In de bossen van Brazilië vonden onderzoekers twee kandidaten voor ’s werelds luidste vogel. Ze maken evenveel herrie als een kettingzaag. ‘Onbegrijpelijk hoe ze overleven, zo hoorbaar voor roofdieren.’
Veel Brazilianen waren al bekend met de herrie van de naaktkeelklokvogel en de kuifseriema, maar wetenschappers hadden nog nooit hun volume gemeten.
Nu blijkt dat ze beide om het hardste schreeuwen en allebei in aanmerking komen voor het predicaat luidste vogel ter wereld. Onderzoekers van de Universiteit van Massachusetts bepaalden dat de roep van beide vogels een volume bereikt van ruim 120 decibel. Dat is vergelijkbaar met een kettingzaag of drilboor. De resultaten zijn dinsdag verschenen in vakblad Evolution.
Op dit moment heeft de witte klokvogel het officiële wereldrecord, eerder gemeten door dezelfde onderzoekers, maar deze twee nieuwe kanshebbers kunnen minstens zo hard geluid maken. Vervolgonderzoek zou uitsluitsel kunnen geven over de echte kampioen.
‘Het is onbegrijpelijk hoe deze vogels overleven, zo hoorbaar voor roofdieren’, vindt João Menezes, coauteur en evolutionair bioloog. ‘Klokvogels maken ook bijna de hele dag geluid vanuit boomtoppen, waar roofvogels ze makkelijk kunnen zien.’
Eenogige verrekijker
De vondsten zijn onderdeel van een breder onderzoek naar de grote verschillen in volume onder vogels, met metingen verspreid over de Verenigde Staten en Brazilië. In totaal is het volume van 123 vogelsoorten vastgesteld. In 113 gevallen was dit nog niet eerder gedaan.
‘We weten voor vrijwel alle vogels wat de frequentie is waarop ze hun geluid maken, maar hun volume is lang niet zoveel bestudeerd’, zegt Menezes. ‘We deden metingen in beschermd regenwoud, maar sommige doodgewone vogelsoorten kon ik vanaf mijn eigen balkon opnemen.’
Om het volume te berekenen, is zowel het geluidsniveau als de afstand tot de bron nodig. ‘We bepaalden de afstand met een eenogige verrekijker die ook vaak door golfers wordt gebruikt’, zegt Menezes. ‘Deze schiet infrarood licht en meet de tijd tot het licht terugkomt. Het geluid maten we met een standaardapparaat uit het bedrijfsleven.’
Harde schreeuw, groot lijf
Uit de studie bleek verder dat de hardste schreeuwers vaak een relatief groot lijf hebben en een bredere snavel. De minst luide vogel in de studie is dan ook de kolibri, bekend om zijn piepkleine formaat.
‘Er zitten vogels in deze studie waar je niet zonder gehoorbescherming bij in de buurt moet zijn’, reageert Katharina Riebel, bioloog gespecialiseerd in vogelzang. Menezes bevestigt: ‘We stonden op zo’n twintig meter afstand, maar we voelden de druk op onze trommelvliezen.’
‘We vermoedden al langer dat er grote variatie tussen soorten bestond in volume, dus het is zeer welkom om er nu data van te hebben’, zegt Riebel.
Er is nog genoeg vervolgonderzoek mogelijk, bijvoorbeeld naar de vraag of polygame vogels relatief harder roepen om partners aan te trekken en of de mate van begroeiing uitmaakt voor de luidsterkte waarop de vogels. ‘Dit is nog een steekproef, in totaal zijn er tienduizend soorten op de wereld. Met meer data kunnen we beter evolutionaire verbanden gaan onderzoeken.’
Michelle Spierings, bioloog en specialist in communicatie onder dieren, wijst erop dat veldmetingen bij dierengeluiden lastig zijn. ‘Interessant probleem, goed dat deze onderzoekers ernaar kijken. Wind, luchtvochtigheid, en vooral de positie van de bron ten opzichte van de microfoon beïnvloeden de meting. Ik ben heel benieuwd hoe de resultaten zich verhouden tot vergelijkbare metingen in gecontroleerde labsetting.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant