Terwijl Amerikaanse commentatoren mokken dat het staatsbezoek van Xi Jinping – op twee panda’s na – weinig heeft opgeleverd, heeft de Chinese leider zijn stempel op de top gedrukt. Trump zei precies wat Beijing graag hoort van ondergeschikte staatshoofden.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Vlaskamp was 18 jaar correspondent in Beijing.
De machtigste communist ter wereld staat niet bekend als een lolbroek. Toch weerklonk de hoge lach van Xi Jinping in de portrettengalerij van het Witte Huis nadat Donald Trump zijn vaste grapje had gemaakt bij een ingelijste foto van een automatische pen. Dat is mijn voorganger Joe Biden, zegt de Amerikaanse president dan.
Deze sneer aan het adres van Biden, die te zwak zou zijn om zijn eigen handtekening te zetten, is inmiddels overbekend. Wetend wat er kwam besloot Xi Trump een schaterlach te gunnen.
Over en weer verlagen Beijing en Washington in totaal 60 miljard dollar aan invoerrechten, zodat onder meer Chinees speelgoed en keukengerei goedkoper worden voor Amerikanen, en landbouwproducten, steenkool en medische apparatuur tegen lagere importtarieven de Chinese markt op kunnen. De Amerikanen waren niet bereid de wapenstilstand in de handelsoorlog met een jaar te verlengen. Wel tot enkele maanden respijt.
Amerikaanse commentatoren zijn opgelucht dat Trump geen voor de Verenigde Staten desastreuze concessies heeft gedaan tijdens Xi’s bezoek vorige week, maar de Chinese leider had duidelijk de overhand.
Met nog twee ontmoetingen met Trump te gaan dit jaar heeft Xi tijd om de Chinese positie te versterken. Als de oorlog met Iran de VS blijft verzwakken, zal Trump in november bij hun volgende top waarschijnlijk vragen de wapenstilstand opnieuw te verlengen, schrijft de Spaanse China-specialist Alicia García-Herrero.
In ruil daarvoor zou China kunnen proberen iets groters los te krijgen, zoals investeringsmogelijkheden voor uit de VS geweerde Chinese bedrijven, schrijft ze in een opiniestuk in de Japanse zakenkrant Nikkei Asia.
Voor Xi was gelijkwaardigheid van zijn land en de Verenigde Staten belangrijker dan handel. Dat werd niet alleen zichtbaar in het eervolle protocol dat hem ten deel viel: tijdens het openbare gedeelte van het bezoek bezigde Trump aan de lopende band formuleringen die Beijing graag hoort van ondergeschikte staatshoofden.
Al bleven Amerikaanse concessies op het gebied van Taiwan uit, Xi kon ongehinderd hameren op de onwenselijkheid van formele onafhankelijkheid van Taiwan. Zonder enig weerwoord van de president van de VS – het enige land ter wereld dat Taiwan militair uitrust voor confrontaties met Beijing.
Trump nam ook het verhaal van de Chinese Communistische Partij over Amerikaanse vliegeniers in de Tweede Wereldoorlog letterlijk over. Deze ‘Flying Tigers’, vrijwilligers die als onderdeel van de Chinese luchtmacht Japanse gevechtsvliegtuigen op de korrel namen en via een luchtbrug China van militair materieel voorzagen, zijn legendarisch.
‘Net zoals onze mensen samenwerkten om die oorlog te winnen, zullen president Xi en ik doorgaan met onze samenwerking om een betere toekomst voor onze naties te smeden’, aldus Trump. Hij prees China als ‘bondgenoot’.
Deze uitspraak past naadloos in de geschiedschrijving in de Volksrepubliek, waarin de Communistische Partij de overwinning op Japan volledig opeist. Dat de Chinees-Amerikaanse inspanningen tegen Japan destijds plaatsvonden onder gezag van de nationalistische Republiek China, krijgt geen aandacht. Na de Tweede Wereldoorlog brak immers de communistische revolutie van 1949 uit en weken de Chinese nationalisten uit naar het eiland Taiwan.
In Xi’s ogen hoort zijn China in één adem te worden genoemd met de winnaars. Maar toen de Verenigde Staten, de voormalige Sovjet-Unie en het Verenigd Koninkrijk de nieuwe naoorlogse wereldorde vormgaven, zat China er niet bij.
Nu probeert Xi Trump te verleiden tot een gezamenlijke toekomst naar Chinees recept, waarin de VS en China als een soort G2 de dienst uitmaken. Daarbij gaan Xi’s grote project van ‘nationale wederopstanding’ en Trumps ‘Make America Great Again’-beweging zelfs hand in hand, mits de Amerikanen zich aan de afspraken met Beijing over strategische stabiliteit met China houden.
Na Taiwan trapte Xi Japan de foute hoek van de geschiedenis in, door te refereren aan ‘het bondgenootschap’ met de Amerikanen tegen het Japans fascisme. Al bijna een jaar bekritiseert China op elk denkbaar internationaal podium de vermeende terugkeer van het Japans militarisme, nadat de Japanse premier Sanae Takaichi Beijing woedend had gemaakt met opmerkingen over de gevolgen van een Chinese aanval op Taiwan voor Japan. Ook Trump zei dat het Amerikaanse volk China als ‘bondgenoot tegen fascisme’ nooit zal vergeten.
Aan Takaichi, de premier van de belangrijkste en trouwste naoorlogse Amerikaanse bondgenoot in Azië, de ondankbare taak in Tokio uit te leggen dat Trump slechts een half uurtje in de zijlijn van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties voor haar had.
Met lede ogen zagen Trumps partners in Azië, die zich als verre vrienden van de VS steeds minder goed beschermd weten tegen oplopende politieke en militaire druk van China, hoe Xi hun belangrijkste bondgenoot en militaire beschermer inpakte.
‘Deze nieuwe sfeer en herschikking van de wereld wordt veroorzaakt door de oosterse macht China die stapsgewijs oprukt naar de nationale wederopstanding’, aldus partijspreekbuis Volksdagblad maandag.
In de 43 uur die Xi in Washington te gast was, hoorde hij zijn eigen Chinees-communistische retoriek over verleden en toekomst terug in Trumps strijkages. De gedachte in Beijing is dat als de Amerikanen eenmaal zo ver zijn, de rest van de wereld vanzelf volgt.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant