en een grote tractor. ‘Men leek iets ergs te verwachten.’
De Fairford-basis in het West-Engelse graafschap Gloucestershire wordt door Amerikanen gebruikt voor militaire aanvallen in Europa, bijvoorbeeld tijdens de Balkanoorlog, en die in het Midden-Oosten. Hier stegen de B-52-bommenwerpers op die eerder dit jaar aanvallen uitvoerden op Iran, een oorlog waaraan de Britten tot grote ergernis van Trump niet wilden deelnemen.
Het plaatselijke gemeenteraadslid Tristan Wilkinson benadrukt dat de omwonenden een goede relatie hebben met de Amerikanen die de basis gebruiken. ‘Al is er soms wateroverlast wanneer de landingsbaan wordt schoongespoten. Het is een van de langste landingsbanen van Europa. We waren een beetje overvallen, want we hadden geen draaiboek voor hoe we moesten handelen.’
In de 12de-eeuwse kerk van St. Mary reageert de vrouwelijke koster nuchter op de turbulentie. ‘We zijn eraan gewend dat de basis de rust verstoort, afgezien van het lawaai van de straaljagers. Er komen hier geregeld vredesactivisten, onder wie de Verbied de Bom-betogers. Het is goed voor de plaatselijke pub. Wel verbaast het me dat er niet eerder een actie als deze was.’
Maar uit welke hoek kwamen de drie busjes en de mannen met bivakmutsen? De verdenking ging meteen naar de revolutionaire garde van Iran, die ook door de Britse regering op een terreurlijst is gezet. Het Iraanse regime had in juli gezegd dat de luchtmachtbasis Fairford een legitiem doelwit is voor een wraakactie, maar Teheran ontkende maandag stellig iets te maken te hebben met deze actie in Fairford.
In de loop van maandag maakte de Britse politie bekend dat de vijf mannen, in de leeftijd van 23 tot 25 jaar, op borgtocht zijn vrijgelaten, een teken dat ze geen acute dreiging vormen voor de staatsveiligheid. Het materiaal dat in hun busjes was aangetroffen, bleek allerminst geschikt te zijn voor een ernstige aanslag. Volgens de politie bestaat de kans dat dit een trainingsoperatie was. Of gewoon een hoax.
Premier Andy Burnham wilde weinig kwijt, omdat hij eerst alle informatie wilde krijgen tijdens een bijeenkomst van de veiligheidsraad. Zijn politieke rivaal Nigel Farage maakte van de gelegenheid gebruik om te wijzen op het gevaar van Iran. Hij bekritiseerde de beslissing van minister van Buitenlandse Zaken Ed Miliband om zijn Iraanse ambtgenoot te ontmoeten tijdens de recente VN-top.
In Kempsford uitte de plaatselijke Lagerhuis-afgevaardigde Roz Savage kritiek op de militaire avonturen van Trump. ‘Mijn bloed kookt’, zegt de Liberaal-Democraat tijdens een bezoek aan de basis. ‘Bewoners van mijn district zijn in de vroege uren van hun bed gelicht met de mededeling dat ze hun huis halsoverkop moesten verlaten. Sommige mensen hadden niet eens tijd hun medicatie en huisdieren mee te nemen.’
De inwoners van Kempsford, een dorp aan het einde van de lange landingsbaan, bleef deze overlast bespaard. Het nieuws dat het met de ernst van de beoogde aanslag mee lijkt te vallen, komt niet als een verrassing voor de voormalige luchtmachtpiloot. ‘Het zag er allemaal wat amateuristisch uit, als je mij vraagt. Maar het is toch een raar gevoel dat de geopolitiek opeens zo dichtbij komt.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant